Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«չու» որոնման արդյունք՝ 289 բառահոդված
· Էջ 26 / 29
Էջ 717, սյունակ 1
ՏԱԼ
II
«տալ, հանձնել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dō-
«տալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *də-, *d-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *də- *dō-, *d- «տալ» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տալի,
տուեալ,
տուիչ,
տուչութիւն,
ձեռնտու,
հարկատու,
լուսատու,
տուրեւառ,
տրիտուր,
բացատրել,
ձայնատուր,
շնորհատուր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dā, dámi
հուն.
δίδωμι «տալիս եմ»
լատ.
dare
հ. պրուս.
dāt «տալ»
Մատենագիտություն
H. AG 496;
Աճ. ՀԱԲ 357
Էջ 723, սյունակ 1
ՏԱՏՐԱԿ
(-ի, -աց)
(բ. տետրակ)
«աղավնիների ընտանիքի մի թռչուն»
Բնաձայն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *tet(e)r-
կրկնավոր
Բնաձայնական կրկնավոր կազմություն, որ թերեւս գալիս է հնդեւրոպական *tet(e)r- կրկնավոր արմատի որեւէ տարբերակից՝ առանց բաղաձայնական տեղաշարժի (հմմտ. արտույտ): Ենթադրվում է նաեւ նույն արմատի իրանական *taturak ձեւից, որի առանց -u-ի ձեւը փոխառված է հունարենում որպես τετρος:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հունարեն
τετρος
Մատենագիտություն
H. AG 395;
Աճ. ՀԱԲ 381
Տե՛ս նաեւ
Էջ 727, սյունակ 1
ՏԵՍ
(-ոյ)
«տեսողություն, տեսք, տեսարան, հիվանդատես»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *derk'-
«նայել»
-r-ի անկումով
-r-ի անկումով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տեսանել,
տեսակ,
տեսարան,
տեսիլ,
տեսլարան,
տեսումն,
տեսուչ,
տեսողական,
անտես,
տնտես,
ամենատես,
պայծառատեսիլ,
լրտես,
ճշմարտատես,
հիվանդատես,
հանդիսատես,
հանապազատես,
երագատես,
նորատեսիլ,
ականատես
Նոր՝
տեսակետ, տեսակցիլ, տեսակցութիւն, տեսչանոց, տեսչուհի
տեսակետ, տեսակցիլ, տեսակցութիւն, տեսչանոց, տեսչուհի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
darç-, drç «տեսնել»
հուն.
δέρκομαι «ուշադիր նայել»
Մատենագիտություն
H. AG 497;
Աճ. ՀԱԲ 396-397
Էջ 733, սյունակ 1
Տ(Ո)ՐՈՄԵԼ
(տորորել)
«տորորել, ճմռել»
Ստուգաբանություն
հ.-ե. արմատ՝ *der-
«քերթել, ճեղքել, պատռել»
հ.-ե. արմատ՝ *ter-
«պտտելով տրորել, շփել»
իրանական միջնորդությամբ
Իմաստային առումով քիչ հավանական է բխեցումը հնդեւրոպական *der- արմատից, որից հայ. տոռ «կոշտուկ» եւ տեռ «շղարշ»։ Բավարար հիմնավորում չունի նաեւ միջնորդական (իրանական միջնորդությամբ) բխեցումը *ter- բառից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տրոսանք,
տորոսանք,
տրոր,
տրորել
Տե՛ս նաեւ
Էջ 736, սյունակ 1
ՏՐԵԽ
(-ի, -աց)
«կաշուէ կոշիկ, տրեխ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ արաբ. tirāq
(թերեւս, բուն աղբյուրը չի հավաստված)
«կոշիկի կաշի, փայտուճից կազմուած կաշուաթերթ, վահանապատուած կաշի»
Աճառեանը (ՀԱԲ 4, 435) հիշատակում է արաբ. tirāq բառը, բայց հարաբերութիւնը չի պարզում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տրեխատրրի,
տրեխատոր,
տրեխամեջ,
տրեխաչուան,
տրեխացու,
անտրեխ
Մատենագիտություն
Աճառեան (ՀԱԲ) 435
Էջ 737, սյունակ 1
ՏՐՈՔԻԼՈՍ
(-իղոս)
«մի թռչուն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. τροχίλος
Մատենագիտություն
H. AG 385;
Աճ. ՀԱԲ 439
Էջ 739, սյունակ 1
ՐԱՔԻԼ
«հնդկական մի թռչուն»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 747, սյունակ 1
ՈՒ
I
«ու, եւ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *epi-
(անմիջական նախաձեւ՝ *opi-)
ձայնդարձային ձեւ
եւ-ի ձայնդարձային ձեւ արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եաւթնուտասն,
ութուտասն,
պարտուպատշաճ,
զինչուզինչ,
հարցուփորձ,
այրուձի,
իբրու
Մատենագիտություն
H. IF Anz. 51;
Աճ. ՀԱԲ 589
Էջ 749, սյունակ 1
ՈՒՆԴ
(-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի, -ից)
(ունտ, հունդ, հունտ)
«հունդ, սերմ, ուտելի բույս»
Անստույգ
հնդեւրոպական մեկնության փորձերը (*suonto- ` *su- «ցանել» կամ *andh- «ծլել, ծաղկել» արմատից) օրինաչափ չեն. *sei- «ցանել» նախաձեւի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ունդակեր,
ընդակեր,
ընդաբուտ,
ընդանալ,
ընդիկ,
ընդասեր,
անունդ,
դեղահունդ,
ընդեղեն
Էջ 750, սյունակ 1
ՈՒՆՋ
-ի, -աց (անեզ.)
«քիթ, քթռնցք, ունչ, բեղ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uendh-
«մազ, մորուք»
Համեմատութիւնը հնդեւրոպական *uendh- «մազ, մորուք» արմատին պատկանող բառերի հետ հնչիւնապէս օրինաչափ չէ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ունչատ,
ընչացք,
կարճունչ,
կորունչ,
տափըռնչութիւն,
բացունչ,
ընչախոտ,
ընչատուփ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։