Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 487 բառահոդված (էջ 26/49)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 459, սյունակ 1 Էջ 459
ՀԵՐՈՍ «հերոս, դյուցազն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἥρως
միջնորդված
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հերոսաբար, հերոսական, հերոսամարտ, հերոսութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 88
Էջ 464, սյունակ 1 Էջ 464
ՀՆՁԱՆ -ի, -ից (հնձան) ««հնձան, խաղող ճզմելու ավազան» (բ. «պարտեզի հյուղակ»)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
թերեւս կապված է հունձ «բերք» բառի հետ, եթե չի ծագում խեթ. hanzan «մի սարք, աման» բառից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հնձանահար, հնձանայարկ, հնձանաշեն, հնձանակ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 314
Տե՛ս նաեւ
Էջ 464, սյունակ 1 Էջ 464
ՀՈԳԻ -ւոյ, -ւոց, -եաց (ոգի) «հոգի, շունչ, ոգի, եռանդ, ոգի, ուրվական»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pouiiō- «փչել, ուռչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pəu-, *pau-)
հմմտ. հայ. հետ, փութս, փչել
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հոգեխառն, հոգեմարտ, հեզահոգի, դառնահոգի, երկայնահոգի, կարճահոգի, ոգեխառնիլ, ոգեկորույս, ոգեշունչ, ոգեւորութիւն, կաթոգի(ն), կաթոգինիկ, կարճոգի, հոգեբաժին, հոգեբան, հոգեբանական, հոգեբանութիւն, հոգեզմայլ, հոգեպարար, հոգեցունց, հոգեւորական, հոգեւորականութիւն, ոգելից, ոգեւորութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
p(h)uphusu-
«թոք»
լատ.
pussula
«պղպջակ»
ռուս.
пухнуть
«ուռչել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 107-108
Էջ 464, սյունակ 1 Էջ 464
ՀՈԿՏԵՄԲԵՐ -ի (ոկտոբռի, ոկտոմբբրի) «հոկտեմբեր, մարտից հաշված ութերորդ ամիս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ὀκτώβριος
փոխատու լեզու՝ լատ. october
Փոխառություն՝ հուն. ὀκτώβριος (<լատ. october)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հոկտեմբերեան, հոկտեմբերիկ
Մատենագիտություն
H. AG 367; Աճ. ՀԱԲ 111
Էջ 465, սյունակ 1 Էջ 465
ՀՈՂ (-ոյ) «հող, գետին, արտ, կալված, գերեզման»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pele- «լայն եւ հարթ» (անմիջական նախաձեւ՝ *polo-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հողաբեր, հողաբլուր, հողաթաւալ, հողաթափ, հողախառն, հողածին, հողամաս, հողեղէն, բանձրահող, հողատիրական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
հոլ
«մերկ»
շվեդ.
fala
«հարթութիւն, տափաստան»
ռուս.
поле
«դաշտ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 111; Pok. IEW 805
Էջ 465, սյունակ 1 Էջ 465
ՀՈՅԶ (-ոյ) (հոյծ, հոյժ) «ծառի հիւթ, խէժ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *poi(ə)- «պարարտ լինել, լիքը լինել» oi-ը սովորաբար տալիս է -է-, բայց *oiə- կապակցութիւնը կարող է տալ -ոյ-
oi-ը սովորաբար տալիս է -է-, բայց *oiə- կապակցութիւնը կարող է տալ -ոյ-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հուզաբաղդանք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
páyas-
«հիւթ, կաթ, ջուր»
աւ.
pōiθwa-
«գէր, պարարտ»
Էջ 467, սյունակ 1 Էջ 467
ՀՈՐՄԱՅ «մանյակ, մարգարտաշարք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. όρμος
Մատենագիտություն
H. AG 361; Աճ. ՀԱԲ 120
Էջ 468, սյունակ 1 Էջ 468
ՀՈՒՆՁ (-ոյ) «քաղ, բերքահավաք, բերք, ամառ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *enek- «հասնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *onkos-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հնձել, հնձել, ընձել, հնձումն, արտհունձ, բազմահունձ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
հասուն
Էջ 468, սյունակ 1 Էջ 468
ՀՈՒՌՆ ««քղանցք» (°)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ser «իրար մոտ շարել, կցել»
Եթե հուռն-ը նշանակում է «հյուս», ապա հնարավոր է կապը յեռուլ «ըղդելուզել» արմատի հետ, որ ծագում է հնդեւրոպական *ser «իրար մոտ շարել, կցել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ոսկեհուռն, ոսկեհուռազարդ, ոսկեհուռակապ, մարգարտահուռն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 469, սյունակ 1 Էջ 469
ՀՊԱՐՏ (-ի, -ից) «հպարտ, գոռոզ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Կազմված է հու- «լավ, շատ» (հմմտ. հլու, հմուտ) եւ պարտ (հմմտ. պարծ-) բաղադրիչներից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հպարտանալ, հպարտություն, հպարտական
Տե՛ս նաեւ