Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«որ» որոնման արդյունք՝ 4475 բառահոդված · Էջ 250 / 448
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 457, սյունակ 1 Էջ 457
ՀԵՏ (-ոյ) (ետ) ««ոտք, հետք, ուղի, օրինակ, նմանութիւն» (զհետ «հետեւից, հետո, հետ, միասին»)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pedo- «ոտք»
արմատից. նոր՝ հետախուզութիւն, հետաքրքրական, հետեւողական, անհետեւանք, անհետեւողական, ետադիմական, ետադիմութիւն եւ այլն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հետակորոյս, հետամուտ, հետամտիկ, հետաքրքիր, հետեւիլ, հետեւակ, հետեւանք, հետի, հետերթու, հետիոտ(ն), որովհետեւ, ոտն(ա)հետ, ետ, ետս, ետոյ, ետքն, ետինք, հետախուզութիւն, հետաքրքրական, հետեւողական, անհետեւանք, անհետեւողական, ետադիմական, ետադիմութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. padá- «քայլ»
ավ. pādəm- «հետք, հետ»
լատ. peda «հետք»
հ. իսլ. fet «քայլ»
խեթ. pedan-
Մատենագիտություն
H. AG 460; Աճ. ՀԱԲ 83; Pok. IEW 791
Տե՛ս նաեւ
Էջ 458, սյունակ 1 Էջ 458
ՀԵՐ (-ոյ, -ի, -աց) «գլխի մազ»
Ծագումն անհայտ է
Նմանութիւն ունի գերմանական բառերի հետ։ կապ ունենա հնդեւրոպական *ser- «իրար կողքի շարել, կցել» արմատի հետ, որտեղից հայ․ յեռուլ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հերաւոր, հերարձակ, հերատել, հերատուկ, հերակործ, հերաքարշ, հերահարութիւն, գանգրահեր, դեղձանահեր, երկնահեր, ձաղկահեր, բազմահեր
Տե՛ս նաեւ
Էջ 458, սյունակ 1 Էջ 458
ՀԵՐԵՍԻՈ(Վ)Տ (-ք, -այք, -ա(յ)ց) «աղանդաւոր, հերետիկոս»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. αίρεσιώτης
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հերեսի(ոտ)ութիւն, հերեսութիւն, հերիութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 361; Աճ. ՀԱԲ 85
Էջ 458, սյունակ 1 Էջ 458
ՀԵՐԻՒՆ (-եան, -եամբ, ուշ՝ -ոյ, -ի, -աց) «ծակելու գործիք, բիզ, մախաթ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *per- «անցկացնել, ծակել» -իւն վերջածանցով
արմատից՝ -իւն վերջածանցով․
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. περόνη «գնդասեղ»
Մատենագիտություն
H. AG 467; Աճ. ՀԱԲ 86
Էջ 458, սյունակ 1 Էջ 458
ՀԵՐԿ (-ի) «հերկ, հերկում, վարելահող»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
բայց հաւաստի ստուգաբանութիւն չունի։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հերկահար, հերկարար, հերկել, հերկումն, հերկագործել
Նոր՝
անհերկ
Էջ 458, սյունակ 1 Էջ 458
ՀԵՐՀԵՐ «սանտերք, բուրդ գզելու սանր»
Անստույգ (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ser- «իրար կողքի շարել»
Կապ ունի՞ արդեօք հնդեւրոպական *ser- «իրար կողքի շարել» արմատի հետ, որտեղից հայ․ յեռուլ եւ, թերեւս, հեր «մազ»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հերհերել
Տե՛ս նաեւ
Էջ 458, սյունակ 1 Էջ 458
ՀԵՐՁ «ճեղք, ծերպ, ճեղքուածք, պատռուածք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *per-g’-
արմատից, բայց այս ձեւը, բացի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հերձնուլ, հերձանել, հեղձատել, հերձումն, հերձուած, հերձուածող, հերձակ, հերձի, գաւազանահերձ, ծովահերձ, բազմահերձ
Նոր՝
հերձատամ, հերձարան
Էջ 459, սյունակ 1 Էջ 459
ՀԵՐՄԷՍ սեռ. Երմու (Երմես) «Փայլածու (մոլորակ)» (աստղաբաշխական)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. Ἑρμῆς
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 88
Էջ 459, սյունակ 1 Էջ 459
ՀԵՐՈՍ «հերոս, դյուցազն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. ἥρως
միջնորդված
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հերոսաբար, հերոսական, հերոսամարտ, հերոսութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 88
Էջ 459, սյունակ 1 Էջ 459
ՀԵՐՈՒ «հերու, անցյալ տարի»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *peruti- «անցյալ տարի»
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. parut
հուն. πέρυσι (ղոր. πέρυτι)
հ. իսլ. fiorð «հերու, անցյալ տարի»
Մատենագիտություն
H. AG 467; Աճ. ՀԱԲ 89