Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 384 բառահոդված (էջ 26/39)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 512, սյունակ 1 Էջ 512
ՄԱՏ I «մոտ, մոտեցում, մերձեցում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *məd-
Բաղադրութիւններ՝ մատչիլ (-նուլ, -չիլ), մատուցական, մատուցիչ, մատարկայ, թղթամատոյց, ինքնամատոյց, դժուարամատոյց, դժուարամատչելի, առաջամատոյց, նպաստամատոյց, նորնաւամատոյց, խնդրամատոյց: Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 266) տալիս է *mād- նախաձեւ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մատչիլ, մատուցական, մատուցիչ, մատարկայ, թղթամատոյց, ինքնամատոյց, դժուարամատոյց, դժուարամատչելի, առաջամատոյց, նպաստամատոյց, նորնաւամատոյց, խնդրամատոյց
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 266; Pok. IEW 746
Տե՛ս նաեւ
Էջ 515, սյունակ 1 Էջ 515
ՄԱՐԱՆԱԹԱՅ «նզովքի բանաձեւ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. μαράν ἀθά
փոխատու լեզու՝ արամ. mār-an atā «մեր տերը գալիս է»
Մատենագիտություն
H. AG 325; Աճ. ՀԱԲ 275
Էջ 519, սյունակ 1 Էջ 519
ՄԱՑԱՌ (բ. մացակ «արմատ») «մացառ, թփուտ. խիտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mak- «տորորել, ճմլել, սեղմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mak-so-)
Ինչպես ցույց է տալիս մացառ եւ մացակ ձեւերի զուգադրումը, արմատն է մաց. սա կարելի է, թերեւս, համեմատել լատ. maceria «ցանկապատ, կավաշեն պատ» բառի հետ, որ հակված են բխեցնելու հնդեւրոպական *mak- արմատից. այս դեպքում, թերեւս, *mak-so > մաց:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
maceria
«ցանկապատ, կավաշեն պատ»
Էջ 519, սյունակ 1 Էջ 519
ՄԱՒՐՈՒ (մօրու, մորու, մուրուք), -ի, -աց (սովորաբար անեզական) «մորուք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *smakru- «կզակ. մորուք» (անմիջական նախաձեւ՝ *smek-) նախածանցից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մաւրուանի, մաւրուարձակք, մաւրուեղ, մաւրուագալի, անմաւրու, երակայանամաւրու, գեղեցկամաւրու, խարտեշամաւրու, պակասամաւրու
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ.
śmāśru-
(*-smasru)
խոլ.
smech
«ծնոտ»
լիտվ.
smākras
Մատենագիտություն
H. AG 365; Աճ. ՀԱԲ 375
Էջ 526, սյունակ 1 Էջ 526
ՄԻԳԱԼԻՍ «սրընչակ, մկնաքիս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. μυγαλέη
(տառադարձութիւն)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 319-320
Էջ 529, սյունակ 1 Էջ 529
ՄԿՐՏԵԼ «լվանալ, մկրտել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)meukh- (անմիջական նախաձեւ՝ *(s)meug-) o-ձայնդարձ, *(s)meug- տարբերակից (*smug- > *մուկ եւ -րտ- աճական)
Կազմությամբ զուգահեռ է մխրճել բային, որ հավանաբար գալիս է մուխ «մխում» արմատից։ Այս դեպքում մկրտել բայի *մուկ- արմատն էլ գալիս է հնդեւրոպական *(s)meukh- արմատի *(s)meug- տարբերակից (*smug- > *մուկ եւ -րտ- աճական)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մկրտիչ, մկրտություն, մկրտատուն, մկրտարան, մկրտչական
Տե՛ս նաեւ
Էջ 530, սյունակ 1 Էջ 530
ՄՂԿԵՂ ««մի ծաղիկ» («խալի» (°)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 530, սյունակ 1 Էջ 530
ՄՆԱԼ «մնալ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *menā- «մնալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *mēn-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մնաց, մնացված, մնացական, մնացորդ, չմնալի, հարամնաց, մնայուն, մնացյալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
man-
«հապաղել, հանգիստ մնալ»
լատ.
maneo
«մնալ»
Մատենագիտություն
H. AG 475; Աճ. ՀԱԲ 333
Էջ 531, սյունակ 1 Էջ 531
ՄՇԱՄ «մի բոյս»
Ստուգաբանություն ()
կապ ունի մաշմն բառի հետ (ըստ Ալիշանի)
Տե՛ս նաեւ
Էջ 535, սյունակ 1 Էջ 535
ՄՈՌԱՆԱԼ «մոռանալ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mer- «խանգարել, վրդովել, արհամարհել, մոռանալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *mer-s-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մոռացանք, մոռաց, մոռացկոտ, մոռացութիւն, մոռացումն, չմոռացական, անմոռաց, չարամոռաց, տիրամոռաց, երախտամոռաց, դիւրամոռաց, անմոռանալի, անմոռուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
mṛśyate
«մոռանում է, արհամարհում է, ներում է»
հ. վ. գ.
marren
«խանգարել»
լիտվ.
maršùs
«մոռացկոտ»
լիտվ.
miřšti
«մոռանալ»
Մատենագիտություն
H. AG 475; Աճ. ՀԱԲ 346