Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«աղ» որոնման արդյունք՝ 5731 բառահոդված
· Էջ 251 / 574
Էջ 372, սյունակ 1
ԿԱԾ
II
«՞»
Ծագումն անհայտ է
Անստույգ բառ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գլխակած
Էջ 372, սյունակ 1
ԿԱԼ
I
(կամ, կացի)
«կանգնել, կենալ, լինել, երեւան գալ, ապրել, դատարկել, վերջանալ, սպառվել»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷā-
«գնալ, գալ, ծնվել, երեւան գալ»
իմաստի յուրահատուկ զարգացմամբ
հ.-ե. արմատ՝ *gʷei-
«ապրել»
հնարավոր է բաղարկությունը
իմաստի յուրահատուկ զարգացմամբ (հմմտ. նաեւ կայ եւ կանգ)։ հնարավոր է բաղարկությունը *gʷei- «ապրել» արմատի հետ: Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 504-505) հավաստի չի համարում` նկատի ունենալով իմաստի տարբերությունը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիմակալ,
ներկայ,
կացուրդ,
կացրդական,
կացարդական,
կացրդի,
կացարան,
կացոց,
կացան,
կամակացույց,
ընդդիմակաց,
վերակացու,
մշտնջենակաց,
մատակաց,
թագավորակաց,
ինքնակացություն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
á-gam «գնացի»
հուն.
ἔβην «ճանապարհ ընկա, գնացի»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 463;
Աճ. ՀԱԲ 504-505
Տե՛ս նաեւ
Էջ 373, սյունակ 1
ԿԱԼ
II
(-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի)
«կալ, կալսելու տեղ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
«ծռել, թեքել, կորանալ, կամար կազմել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gᵘ̯i-lo-)
նման է հ. հնդկ. khala «կալ» բառին, բայց դժվարութիւն է հարուցում հնչիւնական անհամապատասխանութիւնը, եթե մենք գործ չունենք կաղ-խեղ տիպի համապատասխանութեան հետ՝ *(s)kel- «ծռել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կալորայ,
կալոտի,
կալատեղ,
կալապետ,
կալսել,
կալածեւ,
կալամէջ,
կալատէր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ.
khala «կալ»
Մատենագիտություն
Mayrhofer, KEWA 305
Էջ 373, սյունակ 1
ԿԱԼՈՒԼ
(-կալել, ուշ՝ կալնուլ, կալլուլ)
«բռնել-կալել, հրամ. կա՛լ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
«ծռել, թեքել, կորանալ, կամար կազմել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gu̯ol-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կալանք,
կալական,
կալանաւոր,
ակնկալել,
ակնկալութիւն,
ոխակալ,
ձերբակալ,
ժուժկալ,
խնամակալ,
բռնակալ,
երախակալ,
ինքնակալ,
թագակալ,
գործակալ,
դարանակալ,
դիմակալ,
ետեղակալ,
ընկալուշ,
ուշակալ,
կալուածագիր,
կալուածատէր,
կալուածատիրական,
ընկալագիր,
թերթակալ,
հերակալ,
մոմակալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἐγγυαλίζω «հանձնել, ընձեռել»
լատ.
vola «ձեռքի ափ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 484;
Pok. IEW 397
Էջ 373, սյունակ 1
ԿԱԼՍԱՂԱ
«կարգուկանոն (՞)» կամ «բարի նշան (՞)»
Փոխառություն (՞)
Աղբյուր՝ եբրայերեն (՞)
(բուն աղբյուրը չի հավաստված)
եբրայերենից, բայց բուն աղբիւրը չի հաւաստուած:
Էջ 373, սյունակ 1
ԿԱԼԱՆԴ
(կաղանդ)
«վիրակապ»
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրութիւն՝ կալանդել (կաղանդել, կաղըղդել):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կալանդել,
կաղանդել,
կաղըղդել
Էջ 373, սյունակ 1
ԿԱԼԻ
«մի բոյս, օշնան»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. qalīy
արաբ. qalīy:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարաքար,
կալե-քար,
կալաքարային,
կալախոտ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 486
Էջ 373, սյունակ 1
ԿԱԼՕՓ
«քառատրոփ, քառարշավ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ֆրանսերեն galop
ֆրանս. galop:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կալօփցնել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 486
Էջ 373, սյունակ 1
ԿԱԽ
«կախ, կախված»
Ծագումն անհայտ է
Հազիվ թե ծագի որեւէ հնդեւրոպական centum տիպի լեզւից՝ *k'enk- «երերալ, տատանվել» արմատից եկող ոչ ռնգային եւ *kh-ով ձեւից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կախել,
կախաղան,
կախան,
ստորակախել,
կախարան,
անկախ,
անկախաբար,
անկախութիւն,
կիսանկախ
Էջ 373, սյունակ 1
ԿԱԽԱՐԴ
(-ի, -աց)
«կախարդ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *kaxvarda
իրանական աղբիւրից՝ *kaxvarda:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կախարդանք,
կախարդինք,
կախարդութիւն,
կախարդական,
կախարդակից,
դիակախարդ,
դիւթակախարդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
kaxvarəda- «դիվական արարած»
Մատենագիտություն
H. AG 162;
Աճ. ՀԱԲ 486-487;
Ջահ. ՀԼՊ 527
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։