Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ել» որոնման արդյունք՝ 4109 բառահոդված
· Էջ 258 / 411
Էջ 518, սյունակ 1
ՄԱՐՄԻՆ
(-ոյ)
«միս մարմին»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
արմատից: Համեմատութիւնը կասկած է հարուցում, եւ հնարավոր է համարվում ենթադրել իրանական աղբյուր, բայց այսպիսի բառ չի հավաստված:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մարմնագեղ,
մարմնածին,
մարմնակից,
մարմնահար,
մարմնապէս,
մարմնացի,
թանձրամարմին,
քաջամարմին,
գեղեցկամարմին,
երկմարմին,
թուլամարմին,
բազմամարմին
Նոր՝
մարմնամարզական, մարմնամարզիկ, մարմնամարզութիւն, գեղամարմին
մարմնամարզական, մարմնամարզիկ, մարմնամարզութիւն, գեղամարմին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
márman- «հող, աճուկ, կարեւոր մարմնանդամ, անպաշտպան մարմնամաս»
լիտվ.
melmenys «երիկամը պատող միս»
Մատենագիտություն
H. AG 473;
Աճ. ՀԱԲ 287;
Pok. IEW 720
Էջ 518, սյունակ 1
ՄԱՐ(ՈՒԹԻՒՆ)
««մոլորութիւն» (բբ)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *smer-
«մտքում դնել, հիշել, հոգալ»
Թերեւս կապ ունի հուն. μέρμηρα «վրիպել, շեղվել, սխալվել, մեղանչել» բայի հետ, որ չունի հավաստի ստուգաբանութիւն, եւ որ հակված են կապելու հնդեւրոպական *smer- «մտքում դնել, հիշել, հոգալ» արմատի հետ, որից բխեցվում է հայ. մորմոք բառը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մարամիտ,
մարութիւն,
մարդատողական,
մարդամարտուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
μέρμηρα «վրիպել, շեղվել, սխալվել, մեղանչել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 518, սյունակ 1
ՄԱՐՍԵԼ
«մարսել, կերածը յուրացնել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *mr-k'-
«շփել, տրորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ (*mer-))
արմատից: Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 288) բխեցնում է ասոր. məras «ճմլել, ջարդել, կակղացնել» արմատից, որ քիչ հավանական է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մարսական,
անմարսական
Նոր՝
մարսողական, մարսողութիւն, դժուարամարս, դիւրամարս
մարսողական, մարսողութիւն, դժուարամարս, դիւրամարս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
marawo
հ. անգլ.
mearo «փխրուն, փափուկ, մեղմ»
հ. ռուս.
moromradi «կրծել, մաշեցնել, մանրել»
մ. ն. գ.
morken «ճզմել, ճմլել»
ավ.
mərəxš «քայքայում»
խեթ.
mark- «քայքայել»
Մատենագիտություն
Աճառյանը 288
Էջ 518, սյունակ 1
ՄԱՐՏ
I
(-ի)
«կռիւ, պատերազմ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *merā-
«ջարդել, փշրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mrd-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մարտնչիլ,
մարտիկ,
մարտակից,
ճակատամարտ,
ըմբշամարտ
Նոր՝
մարտակոչ, մարտահրաւէր
մարտակոչ, մարտահրաւէր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
mardati «ջարդել, փշրել»
ավ.
marəd «ոչնչացնել»
հուն.
μαραίνω «սպառել, ոչնչացնել»
լատ.
Martis «Մարս, պատերազմի աստուած»
Մատենագիտություն
Pok. 276-278;
Աճ. ՀԱԲ 289
Էջ 519, սյունակ 1
ՄԱՑԱՌ
(բ. մացակ «արմատ»)
«մացառ, թփուտ. խիտ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *mak-
«տորորել, ճմլել, սեղմել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mak-so-)
Ինչպես ցույց է տալիս մացառ եւ մացակ ձեւերի զուգադրումը, արմատն է մաց. սա կարելի է, թերեւս, համեմատել լատ. maceria «ցանկապատ, կավաշեն պատ» բառի հետ, որ հակված են բխեցնելու հնդեւրոպական *mak- արմատից. այս դեպքում, թերեւս, *mak-so > մաց:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
maceria «ցանկապատ, կավաշեն պատ»
Էջ 519, սյունակ 1
ՄԱՒՐ
-ի, -աց, ուշ` -ից (մուր, մուտ, մուռն)
«ցեխ, տիղմ, ճահիճ, ճահճուտ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *meu-
«խոնավ. կեղտոտ, հեղուկ, կեղտոտել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mәu-ru-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մաւրանալ,
մաւրական,
մաւրասէր,
մաւրաթաթախ,
Մեծ մաւր,
մաւրուտ,
մորտ,
մուրտաստան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայերեն
մուր
հայերեն
մութ
լիտվ.
mauras, muras «թաց եւ պարարտ խոտ, արոտ»
հուն.
μύρω «հոսել, ողողել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 374;
Pok. IEW 742
Էջ 519, սյունակ 1
ՄԱՔԱՌ
«կռիվ, պայքար, վեճ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *makh-?
Ակնհայտ զուգահեռ ունի հուն. μαχή «կռիվ, պայքար, վեճ», μάχεσθαι «մաքառել, պայքարել» բառերի հետ, եւ կարելի է, թերեւս, բխեցնել միեւնույն աղբյուրից (*makh-?):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մաքառում,
մաքառիլ,
մաքառող
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
μαχή «կռիվ, պայքար, վեճ»
հուն.
μάχεσθαι «մաքառել, պայքարել»
Էջ 519, սյունակ 1
ՄԱՔԻ
«մաքի, ոչխար»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *mek-
«մայել, մկկալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mək-iā-)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
makamakayatē «մայում է, մկկում է»
հ. հնդկ.
mēka- «այծ, նոխազ»
հուն.
μηχάομαι «մայել»
հուն.
μηχάς «մայող, այծ, մաքի»
մ. վ. գ.
mecke «ուլ»
լիտվ.
mekénti «մայել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 291;
Pok. IEW 715-716
Էջ 520, սյունակ 1
ՄԱՔԻՐ
(սխալմամբ՝ մամիր)
«հավ»
(ԲՀ)
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ պ. mākiyān
(թերեւս)
Եթե -ր-ն հավելագրութիւն է, ապա, թերեւս, ծագում է պ. mākiyān բառից:
Էջ 520, սյունակ 1
ՄԱՔՈՒՐ
(-ի, -ից, ուշ՝ նաեւ -աց, -ոյ)
«մաքուր»
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մաքրել,
մաքրութիւն,
մաքրապէս,
մաքրափայլ,
մաքրիչ,
մաքրելի,
կիսամաքուր,
գերամաքուր,
դժուարամաքուր,
կայծակնամաքուր,
հրամաքուր,
անմաքուր
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։