Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 294 բառահոդված (էջ 26/30)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 650, սյունակ 1 Էջ 650
ԶԱՆ (-ի, -ից, այլեւ -ոյ, -ու) «ջանք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ye-ni- «հուզված լինել» (անմիջական նախաձեւ՝ *iā)
Բնիկ հնդեւրոպական *ye-ni-*iā «հուզված լինել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ջանալ, ջանասեր, բազմաջան, ապաջան, զրաջան, մեծաջան, մշտաջան, գիշերաջան, ընդունայնաջան, ընդվայրաջան, ժրաջան, ջանադիր, ջանադրութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ζῆλος
«ջանք, նախանձ»
ավ.
yah-
«եռալ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 122; Pok. IEW 501
Էջ 652, սյունակ 1 Էջ 652
-ՋՈՒՆՋ «ջնջում»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Ջնջել բայի արմատի հետագա սխալ վերականգնումը՝ փոխանակ ջինջ-ի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
համաջունջ, անջունջ, սրբաջունջ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 653, սյունակ 1 Էջ 653
ԶՈՒԱՊ «պատասխան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. javāb
Մատենագիտություն
H. AG 275; Աճ. ՀԱԲ 132
Էջ 657, սյունակ 1 Էջ 657
ՌԵՔՏՈՌ «իշխանական մի աստիճան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ռեկտոր
փոխատու լեզու՝ լատ. rector
< լատ. rector
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 144
Էջ 664, սյունակ 1 Էջ 664
ՍԱԿՌԱԲԱՊԵՏ «սխալագրություն՝ փոխանակ աստրապապետ-ի կամ, թերեւս սակրապետ-ի»
Ստուգաբանություն ()
սխալագրություն՝ փոխանակ աստրապապետ-ի կամ, թերեւս սակրապետ-ի
Էջ 665, սյունակ 1 Էջ 665
ՍԱՂՄՆ -ն (սեռ. սաղման) «սաղմ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'el- *-mo կամ *-men- ածանցով
Ըստ ածանցի (*-mo կամ *-men-)՝ ենթադրելի է հնդեւրոպական ծագում, բայց սաղ-ի համար համապատասխան զուգահեռներ չկան: Թերեւս առանձնակի կանգնած հնդեւրոպական *k'el- տիպի արմատից սնվող ձեւ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սաղմնաթափութիւն, սաղմնազգեստեալ, սաղմնաբոյն, սաղմ(ե)լ, սաղմնանալ, սաղմնարան, սաղմնաբանական, սաղմնաբանութիւն
Էջ 668, սյունակ 1 Էջ 668
ՍԱՊՐԱԿ ««իշխան» («եպիսկոպոս(ք)»)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
սատրապ-ի աղավաղումը
Էջ 669, սյունակ 1 Էջ 669
ՍԱՍՏ (-ի, -ից) «սաստում, հանդիմանութիւն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'ās- «հանդիմանել» (անմիջական նախաձեւ՝ *k'ǝsti-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սաստել, սաստիկ, սաստիլ, սաստկանալ, սաստկութիւն, անսաստ, անսաստել, մեծասաստ, հեղեղասաստ, իշխանասաստ, թագաւորասաստ, սաստկացուցիչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
śisti-
«պատիժ, հրաման» (ավելի նոր՝ śasti-)
Մատենագիտություն
H. AG 488; Աճ. ՀԱԲ 178
Էջ 669, սյունակ 1 Էջ 669
ՍԱՏԱՐ «մշակ, ոստայնանկ, օգնական»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *sam- «չարչարվել, հոգնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *sam-tar)
փոխատու լեզու՝ իրանական sātar «իշխող»
փոխատու լեզու՝ իրանական *sātar
բայց առաջարկված ստուգաբանությունները լիովին հավաստի չեն, ըստ Բեյլիի (DKS 123)՝ sātar «իշխող», ըստ Փերիխանյանի՝ *sātar, *sam-tar (*sam - «չարչարվել, հոգնել»): Քիչ հավանական է նաեւ սեմական ծագման վարկածը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սատարել, սատարութիւն, անսատար
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 472
Էջ 684, սյունակ 1 Էջ 684
ՍԿԻԼԱՅ (սկիղ, սկիղ, սկիլլայ) «երեքգլխանի առասպելական շուն, սցիլլա»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. σκύλλα
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 229