Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ական» որոնման արդյունք՝ 4658 բառահոդված · Էջ 26 / 466
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 61, սյունակ 1 Էջ 61
ԱՆՈՒՐ (-ոյ) «օղակ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *āno- «օղակ» (անմիջական նախաձեւ՝ *āno-ro-)
նախաձեւից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անրապատ, անրափակել, անրակ, անդրակ, ծանրանուր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. anus
հ. իռլ. ainne «օղակ. հետանցք»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 47
Էջ 61, սյունակ 1 Էջ 61
ԱՆՈՒՐՋ (-ի, -ից, ուշ՝ -ոյ) «երազ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *oner- «երազ» (անմիջական նախաձեւ՝ *anorio-)
նախաձեւից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անրջաբանել, անրջական, անրջանալ, ստուգանուրջ
Նոր՝
անրջային
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. ὄναρ
հուն. ὄνειρος
էոլ. ὄνοιρος
ալբ. nderre
տոխ. enderre «երազ» (< *onrio)
Մատենագիտություն
H. AG 45; Աճ. ՀԱԲ 209; Pok. IEW 779
Էջ 61, սյունակ 1 Էջ 61
ԱՆՋԱՏ ուշ՝ -ի, -ից «զատ, բաժան»
Փոխառություն (հավանաբար)
իրանական աղբյուրից
Էջ 61, սյունակ 1 Էջ 61
ԱՆՋԻՄԱՆ «ժողով»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. (հ)anǰaman
Աղբյուր՝ պ. anǰuman
իրանական աղբիւրից
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 210
Էջ 62, սյունակ 1 Էջ 62
ԱՆՋՐՊԵՏ (-ի, -աց, -ից, -ոյ) «իրարից բաժանող բան, արգելք, տարբերություն, խտրություն, անջրպետիչ, անջրպետված»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ իրանական (՞) (թերեւս, բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Ծագումն անհայտ է։ Թերեւս իրանական փոխառություն, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անջրպետել, անջրպետութիւն, անանջրպետ
Էջ 62, սյունակ 1 Էջ 62
ԱՆՍԱԼ «խոսքը լսել, խոսքին հնազանդվել, համբերել, սպասել»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *enk'- «հասնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *onk'- կամ *nk'-)
հ.-ե. արմատ՝ *nek'- «հասնել»
Որեւէ կապ կա՞ հնդեւրոպական *enk'-, *nek'- «հասնել» արմատի հետ (*onk'- կամ *nk'-> անս), որին սովորաբար հանգեցնում են հասանել բայը։ Բնականաբար, հանդես են գալիս երկու ձեւերը իրար հետ կապելու հնչյունական ու իմաստային դժվարություններ։ Սակայն նշենք, որ նախ՝ հասանել բայի բխումն այս արմատից ինքնին հնչյունապես հեշտ չէ, երկրորդ՝ հնդեւրոպական արմատին հանգեցվող ձեւերի իմաստները առանձին դեպքերում զգալիորեն հեռու են վերականգնվող հիմնական իմաստից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
չանսական, չանսացութիւն, չանսատրութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. անգլ. (ge)nægum «մոտենալ, դիմել, ձեռնարկել»
խեթ. henk, hink «հանձնել, հանձնարարել, սահմանել, նշանակել, բաշխել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 62, սյունակ 1 Էջ 62
ԱՆՏԱՌ (-ի, -աց, -ովք, ուշ՝ նաեւ -ից) «անտառ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *deru- «ծառ» (անմիջական նախաձեւ՝ *sm-doru-) բաղադրիչներից
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *sm-doru-՝ *sm- «համա» եւ *doru- (*deru) «ծառ» բաղադրիչներից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անտառախիտ, անտառակ, անտառանալ, անտառատուն, տատասկանտառ
Նոր՝
անտառաբնակ, անտառագեղ, անտառազարդ, անտառազուրկ, անտառապահ, անտառապան, անտառապետ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. dāru «փայտ»
հուն. δόρυ «ծառ»
խեթ. taru «ծառ, փայտ»
Էջ 62, սյունակ 1 Էջ 62
ԱՆՏԻՂՆՈՏՈՍ «անպայման»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. αντί
Աղբյուր՝ հուն. γνωστός
(լատինականացված ձեւը՝ gnotas)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 211
Էջ 62, սյունակ 1 Էջ 62
ԱՆՏԻՄԻՍ «շարժական խորան»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ն. հուն. άντιμηνσιον
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 213
Էջ 63, սյունակ 1 Էջ 63
ԱՆՑ (-ի, -ից) «անցում, ճանապարհ, ուղի, անցք, դիպված, նեղություն, վիժվածք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ant- «առաջ» (անմիջական նախաձեւ՝ *ant-s)
Հմմտ. հուն. ἀντομαι «հանդիպել, դիմել» (Pok. IEW 1, 49) կամ *snt-s-, *sent- «ընթանալ, գնալ»։ Հմմտ. հայ. ընթանալ (Ջահ. ՀԼՊ 147)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անցանել, անցունակ, անցարան, անցիկ, անցութիւն, անցնող, անցուորիկ, հարեւանցի, երջանցուկ, թափանցանց, լուսանցոյց, վաղանցուկ, անանց, զանցուցանել, ուխտազանցութիւն, գերազանց, առանց, առանցանել, առանցք, զառանցել, պատուիրազանցութիւն, յանցանել, յանցաւոր, յանցանք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. ἀντομαι «հանդիպել, դիմել»
հայ. ընթանալ
Մատենագիտություն
Pok. IEW 49; Ջահ. ՀԼՊ 147
Տե՛ս նաեւ