Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 406 բառահոդված (էջ 26/41)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 467, սյունակ 1 Էջ 467
ՀՈՒՄ -ո «հում, անեփ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *om- «հում, դառը» (անմիջական նախաձեւ՝ *ōmo-) արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հմություն, հմակել, հմակերություն, հմանալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
āmá-
հուն.
ώμός
«հում»
Մատենագիտություն
H. AG 468; Աճ. ՀԱԲ 121
Էջ 467, սյունակ 1 Էջ 467
ՀՈՒՄԱՅԶ (հումայտ) «թրթնջուկ, գառնադմակիկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. humaid
գ-ով ձեւը՝ պարսկերենի կամ թուրքերենի միջնորդությամբ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 122
Էջ 468, սյունակ 1 Էջ 468
ՀՈՒՐ (-ոյ, -ք) «հուր, կրակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *peuōr- «կրակ» (անմիջական նախաձեւ՝ *pur-, *pun-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հրացեալ, հրագոյն, հրալից, հրայթեաց, հրայթք, հրձիգ, հրատ, հրկեզ, հրդեհ, հրազարդ, հրակերպել, հրաբխային, հրահրել, հրացան, հրացանաձիգ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
πύρ
հ. վ. գ.
fuir, fiur
հ. իսլ.
fūrr
«կրակ»
Մատենագիտություն
H. AG 469; Աճ. ՀԱԲ 125; Pok. IEW 828
Տե՛ս նաեւ
Էջ 469, սյունակ 1 Էջ 469
ՀՌՈԳ (հռոք, խռոկ) «ռոճիկ, թոշակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ բյուզ. հուն. ρόγα
բյուզանդական հունարենից, որն իր հերթին լատիներենից է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հռոգակեր, հռոգել, հռոգվոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
erogatio
Մատենագիտություն
H. AG 362; Աճ. ՀԱԲ 128
Էջ 470, սյունակ 1 Էջ 470
ՀՐԱՇ (-ի, -ից) «հրաշք, հրեշտակ, գործ, այլանդակություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
փոխատու լեզու՝ ավ. fraša- «ուժեղ, հզոր»
փոխատու լեզու՝ հ. պ. fraša- «հրաշալի, հիանալի, նշանավոր»
փոխատու լեզու՝ մ. պ. fraš «հրաշալի»
մասամբ ամբողջովին փոխառյալ՝ ոչ հայկական կազմություններ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հրաշագէտ, հրաշազուն, հրաշակերտ, հրաշանիստ, հրաշակուռ, հրաշանալ, գեղեցկահրաշ, գերահրաշ, եռահրաշ, երկնահրաշ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 531
Էջ 475, սյունակ 1 Էջ 475
ՁԵՒ (-ոյ, ուշ նաեւ` -ի) «ձեւ, արտաքին տեսք, կերպարանք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'heu- «լցնել, թափել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'heuo-)
արմատից. հմմտ. հայ. ձոյլ, ձագար:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձեւանալ, ձեւողանալ, ձեւիչ, տձեւ, տձեւութիւն, անձեւ, կաքաւաձեւ, կամարաձեւ, ծաղկաձեւ, գրածեւ, դաշտաձեւ, բոլորաձեւ, լեռնաձեւ, ձեւաբանութիւն, ձեւապաշտ, ձեւափոխել, ձեւափոխութիւն, ձուաձեւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
χέω
«լցնել, թափել»
հ. շուեդ.
giuta
«ձուլակաղապար»
Մատենագիտություն
H. AG 469; Աճ. ՀԱԲ 150; Pok. IEW 447
Էջ 475, սյունակ 1 Էջ 475
ՁԻ (-ոյ) «ձի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'hei- «արագ, շարժել, քշել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'heio-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձիական, ձիահալած, ձիամարտիկ, ձիակերպ, ձիարձակ, ձիացաւ, այրուձի, միաձի, վազերաձի, երագաձի, կիսաձի, ձիաբուծութիւն, ձիավարժութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
háya
«նժոյգ» (հայ-հնդկական զուգաբանութիւն)
Մատենագիտություն
H. AG 470; Աճ. ՀԱԲ 424
Էջ 475, սյունակ 1 Էջ 475
ՁԻՐ (-ի, -ից) «նվեր, ընծա, շնորհ, ձիրք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'her- «խնդրել, ուզել, հաճել, սիրել»
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձրել, ձրի, ձրիատուր, ձեռնաձիր, բարեձիր, լիաձիր, լուսաձիր, կաթնաձիր, փրկնաձիր, հոգիաձիր, ձրիակեր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
haryati
«ախորժել, ցանկալ»
հուն.
chairō
«ուրախանալ»
լատ.
horior
«քաջալերել, ոգնորել»
ավ.
zara
«ձգտում, փափագ»
գ. գերն.
zara
«հաճույքով»
Մատենագիտություն
H. AG 470; Աճ. ՀԱԲ 153-154
Էջ 476, սյունակ 1 Էջ 476
ՁՄԵԼ «դիտել, սեւեռուն կերպով նայել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'hel- «փայլել, շողալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'hel-mo- / *g'hlu-me)
բնիկ հնդեւրոպական` *g'hel-mo-(?) (*g'hlu-me) *g'hel- «փայլել, շողալ» արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նորվ.
glyma
«մռայլ կերպով, սպառնալից կամ դարանակուտ նայել»
արեւելափրիզ.
glumen
«դարանակուտ»
հայ.
ձաղ (հայ-գերմանական զուգաբանություն)
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 170
Էջ 476, սյունակ 1 Էջ 476
ՁՈՂ -ոյ «երկար փայտ, ցողուն, բուն, երկար ճյուղ, երկար շերտ, ձող»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'hel- «կտրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'hol-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձողիք, ձողամբարձ, ձողաբարձ, ձողակերտ, ձողաձեւ, ձողաչափել, ձողձողել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
žúolis
«հաստ փայտ, բուն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 157; Pok. IEW 434