Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«Թ» որոնման արդյունք՝ 9186 բառահոդված · Էջ 251 / 919
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 211, սյունակ 1 Էջ 211
ԵԼՉԻ «պատգամավոր, դեսպան»
Փոխառություն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
թրք. elči
թթր. ilči
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 11
Էջ 211, սյունակ 1 Էջ 211
ԵԿ (գալ բայի կատարյալում եւ սրանից կազմվող ձեւերում), -ի, -իր, -ն, -եկ. (գոյ.) -ի, -աց, ուշ`-ից «գալուստ, եկվոր, եկամուտ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *guem- «գնալ, գալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *e-guem-t > *e-guen-t) եկ (= հ. հնդկ. á-gan)
Բնիկ հնդեւրոպական` *guem- «գնալ, գալ» արմատից. *e-guem-t > *e-guen-t > եկ (= հ. հնդկ. á-gan).
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եկամուտ, եկակոչ, եկումն, դեռեկ, ինքնեկ, նորեկ, երբեկ, նախեկող, ուղեկեալ, շեկ, զեկուցանել, իրազեկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. á-gām
հուն. ε-βην
գոթ. qiman «գալ»
գոթ. qums «գալուստ» (< *ku m-is)
թոխ. A käm, kum
թոխ. B kēm, kam «գալ»
Մատենագիտություն
H. AG 441; Աճ. ՀԱԲ 12; Pok. IEW 464
Էջ 211, սյունակ 1 Էջ 211
ԵԿԱՒՈՐ «ծղի, բազուկ»
Ստուգաբանություն (հավանաբար)
ունի եկ+աւոր կազմությունը` երկրորդաբար ստացած «բազուկ» մասնավոր իմաստը
Էջ 211, սյունակ 1 Էջ 211
ԵԿԵՂԵՑԻ (-ւոյ, -եաւ) «ժողովուրդ, բազմություն, հավաքույթ, հավատացյալների հավաքույթ, տաճար, եկեղեցի»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. εκκλησία
(հին) ... ησι > - եցի անցումով, որ ժողովրդական ստուգաբանության արդյունք է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եկեղեցական, եկեղեցանալ, եկեղեցաշեն, եկեղեց(ե)պան, նախեկեղեցի
Մատենագիտություն
H. AG 347; Աճ. ՀԱԲ 12-13
Էջ 211, սյունակ 1 Էջ 211
ԵԿԵՍԻԿԷՆ «երկունք»
Ստուգաբանություն
(եկիկեան, երկիսեան` «երկնեաց» մեկնությամբ, բբ)
Էջ 212, սյունակ 1 Էջ 212
ԵԿԹԱՓՍՏԵԼ (եկթափիստե, եկթամբիստե) «հիանալ» կամ «տխրել» կամ «մտահույզ» (լինել) կամ «զարհուրել» (ԲՀ)
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ հուն. εκθαμβεσθαι (թերեւս) «զարմանալ, ապշել»
բայց մի ձեւից: Ամալյանը (ԲՀ 363) բխեցնում է εκπλεκτικός «հիացական», εκπληξις «հիացում» (ավելի ճիշտ՝ «ապշած» եւ «ապշություն») բառերից, որոնք ձեւով հեռու են կանգնած:
Էջ 212, սյունակ 1 Էջ 212
ԵԿԻՏ (ԲՀ՝ հնագույն ձեռագրում՝ ե-տել) «ծածուկ» (ԲՀ)
Անստույգ (թերեւս)
թերեւս առնված աստվածաշնչային հատուկ անուններից մեկի մեկնությունից:
Էջ 212, սյունակ 1 Էջ 212
ԵԿՂԵՍԻԱՍՏԷՍ (եկ(կ)լեսիաստես, եկ(կ)լեսիաստէս) «քարոզիչ, ժողովող»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. εκκλησιαστής
Մատենագիտություն
H. AG 347; Աճ. ՀԱԲ 13
Էջ 212, սյունակ 1 Էջ 212
ԵԿՂԵՍԻԱՍՏԻԿՈՍ (եկ(կ)լեսիաստիկոս, եկլեսիաստիկոս, եկղեսիաստիկոս) «եկեղեցական մի տիտղոս»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. εκκλησιαστικός
Մատենագիտություն
H. AG 348; Աճ. ՀԱԲ 14
Էջ 212, սյունակ 1 Էջ 212
ԵԿՈԾԱՆ (եկուծան, եկոյծան) ««զանկ/զուածաբար» (= գ-անկուած «գործվածք, հյուսվածք», + -արար «անող», այսինքն՝ «ջուլհակ»)» (ԲՀ)
Անստույգ (թերեւս)
ավանդված է հյց. զեկոծան (զեկուծան, զեկոյծան) ձեւով: Թերեւս ինչ-որ *անկուածան բառի կամ անկուծարար-ի աղավաղումը: