Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 245, սյունակ 1
ԷՐԶԻՈՒՍ
««մատուտակ» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Էջ 247, սյունակ 1
ԸՄԲԻՇ
(ըմբիշ, ըմպիշտ), -ի, -աց
«ըմբիշ, գօտեմարտիկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
բուն աղբիւրը չի հաւաստուած:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ըմբշտական,
ըմբշամարտել
Էջ 247, սյունակ 1
ԸՄՊԵԼ
((ըմբել, ըմպել), ումպ-)
«խմել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pi-be-
«խմել, ըմպել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *pōi-pī-)
կրկնաւոր
ումպ ձեւը ը-ի երկրորդական համաբանական վերականգնման արդիւնք է. հմմտ. լատ. bi-bō (<*pi-bō), -ere, հ. իտլ. ibid (<*piberti) «խմում է». ոչ կրկնաւոր ձեւերից՝ հ. հնդկ. pāti, հուն. πινω, հ. սլաւ piti: - Ջահ. ՀԼՊ 144: Հիւբշմանը (AG 108) ընդունում է կասկածով. Աճառեանը (ՀԱԲ 3, 599-600) բերում է ումպ ձեւի տակ՝ առանց հաւաստի հնդեւրոպական վերականգնման:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ըմպելի,
ըմպան,
ըմբան,
ըմպանակ,
ըմպիկ,
գինըմպելիք,
գինըմպութիւն,
ըմբոց,
ըմպաման,
ըմպարան,
նախըմպել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
bi-bō
<*pi-bō
հ. իտլ.
ibid
«խմում է»
<*piberti
հ. հնդկ.
pāti
հուն.
πινω
հ. սլաւ
piti
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 144;
AG 108;
ՀԱԲ 599-600
Էջ 248, սյունակ 1
ԸՆԴ
(նախադիր) (սեռ.), (եզ. տր., հգն. հյց.), (բցռ.), (գրծ.), (նախածանց)
(ընդ-, ըն-, ըմ-)
««փոխարեն» (սեռ.), «հետ, միասին» (եզ. տր., հգն. հյց.), «մոտից» (բցռ.), «տակ» (գրծ.), ընդ- (ընդ-, ըն-, ըմ-) (նախածանց)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *anti-
«փոխարեն, միասին»
հ.-ե. արմատ՝ *ndhos-
«տակ»
իմաստների համար եւ, թերեւս, *ndhos- («տակ» իմաստի համար)։
Էջ 248, սյունակ 1
ԸՆԴԵԼՈՒԼ
«բաժին հանել, հայթայթել, մատակարարել»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
ունի ընդ-ել-ուլ կազմությունը։
Էջ 255, սյունակ 1
ԹԱԽՏԱՆ
«աւար, թալան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. tāxtan
«ասպատակել»
փոխանակ թալնել-ի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թաղթնել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 141
Էջ 255, սյունակ 1
ԹԱՂ
I
«թաղ, քաղաքամաս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *tel-
«հարթ, հարթ գետին, տախտակ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tol-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թաղնորդ,
թաղերգիչ,
թաղական,
թաղակից,
թաղամաս,
թաղապետ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
tellus
«երկիր, երկրամաս, հողամաս»
հ. խոր.
talam
«երկիր»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1061;
Ջահ. ՀԼՊ 153
Էջ 255, սյունակ 1
ԹԱՂ
II
«խիտ, սեղմ, թաղիք, կաճ, գլխարկ (թաղիքէ, ապա՝ ընդհանրապէս)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *tel-
«հարթ, հարթ գետին, տախտակ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tol-)
քանի որ բնիկ հնդեւրոպական *tol- *tel- ձեւի հետ է կապվում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թաղուն,
թաթաղուն,
թաղեայ,
թաղի,
թաղիք,
թաղիանալ,
թաղահար,
թաղհար,
թաղագործ,
թաղաթափ,
թաղակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
tala
«հարթութիւն»
լիտվ.
pa-talas
«տախտակ»
պրուս.
talus
«հատակ»
լատվ.
talināt
«փռուել, ծաւալուել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 153
Էջ 256, սյունակ 1
ԹԱՂԱՆԹ
(-ոյ, -ի, -աց)
(թաղանդ)
«բարակ մաշկ, բաղիրթը պատող ճարպ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *tel-
«հարթ, հարթ գետին, տախտակ»
Ավելի քիչ հավանական է *stel- «փռել» արմատից, որտեղից՝ հայ. առաստաղ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թաղանթադեղ,
թաղանթազարդ,
թաղանթապատել,
թաղանթիլ,
թաղանթեայ,
թանձրաթաղանթ,
լուսաթաղանթ,
ծովաթաղանթ,
հրաթաղանթ,
թաղանթածածկ,
թաղանթանյութ,
թաղանթաշերտ,
թաղանթավոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
tala
«հարթություն. ձեռքի ափ, ներբան»
հուն.
τηλία
«մաղի շրջանակ, տախտակամած»
հ. անգլ.
dille
«տախտակ, հատակ»
ռուս.
по-толок
«առաստաղ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 256, սյունակ 1
ԹԱՂԵԼ
«թաղել, հողի մեջ ծածկել, ծածկել, պահել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *tel-
«հարթ, հարթ գետին, տախտակ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tol-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թաղակից,
թաղելութիւն,
թաղումն,
թաղմանական,
անթաղ,
անթաղան,
դիաթաղ,
ձիւնաթաղ,
պարանոցաթաղ,
տղայաթաղ,
քահանայաթաղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
tellus
«երկիր. թաղամաս»
հ. իռլ.
talam
«երկիր»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1061;
Ջահ. ՀԼՊ 153
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։