Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Արդյունք՝ 11298 բառահոդված (շտեմարանում ընդհանուր՝ 11298) · Էջ 254 / 1130
Արտահանման համար ընտրեք որեւէ զտիչ (լեզու, ծագում, կասկածելիություն կամ բառ)
Էջ 215, սյունակ 1 Էջ 215
ԵՂՁԱՆԱԼ «աղաչել, պաղատել»
Անստույգ
Կապ ունի՞ արդյոք խղճ արմատի հետ
Էջ 215, սյունակ 1 Էջ 215
ԵՂՄ «մեղմ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *el- «հանգստանալ, հանդարտվել»
հ.-ե. արմատ՝ *sel- «բարեհաճ լինել»
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *el- արմատի հետ, որի տակ միավորվող ձեւերը առանց այն էլ կասկածելի են։ Կասկածելի է կապը նաեւ *sel- արմատի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղմիկ
Էջ 215, սյունակ 1 Էջ 215
ԵՂՄՆԱՅ «ուսումնասեր»
Ծագումն անհայտ է
Անստույգ բառ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 215, սյունակ 1 Էջ 215
ԵՂՄՈՆԻ (էլմոնի) (եղմունի, ելոմոնի, եղմոնայ, եղմոնաս, եղմոնի փեղմոնի, փեղմոնի եղմոնի) «այսինչ (եւ) այնինչ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ հուն. ελμωνί < եբր. almōnī palmōnī (թերեւս)
ԲՀ-ում տարբեր ձեւերի աղավաղումով ստեղծվել են առանձին բառաձեւեր՝ երբեմն տարբեր մեկնությամբ։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 21
Տե՛ս նաեւ
Էջ 215, սյունակ 1 Էջ 215
ԵՂՆ -ին, -ինք, -անց «էգ եղջերու»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *el- «գույնացույց» (անմիջական նախաձեւ՝ *elno-)
բխում է *elno- *el- գույնացույց արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղնոտն, եղնորթ, եղնիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. έλαφος «եղջերու»
հուն. ελλός «մատաղ եղջերու» (<*el-no-)
լիտվ. elnis
սլավ. (j)elenь
ռուս. олень «եղջերու»
Մատենագիտություն
H. AG 442; Աճ. ՀԱԲ 22
Էջ 215, սյունակ 1 Էջ 215
ԵՂՈՒԿ «խեղճ, թշվառ, ողորմելի, ավա՜ղ, ափսո՜ս, վա՜յ»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *el- «բնաձայնական» -ուկ վերջածանցով
Աճառյանը բխեցնում է *leug’- «կոտրել, բեկանել» արմատից, բայց սրանից կա բնականոն լույծ-ը (լուծանել)։ *leug’-ի կողքին *leug- ձեւի առանձնացումը հարցը չի լուծում, որովհետեւ հայերենում *g-ն *u-ից հետո նույնպես պիտի փոխվեր ծ-ի։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղկություն, եղկելի, եղկել, եղկանք, եղուկել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. ολολυγή «ճիչ, ողբ»
հուն. ελεγος «եղերերգ»
հուն. ελεος «կարեկցություն, խղճահարություն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 22; Ջահ. ՀԼՊ 136
Էջ 215, սյունակ 1 Էջ 215
ԵՂՈՒՆԳՆ ան, -ունք (-ունկն, ուշ` ղունգն, ղնգունք, ըղունկն, ըղնկունք) «եղունգ, թերիչ, հատիչ, եղնգաքար»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *nogh- (անմիջական նախաձեւ՝ *longh-, *ongh- / nogh-) *ongh-li- ձեւի կողքին
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղնգաբերան, եղնգաքար, եղեգնաքար, եղենգնաքար, եղնգնեայ, լայնեղունգն, սարդեղունգն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. nakhá-
հուն. όνυξ
լատ. unguis
հ. վ. գ. nagal
լիտվ. nagas
ռուս. ноготь «եղունգ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 22-23; Ջահ. ՀԼՊ 141
Էջ 215, սյունակ 1 Էջ 215
ԵՂՈՒՉ (բրբ. եղու՞նջ) «արգելք, խոչնդոտ»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 215, սյունակ 1 Էջ 215
ԵՂՈՒՍՏՐ «իշխանական մի աստիճան»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ լատ. illustris
Փոխառություն` լատ. illustris ( > հուն. > հայ.՞)
Էջ 215, սյունակ 1 Էջ 215
ԵՂՈՒՐՈՍ «կատու»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. αἴλουρος
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 23