Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ետ» որոնման արդյունք՝ 1892 բառահոդված
· Էջ 26 / 190
Էջ 129, սյունակ 1
ԲԻՏ
««հաւի ոտքի ետնամատ, ճանկ, մագիլ» (թրք. «խոփի մեխ»)»
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրութիւն` հաստաբիտ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաստաբիտ
Էջ 129, սյունակ 1
ԲԻՐ
(-ի, -աց, ուշ` -ոյ)
«փորիչ, հաստ գաւազան, մահակ, կռանի կոթ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bher-
«խփել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bher)
Բնիկ հնդեւրոպական` *bher «խփել» արմատից, ըստ ոմանց` *bhi-ro-` ըստ այլոց` *bhi-tro, իբր *tr> հր> հ անցմամբ, ինչպէս բահ-ի ժամանակ (տե՛ս), մանաւանդ որ կայ բարբառային բիրդ ձեւը` միջին օղակի հ-ի պահպանմամբ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բրել,
բրածեծ,
բրատուր,
բրածոյ,
բրիչ,
բրագոռ,
բրաքարի,
գետնաբիր,
երկրաբիր,
հողաբիր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
φιτρός «գերան»
հ. հոլ.
bїail
հ. վ. գ.
bi(h)al «տապար, կացին»
գ.
Bille «բրիչ. տապար, կացին»
ռուս.
бич «մտրակ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 117;
Աճառյան 392, 452
Տե՛ս նաեւ
Էջ 130, սյունակ 1
ԲԼՇԱՆԱԼ
«աղոտանալ, մթագնել, տկարանալ (տեսողութեան մասին), գլանալ, բթանալ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel-
«փայլուն, սպիտակ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhlēskh- կամ *bhleskh-)
հմմտ. հայ. բալ «մառախուղ, մեգ, մշուշ, աղոտ, մթագոյն», գոթ. bala «դժգոյն», ռուս. бельмо «աչքի փառ», այլեւ (*bhles- >) մ. վ. գ. blas, գ. blals «դժգոյն, գունատ», եթե կապ չունի պշնուլ (պիշ) «ակնապիշ նայել» բայի հետ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բլշակնիլ,
բլշակնութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
բալ «մառախուղ, մեգ, մշուշ, աղոտ, մթագոյն»
գոթ.
bala «դժգոյն»
ռուս.
бельмо «աչքի փառ»
մ. վ. գ.
blas «դժգոյն, գունատ»
գ.
blals «դժգոյն, գունատ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Տե՛ս նաեւ
Էջ 130, սյունակ 1
ԲԾԻԾ
I
(բծեծ)
«մկնասոխ»
(բուսաբանական)
Անստույգ (թերեւս)
թերեւս կապուած է բիծ բառի հետ։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 131, սյունակ 1
ԲՂԵՏ
(-բղետ, -պղետ)
«բիծ, պիսակ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel-
«փայլուն, սպիտակ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhlei-d-)
*bhlei- «փայլել, սպի» արմատից
արմատից. հմմտ. հ. անգլ. bli «գոյն. գունաւոր», չեխ. bli-zna «սպի» (*bhledo-s)` հ. անգլ. blāt, ռուս. бледный, «դժգոյն, գունատ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խայտաբղետ,
խայտաբղետութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. անգլ.
bli «գոյն. գունաւոր»
չեխ.
bli-zna «սպի»
հ. անգլ.
blāt
ռուս.
бледный «դժգոյն, գունատ»
Մատենագիտություն
Ջահուկյան ՀԼՊ 117
Էջ 131, սյունակ 1
ԲՂԽՈՐ(ՈՍ)
«կանաչ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. χλωρός
բխել բայի հետ բաղարկուած
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 456
Էջ 131, սյունակ 1
ԲՆԴԵՌՆ
-ռան, -ռունք
(բնդիռն, փնդեռն)
«մի սեւ բզեզ»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *pen-
«տիղմ, ցեխ, ճահիճ, ջուր, խոնաւ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *phen-)
կապ ունենայ հնդեւրոպական *pen- (*phen-) արմատի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
փնդեռնաբատակ,
կոյաբնդիռ
Էջ 131, սյունակ 1
ԲՆԴՈՐ
(-փնդոր)
«խառն»
Անստույգ (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *bhendh-
«կապել»
կազմուած է առանձին չգործածուած *բնդ- արմատից եւ -որ անձանցից։ բնդ-ը կարո՞ղ է արդյոք կապված լինել հնդեւրոպական *bhendh- «կապել» բայի հետ՝ իմաստային յուրահատուկ զարգացմամբ. սրանից թերեւս տարբեր է բրբ. բնդել, «մի կերպ կարել» բայը, որից՝ բնդորել, բնդբնդորել (բնդմնդորիլ) եւ որը թերեւս նույնպես կապված է *bhendh-ի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բնդորել,
անբնդոր,
խառնափնդոր,
խառնաբնդորապէս,
խառնաբնդորել
Էջ 132, սյունակ 1
ԲՇՏԵԼ
(բրբ. *բշտել* «քրքել, խփել»)
«կշտամբել, հանդիմանել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhei(s)-
«խփել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhi-)
Կապ ունի՞ հնդեւրոպական *bhei(s)-' *bhi- «խփել» արմատի հետ (պարզ չէ շտ-ի ծագումը)։
Էջ 132, սյունակ 1
ԲՈԶԻ
(բուզի)
«արեւգակ»
(բբ)
Անստույգ
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 460) միացնում է բեզակ «արեւգակ» բառի հետ։ Քիչ հավանական է համեմատությունը վրաց. mze, մեգր. bža «արեւգակ» բառերի հետ։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
mze «արեւգակ»
մեգր.
bža «արեւգակ»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 460;
Ջահ. ՀԼՊ 594, 597
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։