Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«բաղ» որոնման արդյունք՝ 3993 բառահոդված · Էջ 255 / 400
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 529, սյունակ 1 Էջ 529
ՄԿՐՏԵԼ «լվանալ, մկրտել»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)meukh- (անմիջական նախաձեւ՝ *(s)meug-) o-ձայնդարձ, *(s)meug- տարբերակից (*smug- > *մուկ եւ -րտ- աճական)
Կազմությամբ զուգահեռ է մխրճել բային, որ հավանաբար գալիս է մուխ «մխում» արմատից։ Այս դեպքում մկրտել բայի *մուկ- արմատն էլ գալիս է հնդեւրոպական *(s)meukh- արմատի *(s)meug- տարբերակից (*smug- > *մուկ եւ -րտ- աճական)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մկրտիչ, մկրտություն, մկրտատուն, մկրտարան
Նոր՝
մկրտչական
Տե՛ս նաեւ
Էջ 530, սյունակ 1 Էջ 530
ՄՂԵՂ (բ. մղմեղ) «փոշի» (մտեղ) «բարակ մաշկ, պատիճ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *mel- «մանրել, ջարդել, աղալ» Կիսակրկնավոր կազմություն՝ մտղ- արմատից (լրիւ կրկնավորը՝ մղմեղ)
Կիսակրկնավոր կազմություն՝ մտղ- արմատից (լրիվ կրկնավորը՝ մղմեղ), որ ծագում է հնդեւրոպական *mel- «մանրել, ջարդել, աղալ» արմատից, որից նաեւ՝ մաղել, մղմող (տե՛ս)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մղեղել, մղեղակ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 530, սյունակ 1 Էջ 530
ՄՂԼԱԿ «մղլակ, սողնակ, պարզունակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. miġlāq
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մղլակել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 332
Էջ 530, սյունակ 1 Էջ 530
ՄՂՈՆ (-ի, -աց) (միլ, միլոն, մողոն) «մղոն (երկարության չափ)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. μίλλιον
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մղոնաչափ, մղոնաքայլ
Մատենագիտություն
H. AG 365; Աճ. ՀԱԲ 532-533
Էջ 530, սյունակ 1 Էջ 530
ՄՆԱԼ «մնալ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *menā- «մնալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *mēn-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մնաց, մնացված, մնացական, մնացորդ, չմնալի, հարամնաց
Նոր՝
մնայուն, մնացյալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. man- «հապաղել, հանգիստ մնալ»
լատ. maneo «մնալ»
Մատենագիտություն
H. AG 475; Աճ. ՀԱԲ 333
Էջ 531, սյունակ 1 Էջ 531
ՄՇԱԿ -ի, -աց «մշակ, հողագործ, աշխատաւոր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *mišak(a)-
Աղբյուր՝ իրանական *mixsa-ka
հմմտ. խոտ.-սակվ. māssa «դաշտ»։ իրանական աղբիւրից է նաեւ վրաց. muša(ki) «աշխատաւոր» բառը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մշակել, մշակութիւն, մշակական, անմշակելի, մշակոյթ, մշակութային, անմշակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
խոտ.-սակվ. māssa «դաշտ»
վրաց. muša(ki) «աշխատաւոր»
Մատենագիտություն
DKS 332-333; Աճ. ՀԱԲ 335
Էջ 531, սյունակ 1 Էջ 531
ՄՇՂ(Ը)ԼԻԼ «զբաղուել»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. mašγūl «զբաղուած»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 336
Էջ 531, սյունակ 1 Էջ 531
ՄՇՈՒՇ «մշուշ, մառախուղ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *meis- «առկայծել, թարթել, մութ, մշուշ, մառախուղ, ամպ» (անմիջական նախաձեւ՝ *misk-) Կիսակրկնաւոր կազմութիւն՝ *miskh - > միշ-
Կիսակրկնաւոր կազմութիւն՝ *miskh - > միշ- հնդեւրոպական *meis - «առկայծել, թարթել, մութ, մշուշ, մառախուղ, ամպ» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մշուշային, մշուշապատ
Էջ 532, սյունակ 1 Էջ 532
ՄՈԳ (-ու, -ի, -աց, հգն. -եան (ուշ՝ մով)) «մոգ, քուրմ, աստղագուշակ, կախարդ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական (՞)
Աղբյուր՝ մ. պ. moyu
Փոխառություն իրանական աղբյուրից: հմմտ. մ. պ. moyu: Սրանից բաղադրուած է moypet (>հայ. մոգպետ), որ առկա է նաեւ ուշ շրջանի movpetān movpet, mōbedān mōbed (> հայ. մովպետան մովպետ, մութիստան, մութիտ) կազմություններում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մոգել, մոգութիւն, մոգակրօնիկ, չարամոգական
Էջ 532, սյունակ 1 Էջ 532
ՄՈԶԻ «հորթ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *mozg’huo «երիտասարդ անասուն, հորթ» (անմիջական նախաձեւ՝ *mozg’ho-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *mozg’huo (*mozg’ho-) «երիտասարդ անասուն, հորթ» արմատից: (հայ-հունական զուգաբանություն):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մոզամայր, մոզարած, մոզիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. μόσχος «բողբոջ, ընձյուղ, երինջ, հորթ»
Մատենագիտություն
H. AG 475; Աճ. ՀԱԲ 338