Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«որ» որոնման արդյունք՝ 4475 բառահոդված · Էջ 256 / 448
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 468, սյունակ 1 Էջ 468
ՀՈՒՆԴՐ (հունկել «անկորուստ») «ընդ կորուստ»
Ծագումն անհայտ է
Անստույգ բառեր, ծագումն անհայտ է
Մատենագիտություն
ԲՀ None
Էջ 468, սյունակ 1 Էջ 468
ՀՈՒՆՁ (-ի, -ից) «հնչում, ձայն»
Բնաձայն
Բնաձայն կազմութիւն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հնչել, հնչական, հնչիւն, հնչումն, բազմահունչ, հոգեհնչող, բազմահնչումն, դիւրահնչելի, զուգահնչիւն, խրոխտահնչական, հողմնահնչեղ, հնչաբանութիւն, հնչիւնախօսութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 123
Էջ 468, սյունակ 1 Էջ 468
ՀՈՒՊ (-ոյ, ուշ` -ի, -ից) «մոտ, կից, սեղմ, անմիջապես»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ub- «սեղմել»
Աճառյանը, (ՀԱԲ 3, 124) առանձնացնում է հնից եկող հուպ «մոտ» եւ հուպ «սեղմում, սեղմելը» արմատները եւ երկրորդն է համեմատում հ. հնդկ. ubjάti ձեւի հետ, իսկ առաջինը համեմատում է լատ. sub «տակ, մոտ» բառի հետ, որ ծագում է *sub- ձեւից: Հնարավոր է երկու ձեւերի բաղարկում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հպիլ, հպաբար, հպատուր, հպելիք, դիւրահուպ, երկրահուպ, վաղահուպ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. ubjάti «ցած է սեղմում»
լիտվ. ūbyti «շտապեցնել»
Մատենագիտություն
Աճառյան (ՀԱԲ) 124
Էջ 468, սյունակ 1 Էջ 468
ՀՈՒՌՆ ««քղանցք» (°)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ser «իրար մոտ շարել, կցել»
Եթե հուռն-ը նշանակում է «հյուս», ապա հնարավոր է կապը յեռուլ «ըղդելուզել» արմատի հետ, որ ծագում է հնդեւրոպական *ser «իրար մոտ շարել, կցել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ոսկեհուռն, ոսկեհուռազարդ, ոսկեհուռակապ, մարգարտահուռն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 468, սյունակ 1 Էջ 468
ՀՈՒՐ (-ոյ, -ք) «հուր, կրակ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *peuōr- «կրակ» (անմիջական նախաձեւ՝ *pur-, *pun-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հրացեալ, հրագոյն, հրալից, հրայթեաց, հրայթք, հրձիգ, հրատ, հրկեզ, հրդեհ, հրազարդ, հրակերպել, հրաբխային, հրահրել, հրացան, հրացանաձիգ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. πύρ
հ. վ. գ. fuir, fiur
հ. իսլ. fūrr «կրակ»
Մատենագիտություն
H. AG 469; Աճ. ՀԱԲ 125; Pok. IEW 828
Տե՛ս նաեւ
Էջ 469, սյունակ 1 Էջ 469
ՀՊԱՏԱԿ (-ի, -ա) «հպատակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *hupātak
իրանական աղբյուրից։ հմմտ. ավ. hupāta-, մ. պ. pātak։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հպատակել, հպատակություն, հպատականք, թուրքահպատակ, ռուսահպատակ, օտարահպատակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. hupāta-
մ. պ. pātak
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 126
Էջ 469, սյունակ 1 Էջ 469
ՀՌԵՏՈՐ (-ի, -աց) «ճարտասան»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. ῥήτωρ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հռետորաբան, հռետորություն, հռետորական
Մատենագիտություն
H. AG 362; Աճ. ՀԱԲ 127
Էջ 469, սյունակ 1 Էջ 469
ՀՌԻՏՈՐԱՅ (հռետորայ, հրետորայ) «ճարտասան»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. rhītōrā
ասորական միջնորդությամբ հունարենից։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 128
Էջ 469, սյունակ 1 Էջ 469
ՀՌՈԳ (հռոք, խռոկ) «ռոճիկ, թոշակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ բյուզ. հուն. ρόγα
բյուզանդական հունարենից, որն իր հերթին լատիներենից է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հռոգակեր, հռոգել, հռոգվոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. erogatio
Մատենագիտություն
H. AG 362; Աճ. ՀԱԲ 128
Էջ 469, սյունակ 1 Էջ 469
ՀՌՉԱԿ «ցնծության ձայն, աղաղակ, համբավ»
Բնաձայն
Բնաձայնական կազմություն` -ակ ածանցով։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հռչակել, հռչակական, հռչակավոր, բարեհռչակություն, բազմահռչակ, չարահռչակ, տխրահռչակ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 128