Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 807 բառահոդված (էջ 26/81)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 242, սյունակ 1 Էջ 242
ԶՈՅԳ (զուկ), -ի, -ից, -աց «զույգ, հավասար, նույնչափ, նման, երկթաթ կշեռք, լուծ, ամուլ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ասոր. zaugā
փոխատու լեզու՝ հուն. ζεῦγος
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զուգել, զուգանալ, զուգական, զուգականություն, զուգան, զուգաց, զուգութիւն, զուգաւրութիւն, անզոյգ, անզուգական, համազոյգ, հանճարազոյգ, զուգադիպութիւն, զուգահեռաբար, զուգահեռական, զուգորդել, զուգորդութիւն, զուգագուլպա, զուգաթի, զուգաձի, զուգարան
Մատենագիտություն
H. AG 303; Աճ. ՀԱԲ 105
Էջ 242, սյունակ 1 Էջ 242
ԶՈՎ «ընկերություն, գործակցություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ վրաց. zawi «խաղաղություն, համերաշխություն»
քարթվելական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զովող, զովողակից, զովողութիւն, զովողիլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
zawi
«խաղաղություն, համերաշխություն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 106
Էջ 243, սյունակ 1 Էջ 243
ԶՈՃ «մի ծառ՝ աբրահամածառ (՞)»
Ստուգաբանություն ()
Էջ 244, սյունակ 1 Էջ 244
ԶՍՏԳԵԼՈՒԼ «արհամարհել (՞), մեղադրել (՞), ծածկել, փակել (՞)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
կազմված է զ- նախածանցով՝ չվկայված (ը)ստգելուլ բայից, որ իր հերթին կարող է կազմված լինել գելուլ բայից:
Էջ 244, սյունակ 1 Էջ 244
ԶՐՈՅՑ «խոսք, զրույց, խոսակցություն, տարաձայնություն, խոսակցության առարկա, լուր, զրույց, ավանդություն»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Թերեւս բաղկացած է *զր- այլուր անծանոթ արմատից՝ -ոյց մասնիկով. զր-ի համար զուգահեռների որոնման փորձերը հավաստի չեն:
Էջ 245, սյունակ 1 Էջ 245
ԷՇ -ոյ, -ու (հավաք. իշեար, իշան) «էշ, քարանետ մեքենա, քնարի թելերի հենարան, աստղ Խեցգետնի համաստեղության մեջ» (աստղաբաշխական)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ek'uo-s
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *ek'uo-s արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իշակես, իշամտռուկ, իշանդամ, իշավայր, իշավար, իշացոլ, էշայծեամն, կիսէշ, ցռէշ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ašva
ավ.
aspa
հ. պ.
asa
հուն.
ιππος
<*eikuo-s
լատ.
equus
գոթ.
aihwa
«ձի»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 117-118; Ջահ. ՀԼՊ 163-164
Էջ 247, սյունակ 1 Էջ 247
ԸՄՊԵԼ ((ըմբել, ըմպել), ումպ-) «խմել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pi-be- «խմել, ըմպել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pōi-pī-) կրկնաւոր
ումպ ձեւը ը-ի երկրորդական համաբանական վերականգնման արդիւնք է. հմմտ. լատ. bi-bō (<*pi-bō), -ere, հ. իտլ. ibid (<*piberti) «խմում է». ոչ կրկնաւոր ձեւերից՝ հ. հնդկ. pāti, հուն. πινω, հ. սլաւ piti: - Ջահ. ՀԼՊ 144: Հիւբշմանը (AG 108) ընդունում է կասկածով. Աճառեանը (ՀԱԲ 3, 599-600) բերում է ումպ ձեւի տակ՝ առանց հաւաստի հնդեւրոպական վերականգնման:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ըմպելի, ըմպան, ըմբան, ըմպանակ, ըմպիկ, գինըմպելիք, գինըմպութիւն, ըմբոց, ըմպաման, ըմպարան, նախըմպել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
bi-bō
<*pi-bō
հ. իտլ.
ibid
«խմում է» <*piberti
հ. հնդկ.
pāti
հուն.
πινω
հ. սլաւ
piti
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 144; AG 108; ՀԱԲ 599-600
Էջ 248, սյունակ 1 Էջ 248
ԸՆԴ (նախադիր) (սեռ.), (եզ. տր., հգն. հյց.), (բցռ.), (գրծ.), (նախածանց) (ընդ-, ըն-, ըմ-) ««փոխարեն» (սեռ.), «հետ, միասին» (եզ. տր., հգն. հյց.), «մոտից» (բցռ.), «տակ» (գրծ.), ընդ- (ընդ-, ըն-, ըմ-) (նախածանց)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *anti- «փոխարեն, միասին»
հ.-ե. արմատ՝ *ndhos- «տակ»
իմաստների համար եւ, թերեւս, *ndhos- («տակ» իմաստի համար)։
Էջ 248, սյունակ 1 Էջ 248
ԸՆԴԵԼՈՒԹ «հավելված»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Համառոտագրություն ընդելութիւն բանի.
Տե՛ս նաեւ
Էջ 248, սյունակ 1 Էջ 248
ԸՆԹԱՆԱԼ «վազել, գնալ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sent- «ուղղվել, գնալ»
արմատից. հմմտ. ավ. hant
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ընթաց(ք), ընթացութիւն, ընթացակից, առընթանալ, արագընթաց, երագընթաց, թեթեւընթաց, խոտորընթաց, գիշերընթաց, դիւրընթաց, երկընթաց, զուգընթաց, համընթաց, մակընթացութիւն, նորընթացիկ, ընթացաւարտ, նախընթաց, աննախընթաց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
hant