Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 101, սյունակ 1
ԱՒԹՈՑ
(-ի, -աց)
«ծածկոց, վերարկու, թիկնոց»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *eu-
«հագնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ou-t-)
Կազմված է -ng ածանցով՝ աւթ- արմատից, որ բնիկ հնդեւրոպական է՝ *ou-t- նախաձեւից (*eu- «հագնել»)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
aũtas
«փաթաթան»
լատվ.
áuts
«փաթաթան, կտոր (շորի), կապ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 609
Տե՛ս նաեւ
Էջ 101, սյունակ 1
ԱՒԺԱՆԴԱԿ
(-ի, -աց)
(աժ(ը)նդակ, ուժ(ը)նդակ)
«օգնող, նպաստող»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական aw
փոխատու լեզու՝ իրանական *žand
Կազմված է aw (< abi) նախածանցով՝ *žand արմատից (Բենվենիստ. ըստ Բեյլիի, հ.-ե. *bhend- «բռնել, պահել»)։ Ավելի քիչ հավանական է ենթադրել իրան. *abi+ujant նախաձեւ (Периханян, МЭСДЯ 1 102)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւժանդակել,
աւժանդակութիւն,
ձեռնաւժանդակել,
աւժանդակիչ,
աւժանդ
Մատենագիտություն
Периханян, МЭСДЯ 102
Էջ 102, սյունակ 1
ԱՒԺԻՏ
(ուժիտ, ոժիտ, աւծիտ)
«բաժինք, օժիտ, ընծա, պարգեւ, նվեր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *aw-žīt
žīti < հ.-ե. *guī-ti «կյանք»): Ավելի քիչ հավանական է առաջին բաղադրիչը համարել *av- «հոգալ, հոգ տանել, օգնել, նպաստել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւժտաբեր,
աւժտել,
աւժտութիւն
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 156
Էջ 102, սյունակ 1
ԱՒԻՇ
(աւիշկ, աւիշտ, աւիժ)
«ավիշ, հյութ, անգույն մարմնահեղուկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *au(e)-
«խոնավացնել, թացացնել, հոսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *wē-skh-` *auē-k'u-)
«խոնավացնել, թացացնել, հոսել» արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
avatā
«ջրհոր»
լատվ.
auots
«աղբյուր»
հ. իռլ.
a(i)ce
«ջուր»
Էջ 102, սյունակ 1
ԱՒԾ
«յուղ, քսուք, օծելու նյութ, օծող, պարարտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ongʷ-
«օծել, զօծել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ngʷ-)
«օծել, զօծել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւծանել,
աւծելութիւն,
աւծութիւն,
ոսկեզաւծ,
արծաթազաւծ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
anákti
«օծել, քսել»
լատ.
unguo
«օծել, քսել»
հ. վ. գ.
ancho
«կարագ»
Մատենագիտություն
H. AG 426;
Աճ. ՀԱԲ 611
Էջ 102, սյունակ 1
ԱՒՁԻՔ
(-եաց)
«օձիք, պարանոցը կապող զգեստաշերտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *augh-
«պարանոց, վիզ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *aughiiā)
«պարանոց, վիզ» արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
αυην
«պարանոց, վիզ»
հ. հնդկ.
usniha
*ugh-s-ighā
Մատենագիտություն
Pok. IEW 87
Էջ 102, սյունակ 1
ԱՒՂԻ
(ուղի, եաղի)
«օղի, գինի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *au(e)-
«հոսել, թաց, ջուր»
(անմիջական նախաձեւ՝ *aulio-)
«հոսել, թաց, ջուր» արմատից, որտեղից` *(a)ued-> հայ. գետ, ռուս. вода «ջուր», водка «օղի»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մեղրաւղի,
ամբրաւաւղի,
օղեվաճառ,
բարկօղի,
խնձորօղի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
вода
«ջուր»
ռուս.
водка
«օղի»
Էջ 102, սյունակ 1
ԱՒՈՅ
«հեռու»
(ԲՀ` «արտաքս, ի բաց»)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *au-
«ցած, հեռու»
*-lo- ածանցով
հին կազմություն` հնդեւրոպական *au- «ցած, հեռու» արմատից` *-lo- ածանցով
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ
այցտել
ավ.
avarə
«ցած»
հուն.
αυ
լատ.
au
«հեռու, դենը»
Էջ 102, սյունակ 1
ԱՒՃ
«պատասխան, պատգամ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *aued-
«խոսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *au-)
*auēd-io > *աւիճ>աւճ
Եթե բնիկ հայերեն է, ապա թերեւս ծագում է հնդեւրոպական *aued- (*au-) «խոսել» արմատից` *auēd-io > *աւիճ>աւճ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւճումն
Էջ 102, սյունակ 1
ԱՒՆ
I
«սեփականություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *op-
(անմիջական նախաձեւ՝ *opno-)
այստեղ է պատկանում նաեւ հայ. ունիմ, թէեւ այն բխեցնում են *ēr- (ōr-) արմատից՝ ōr-n > ուն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւնոյտէր,
գերաւնեալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
árpas
«ունեցուածք»
խեթ.
happina
«հարուստ»
լատ.
opulentus
<*openont
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։