Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«որի» որոնման արդյունք՝ 422 բառահոդված · Էջ 26 / 43
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 545, սյունակ 1 Էջ 545
(Յ)ԱԽՆԹՈՐ ((յ)աղխնթոր, (յ)աղնթոր) «ստորին, գռեհիկ, կոպիտ, բիրտ, հիմար, ապուշ, գերի, ստրուկ, ծառա»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
Կապ ունի՞ արդյոք աղխ բառի հետ։ սրա սխալագրութիւնն է սաղախնթոր բառը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
(յ)ախնթորագոյն, (յ)աղնթորագոյն, (յ)աղնթորագոյն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 98
Էջ 546, սյունակ 1 Էջ 546
ՅԱԿՔԱՐԻԼ (յաքարել, յակարիլ) «հրաժարել»
Ստուգաբանություն
Աղբյուր՝ իրան. kār «գործ»
որի քար-ը կարող է իրանական ծագում ունենալ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յակքարութիւն, յաքքարութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ. kār «գործ»
պ. kār «գործ»
Էջ 546, սյունակ 1 Էջ 546
ՅԱՂՄ «շատ, բազում» (ԲՀ)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pel- «թափել, լցնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pl-mo-)
որից հեղուլ, լի (տե՛ս)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յաղմանուն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 548, սյունակ 1 Էջ 548
ՅԱՌԵԼ -իլ, -ուլ «հառել, մեկնել, սեւեռել, անթթիթ նայել (-ուլ) «կախվել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ar- «հարմարեցնել, կապել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ar-s-) յ- նախածանցով
յ- նախածանցով բնիկ հնդեւրոպական՝ *ar-s-` *ar- «հարմարեցնել, կապել» արմատից, որից նաեւ հայ. առնել «առնել» (տե՛ս)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յառումն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 548, սյունակ 1 Էջ 548
ՅԱՏԱԿ (ատակ), -ի, -աց «հատակ, ներքնամաս, գետին, հող, հայրենիք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pedo- «ոտք»
բնիկ հնդեւրոպական՝ *pedo- «ոտք» արմատից, որից նաեւ հետք, ոտք-ք (տե՛ս)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յատակել, յատակաբուխ, սալայատակ, անյատակ, հիմնայատակ, քարայատակ, հարթայատակ, կարծրայատակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. հետք
հայ. ոտք-ք
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 386
Էջ 549, սյունակ 1 Էջ 549
ՅԱՐՄԱՐ «հարմար, պատշաճ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ar- «միացնել, հարմարեցնել, հարմարվել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ar-m-)
արմատից, որից նաեւ յար (տե՛ս)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յարմարիլ, յարմարումն, յարմարական, անյարմար, երեքյարմար, բազմայարմար, գեղայարմար, գեղեցկայարմար, դյուրայարմար, զուգայարմար
Տե՛ս նաեւ
Էջ 550, սյունակ 1 Էջ 550
ՅԱՒՐԱՅ (-ի) (յօրայ) «հորու, խորթ հայր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pəter «հայր»
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *pəter «հայր» ձեւից, որից նաեւ հաւրու, հայր։
Մատենագիտություն
H. AG 477; Աճ. ՀԱԲ 414
Տե՛ս նաեւ
Էջ 550, սյունակ 1 Էջ 550
ՅԱՒՐԱՆԱԼ (յուրանալ, յովրանալ) «հղիանալ, լցվել, տարածվել, պարծենալ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pei- «պարարտ լինել, լիքը լինել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pou-ro-)
Հաւանաբար հնդեւրոպական, ծագում է *pou-ro- ` *pei- «պարարտ լինել, լիքը լինել» արմատից, որի *pei-ro- ձեւից ծագում է յոյր-ը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յաւրացում
Տե՛ս նաեւ
Էջ 551, սյունակ 1 Էջ 551
ՅԵՂՈՒԼ (յաղ-) (յեղել «ծռել, թեքել») «փոխել, դարձնել, վերածել, թարգմանել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *el- «շարժել»
հ.-ե. արմատ՝ *kuel- «շրջ(վ)ել»
բուն աղբյուրը չի հավաստվում, դժվարություններ է հարուցում: Ամենից հավանական է համարվում հատկացումը կամ *el- «շարժել» արմատին, որից եղանիլ եւ եղանել, կամ *kuel- «շրջ(վ)ել» արմատին, որից հուն. πέλω, πέλομαι «շարժ(վ)ել»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յեղումն, յեղափոխ, յեղափոխել, յեղաշրջել, յեղադարձել, յեղական, յեղակացուն, (յ)եղանակ, յեղանակել, յեղանակաւոր, (յ)եղակարծ, աղեկարծ, յաղակարծ, դիւրայեղ, խելայեղ, ծայրայեղ, յեղյեղումն, անյեղյեղ
Նոր՝
յեղաշրջութիւն, յեղաշրջումն, յեղափոխութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. πέλω, πέλομαι «շարժ(վ)ել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 394
Էջ 551, սյունակ 1 Էջ 551
ՅԵՂԱՆՋԵԼ «ցնդաբանել, ամբաստանել»
Բնաձայն
հ.-ե. արմատ՝ *pol- բնաձայնական արմատ
Կապ ունի՞ հնդեւրոպական *pol- բնաձայնական արմատի հետ, որից աղմուկ, աղաչել:
Տե՛ս նաեւ