Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 344 բառահոդված (էջ 25/35)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 628, սյունակ 1 Էջ 628
ՊԱՏՐԻԿ II (-ի, -ունք, -աց) «հունական մի տիտղոս» (պատմ.)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հունարեն πατρίκιος
փոխատու լեզու՝ լատիներեն patricius
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պատրկութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 53; Աճ. ՀԱԲ 53
Էջ 629, սյունակ 1 Էջ 629
ՊԱՐ (-ու) «շուրջ, շրջան, պար, խումբ, շարք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *pero-
փոխատու լեզու՝ իրանական *par-
Փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ *par- (< հնդեւրոպական *pero-)։- Bailey, DKS 232, 248. Ավելի վաղ վարկածները տարբեր անձերի կողմից Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 55) դնում է կասկածելիների շարքում։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պարաձեւ, պարանցիք, պարաւոր, պարս, պարսմայր, պարոյր, պար(ա)-, բարձրապարու, գեղապարել, անպար, խորհրդապար, կոծապար, ատրապար, ատրապարիկ, նորպարահանդես, պարասրահ, պարբերաբար, պարբերական, պարբերականություն, պարուհի
Մատենագիտություն
Bailey, DKS 232, 248; Աճ. ՀԱԲ 55
Էջ 631, սյունակ 1 Էջ 631
ՊԱՐԶՈՒՆԱԿ «նիգ, սողնակ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
թերեւս իրանական փոխառություն կամ -ունակ վերջածանցով կազմություն
Էջ 633, սյունակ 1 Էջ 633
ՊԱՐՏ (-ու, ուշ՝ նաեւ -ոյ) «պարտք, պարտականութիւն, պատճառ, պատշաճ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *partu-
իրանական աղբիւրից՝ *partu-:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պարտիք, պարտոյք, պարտիլ, պարտական, պարտապան, պարտատէր, պարտաւոր, բազմապարտ, բարեպարտ, բարեպացապարտ, դատապարտ, զրպարտել, մահապարտ, մահապարտութիւն, մեղապարտ, պատժապարտ, վնասապարտ, տարապարտ, նոր պարտադիր, պարտաճանաչ, պարտամուրհակ, անպարտադիր, յանցապարտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
para-
«պարտք»
ավ.
par-
«դատապարտել»
սողդ.
apartak
«մեղապարտ»
Մատենագիտություն
H. AG 228; Աճ. ՀԱԲ 68
Էջ 637, սյունակ 1 Էջ 637
ՊԻՆՉ (պինջ) «պինչ, քթածակ, քթանցք»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
փնչել (-ալ) բայի հետ միասին բնաձայնական կազմություն, որ համաբանությամբ ստացել է երկակի -ուի վերջավորությունը եւ այս ձեւով փոխառվել վրացերենում` pinčwi: Բեյլին (DKS, 236) համարում է իրանական փոխառություն։ Աբաեւը (497) ավելի մոտ է համարում կովկասյան աղբյուրներին։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պնչատ, պնչատել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
pinčwi
փոխառություն հայերենից
ou.
fynj, finj
«քիթ, ծայր»
Էջ 644, սյունակ 1 Էջ 644
ՊՌՈՒԿ (-ունք) (պռու, պռունկ) «շուրթ, դունչ, ցռուկ, եզր»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Թերեւս ենթաշերտային բառ.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պռուաւոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
քարթվ.
*piz-
«եզր»
վրաց.
piri
«բերան, դեմք, եզր»
սվան.
pili, bili
«եզր, շուրթ»
հայ. բ.
պռոշ
Էջ 645, սյունակ 1 Էջ 645
ՊՏՈՒԿ «բողբոջ, ծիլ, ստինքի պտուկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հայերեն)
հ.-ե. արմատ՝ *bu- «փչել, ուռչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bu-d-, *bu-)
Կազմված է պտուտ «բշտիկ» արմատից՝ -ուկ վերջածանցով որից նաեւ պուտ «բշտիկ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 100; Աճ. ՀԱԲ 112
Էջ 647, սյունակ 1 Էջ 647
ՊՐՃՈՒԿ «ձիու պոչի վերի մասը»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
կազմված է պրճ- արմատից՝ -ուկ վերջածանցով
Էջ 650, սյունակ 1 Էջ 650
ԶԱՆ (-ի, -ից, այլեւ -ոյ, -ու) «ջանք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ye-ni- «հուզված լինել» (անմիջական նախաձեւ՝ *iā)
Բնիկ հնդեւրոպական *ye-ni-*iā «հուզված լինել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ջանալ, ջանասեր, բազմաջան, ապաջան, զրաջան, մեծաջան, մշտաջան, գիշերաջան, ընդունայնաջան, ընդվայրաջան, ժրաջան, ջանադիր, ջանադրութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ζῆλος
«ջանք, նախանձ»
ավ.
yah-
«եռալ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 122; Pok. IEW 501
Էջ 651, սյունակ 1 Էջ 651
ՋԱՏԱԿՈՒԿ «մի բոյս» (բուսանուն)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
կազմուած է իրանականից փոխառեալ ջատակ-իլ բայի արմատից՝ բուսանուանակազմ -ուկ փոքրածանցով:
Տե՛ս նաեւ