Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եւ» որոնման արդյունք՝ 4539 բառահոդված · Էջ 250 / 454
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 427, սյունակ 1 Էջ 427
ԿՈՒՆԴ II «ճաղատ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ken-d- «պոկել, անջատել»
ծագի իրանական կորած մի արմատից, որ, թերեւս, կարող է ծագել հնդեւրոպական արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կնդել, կնդակ, կնտակ, կնդանալ, կնտանալ, կնդութիւն, կնտութիւն
Էջ 427, սյունակ 1 Էջ 427
ԿՈՒՆԴ IV ««՞» (կնոջ ածական)»
Ստուգաբանություն (թերեւս)
կունդ «ճաղատ» բառն է:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 427, սյունակ 1 Էջ 427
ԿՈՒՆՁՆ -ան (կունձն, կունձ, բրբ. կունձդ) (բրբ. կունձ «կոյտ, դեզ», կունձալ «գունձ» եւ «խմորի գունդ», կունծի «կանեփի ցողուն») «գունձ, հողակոշտ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geng-/*gong- «գունդ, գունձ» (անմիջական նախաձեւ՝ *gong'- կամ *gong'o-)
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 589) միացնում է գունձն նույնիմաստ բառի հետ, բայց պետք է ենթադրել տարբեր ծագման երկու ձեւերի բաղարկություն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կունձնուտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. γογγύλις, γογγύλη «շաղգամ»
հ. իսլ. kokkr «գունդ»
լիտվ. gùnga «կուզ, գունդ, գունձ»
հ. պրուս. gunsix «կոնդոմ»
ռուս. гуз «թռչնի հետույք»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 589
Էջ 427, սյունակ 1 Էջ 427
ԿՈՒՇՏ -ի, -աց ((ուշ) կուշտ, կշտացած, խոռոչ) «կող, փոր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. *kušt
իրան. աղբյուրից՝
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կշտագող, կշտապինդ, կշտապնդութիւն, կշտալիր, սնակուշտ, թուլակուշտ, անկուշտ, կշտանալ, կշտում, կուշտակուռ, կուշտկուշտ, կուշտփոր, կշտահամ, կշտափորիկ, կշտապատառ, կուտակուշտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ. kušt «կող, կուշտ»
զազա kišt «կող, կուշտ»
Մատենագիտություն
H. AG 173; Աճ. ՀԱԲ 660-661
Էջ 427, սյունակ 1 Էջ 427
ԿՈՒՊԱԿ «բաստեոն, դեսպակ, գահավորակ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ իրան. (՞) (թերեւս)
իրանական աղբյուրից, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված:
Էջ 428, սյունակ 1 Էջ 428
ԿՈՒՊՐ (-եր) «կուպր, ձյութ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արամ. kuprā
Աղբյուր՝ ակկադ. kupru(m)
հմմտ. նաեւ ակկադ. kupru(m)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կապրաշաղախ, կապրածիբ, կապրածէք, կապրապատ, կապրել, կապրատեսակ, կապրեփեաց, կապրութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 308; Աճ. ՀԱԲ 661; Ջահ. ՀԼՊ 458, 477
Էջ 428, սյունակ 1 Էջ 428
ԿՈՒՌ (կուռ-ք, -ոց «կուռք») «կոռած, բանուկ, հոծ, խիտ, սպառազեն»
Փոխառություն (թերեւս)
ուրարտերենից կամ ենթաշերտային այլ լեզվից, որի ժառանգորդները պահպանվել են նաեւ կովկասյան լեզուներում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կռապաշտ, կռածոյ, կռած, կռան, կռանագործ, կռանակուռ, կռանել, կռուվիզ, անկուռ, երկաթակուռ, երդմնակուռ, թեւակուռ, պատկերակուռ, մարմարակուռ, խաւարակուռ, կարծրակուռ, ոսկրակուռ, քար(ա)կուռ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց. kuriwi «կուռ, սերմ, հոծ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 662
Էջ 428, սյունակ 1 Էջ 428
ԿՈՒՌԱՅ (-ի, -ից) «մահմեդական հոգեւորական՝ ղուրան կարդացող» (կրոն.)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. qurrā’
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 663
Էջ 428, սյունակ 1 Էջ 428
ԿՈՒՌՆ (-ան) (ուշ՝ կուռ) «կռնակ, թիկունք, ուսին թեւի միացման տեղ, կողք, թեւ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել, կամար կազմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gur-no-s-)
բնիկ հնդեւրոպական արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կռնակ, կռնապանակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ. gurnas «կրունկ. կոճ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 397
Էջ 428, սյունակ 1 Էջ 428
ԿՈՒՏ I (-ոյ) «կուտ, սերմ, հատիկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել, կամար կազմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gudo-)
բնիկ հնդեւրոպական արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կտիկ, կտակեր, կտաբոյս
Նոր՝
կտաման, անկուտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հոլլ. kuit «ձկնկիթ»
ն. գ. kötel «կտիտ, կտտոր»
շվեդ. kott(e) «եղեւնակոճ, եղեւնապիստակ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 662