Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 653 բառահոդված (էջ 26/66)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 284, սյունակ 1 Էջ 284
ԻՂՁ (-ի, -ից) (ըղձ-, ղձ-) «իղձ, բաղձանք, աղոթք, կախարդ, հմայող»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *elk- «փափագել, տենչալ, ըղձալ»
հ.-ե. արմատ՝ *uel- «փափագ, իղձ, բաղձանք»
Հնդեւրոպական ծագման վարկածները կապված են հնչիւնական կամ իմաստային դժուարութիւնների հետ.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ըղձ(ան)ալ, ըղձապատում, ըղձութիւն, ըղձակերտ, նախիղձիկք, դձանալ, դձալի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
ալկատ
«փափագել, տենչալ, ըղձալ» ալկատ
հայ.
զեղձ
«փափագ, իղձ, բաղձանք»
Էջ 286, սյունակ 1 Էջ 286
ԻՇԽԱՆ (-ի, -աց) «իշխան, իշխող, տեր, պետ, կառավարիչ, զօրաւոր մարդ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական աղբիւր *xšān(a)
փոխատու լեզու՝ պրթ. xšayant (xšynd) «իշխան»
Հաճախակի համեմատւում է խեթ. išha «տեր» բառի հետ, որ աւելի քիչ հաւանական է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իշխանական, իշխանաբար, իշխանութիւն, անիշխանութիւն, ինքնիշխան, իշխանավայել, անիշխանական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրթ.
xšayant (xšynd)
«իշխան»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 246
Էջ 287, սյունակ 1 Էջ 287
ԻՍԿ (ուշ` -ոյ, -ի, -ից) «իսկականութիւն, էութիւն, իսկական, իսկ, սակայն, բայց, ապա, ուրեմն, արդ, էլ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *istuo-
հայ-սլաւոնական զուգաբանութիւն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իսկական, իսկակցութիւն, իսկոյն, իսկութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. սլ.
istŭ
«իսկական»
ռուս.
истый
«իսկական»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 249
Էջ 289, սյունակ 1 Էջ 289
ԼԱԶՈՒԱՐԴ «տե՛ս լաջուարդ»
Ստուգաբանություն ()
Տե՛ս նաեւ
Էջ 291, սյունակ 1 Էջ 291
ԼԱՊԱՏ «տմարդի» (ԲՀ («անմարդ, անմաքուր»))
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 292, սյունակ 1 Էջ 292
ԼԱԶՈՒԱՐԴ (լազվարդ, լաժուարդ, լաժուրդ, լազուարդ, լազվարդ, լաճվարդ) «մի կապտագոյն թանկագին քար, գոճագմ, պարտիզաքար, լազվարդ, սրանից պատրաստուած կապոյտ ներկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պրսկ. lāžvard
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 257
Էջ 292, սյունակ 1 Էջ 292
ԼԱՐ (-ոյ, -ի, -ից, -աց) «առասան, բոկ, պարան, ուղղալար, երկարութեան չափ՝ մղոն, ասպարեզ, թակարդ, նվագարանի թել, լար, նվագարան, մի տեսակ օձ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *wel- «պտտել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *wlərօ-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լարել, լարաբաժին, լարագիր, լարախաղաց, լարախաղացութիւն, լարախեղդ, լարաձիգ, լարաչափ, լարան, բազմալար, թանձրալար, կարմրալար, ուղղալար, կրկնալար, տրտմալար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
εύληρα
«սանձ»
լատ.
lōrum
«առասան, բոկ, պարան, սանձ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 267; Pok. IEW 1143
Էջ 292, սյունակ 1 Էջ 292
ԼԱՒԱՆԴ ««կամաւոր զինւոր» (բրբ. «անկարգ մարդ, սրիկա, ծոյլ մարդ, ամուրի մարդ»)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. lavand
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 269
Էջ 293, սյունակ 1 Էջ 293
ԼԵԱՐԴ (-ուշ՝ -ոյ, -ի, -ից) «լյարդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *iekwr-t- «լյարդ» (անմիջական նախաձեւ՝ *leprt-) հիմքերի բաղարկմամբ
հիմքերի բաղարկմամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լերդաբեկել, լերդաբոյթ, լերդակողմն, լերդահմայ, լերդացաւ, լերդորակ, 메ծալեարդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
yakrt
հուն.
ηπαρ, -ατος
լատ.
iecur
հուն.
λιπαρός
«ճարպոտ»
հ. վ. գ.
libera
«ճարպոտ (լյարդի անվան մակդիր)»
հ. իսլ.
lifr
«լյարդ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 270; Pok. IEW 204; Ջահ. ՀԼՊ 130
Էջ 294, սյունակ 1 Էջ 294
ԼԵԽԵԼ «ջարդել, փշրել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kel- «կտրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *klekh-) *kel- «խփել, կտրել» եւ *kel- «ծակել» արմատների կողքին
բնիկ հնդեւրոպական՝ *klekh-` *(s)kel- «կտրել» արմատից (*kel- «խփել, կտրել» եւ *kel- «ծակել» արմատների կողքին)
Տե՛ս նաեւ