Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ական» որոնման արդյունք՝ 4658 բառահոդված
· Էջ 260 / 466
Էջ 451, սյունակ 1
ՀԱՐԹՆՈՒԼ
(հարթշիլ, արթշիլ, խարթ-)
«խրտնել, վախենալով վեր ցատկել, փախչել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *per-
«թպրտալ, ցնցվել, վեր ցատկել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *prth- *(s)p(h)er-)
*-th- ածանցով
«թպրտալ, ցնցուել, վեր ցատկել» արմատից՝ *-th- ածանցով: հմմտ. հ. հնդկ. sprhayati «եռանդուն լինել», հուն. σπέρζω «նետուել, ցնցուել, թպրտալ»: արմատը հանդիպում է նաեւ ուրիշ աճականներով՝ *-d-, *-g-, *-g'-:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անհարթշել,
հարթուցանել,
խարթուցանել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
sprhayati «եռանդուն լինել»
հուն.
σπέρζω «նետուել, ցնցուել, թպրտալ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 58-59;
Ջահ. ՀԼՊ 151
Էջ 451, սյունակ 1
ՀԱՐԻՒՐ
(-ոյ)
(հարեւր)
«հարյուր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ar-
«հարմարեցնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ari-tro-)
«հարմարեցնել» արմատից: հմմտ. հ. անգլ. rim «թիւ»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հարիւրավոր,
հարիւրապետ,
հարիւրամեայ,
հարիւրերորդ,
հարիւրորդ
Նոր՝
հարիւրամեակ, երկհարիւրամեակ
հարիւրամեակ, երկհարիւրամեակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. անգլ.
rim «թիւ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 113, 158
Տե՛ս նաեւ
Էջ 452, սյունակ 1
ՀԱՐԿ
II
(-ի, -աւ, -իւ)
«անհրաժեշտություն, հարկավորություն, ծառայություն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *per-
«փորձել, վտանգ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *pr-g-)
*ph- սկզբնահնչյունով եւ այլ ածականով` փորձ: Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 60) միացնում է հարկ «զարկ» արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հարկիք,
հարկետուր,
հարկատրիլ,
հարկադիր,
հարկադրութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
πείρα «փորձ»
գոթ.
fairina «հանցանք, մեղք»
հ. իսլ.
far «վտանգ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 60
Էջ 452, սյունակ 1
ՀԱՐԿ
III
«հարկ, տուրք»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *harga-
«հարկ, տուրք»
Աղբյուր՝ ավ. harǝk-
«հարձակվել»
Bailly, DKS 469 (հետագա համեմատությունները կասկածելի են): Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 60) միացնում է հարոյ, հարկ-անելի եւ հարկաւոր-ի հարկ արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հարկահան,
հարկաժողով
Մատենագիտություն
DKS 469;
Աճ. ՀԱԲ 60
Էջ 452, սյունակ 1
ՀԱՐԿԻՔ
«մի լուծ եզ, լուծ, ակոս»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *perg-
«ձող, բուն»
(անմիջական նախաձեւ՝ *prig-io-)
սկզբնապես «կտրված բուն»
թերեւս բաղարկված հերկ բառի հետ:
Էջ 452, սյունակ 1
ՀԱՐՈՒԱՆՑ
«հայոց հեթանոսական տոմարի 9-րդ ամսի հին անունը»
(տոմարական)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հարոյ բայի հար հիմքից (հմմտ. հարուստ, հարուած) կազմված գոյականի ձեւ` հգն. հարուանք-ի սեռականը:
Էջ 452, սյունակ 1
ՀԱՐՄՆ
(-ին, -ունք)
«հարս»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *perk-
«հարցնել, խնդրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *prk-)
որտեղից նաեւ հարց:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հարսնութիւն,
հարսնանալ,
հարսնեղբայր,
հարսանիք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
procus «փեսացու, աղջիկ ուզող»
գոթ.
fraihnan «հարցնել»
Մատենագիտություն
H. AG 464;
Աճ. ՀԱԲ 62
Էջ 452, սյունակ 1
ՀԱՐՑ
(-ի, -ից)
«հարց, հարցում, խնդիր, հարցուփորձ, քննություն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *perk'-
«հարցնել, խնդրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *prk'-sk-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հարցանել,
հարցուփորձ,
հարցումն,
հարցաւոր,
հարցուկ,
հարցութիւն,
գիտահարց,
հարահարց,
գետնահարց,
մեռելահարցութիւն,
հարցախնդիր,
հարցաքննիչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
pṛccháti «հարցնում է»
լատ.
posco «պահանջել, խնդրել»
հ. վ. գ.
forska «հետազոտություն, հարց»
Մատենագիտություն
H. AG 464;
Աճ. ՀԱԲ 62-63
Տե՛ս նաեւ
Էջ 452, սյունակ 1
ՀԱՐՔ
«փոփոխամտություն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հարքացկոտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. պ.
prekǝ «հակառակ»
Էջ 453, սյունակ 1
ՀԱՑ
(-ի, -ից)
«հաց, կերակուր, ճաշ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *peku-
«եփել, թխել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *poku-ti-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հացակից,
հացամոլ,
հացատար,
հացարարոց,
հացարարութիւն,
հացերեց,
հացեփեաց,
հացկատակ,
հացամեծար,
գարեհաց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
pakti- «եփում, եփված կերակուր»
լատ.
pektas «տապակած, խորոված»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 798;
Ջահ. ՀԼՊ 142
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։