Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 361, սյունակ 1
ԾԱՓ
I
(-ի, ուշ` նաեւ -ոյ)
«ծափ»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
բնաձայնական կազմութիւն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծափաձայն,
ծափել,
ծափոց,
ծափծափել,
ծափահարել,
ծափահարութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 450
Էջ 364, սյունակ 1
ԾԻՐՏ
(ծիրտ, ծերտ)
(գրտել, գոդել)
«ծերտ, թռչնաղբ, ճանճաղբ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sk'er-
«կղկղել, մարմնի կեղտ, կղկղանք»
(անմիջական նախաձեւ՝ *sk'er(d)-)
Կան բարբառային g-ով տարբերակներ (գրտել, գոդել), որոնք կարող են g-եռ(ն)-ի հետ միասին ծագել հնդեւրոպական *sk'er(d)- «կղկղել, մարմնի կեղտ, կղկղանք» արմատից, բայց ինչպիսի՞ն է սրանց հնչյունական հարաբերությունը ծիրտ-ի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծրտել
Էջ 364, սյունակ 1
ԾԻՒՐ
(ցիւր-)
(ցիւրանալ)
«ծյուրում, հյուծում, նիհարում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'er-
«հասունանալ, ծերանալ, զառամել»
-i-ի հայերենի համար սովորական ներդրմամբ
Կապ ունի՞ արդյոք հնդեւրոպական *g'er- «հասունանալ, ծերանալ, զառամել» արմատի հետ՝ -i-ի՝ հայերենի համար սովորական ներդրմամբ (հմմտ. յատանել - յաւտ, արածել - արաւտ, մատչիլ - մաւտ): ... հնարավոր ընդհանուր աղբյուր համարելով ուրարտերենը, որովհետեւ հայերենը կարող է առաջանալ հիշյալ վրացական ձեւերից եւ ոչ վրացերենը՝ հայերենից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծյուրել,
ծյուրական,
ծյուրութիւն,
ծյուրակար,
ծյուրանալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
jarā
«մաշվածություն, զառամություն, ծերություն»
պ.
zār
«թույլ, նիհար, խեղճ, թշվառ, ծեր»
վրաց.
cvrili, cvlili
«մանր, բարակ, նուրբ»
վրաց.
gamjvruli
«ճմլած, տրորած»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 461
Էջ 365, սյունակ 1
Էջ 367, սյունակ 1
ԾՈՒԵԼ
«մաղել, զտել, կլոր շարժումով հացահատիկի աղբը մաղի մեջտեղում հավաքել եւ հանել»
(գյուղատնտեսություն)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *teuə-
«մաղել, զտել»
թերեւս ծ/թ հերթագայութեամբ կապուած է հնդեւրոպական արմատի հետ։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
titau
«մաղ, քամհար»
հուն.
σαω
«մաղել»
հուն.
τω
«մաղել»
Էջ 367, սյունակ 1
ԾՈՒԾ
-ոյ
«ծուծ, ծծելիք. մի հարկ (°), ոսկրածուծ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
թերեւս հնդեւրոպական ծագման ծիծ բառի ձայնդարձային ձեւը։ Աճառեանը համարում է «կովկասեան» (քարթվէլական) ծագման բառ՝ բերելով մի շարք բառեր։ Մեր օրերում առանձնացւում է քարթվէլական *cow- «ծծել» արմատ, որի համար նշւում են նախիյան - դաղստանյան զուգահեռներ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծուծ-ք,
ծծել,
ծծինք,
քարախածուծ,
ուղղածուծ,
կաթնածուծ,
կովածուծ,
մեղրածուծ,
ծծան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
juju
«ծիծ»
վրաց.
cov(n)a
«ծծել, ծծում»
վրաց.
cucna
«ծծել, ծծում»
վրաց.
cucva
«խոնավացնել, թրջել»
վրաց.
cici
«ծիծ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 471;
Կլիմով, ԷՍԿՅ 246
Տե՛ս նաեւ
Էջ 373, սյունակ 1
ԿԱԼ
II
(-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի)
«կալ, կալսելու տեղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
«ծռել, թեքել, կորանալ, կամար կազմել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gᵘ̯i-lo-)
նման է հ. հնդկ. khala «կալ» բառին, բայց դժվարութիւն է հարուցում հնչիւնական անհամապատասխանութիւնը, եթե մենք գործ չունենք կաղ-խեղ տիպի համապատասխանութեան հետ՝ *(s)kel- «ծռել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կալորայ,
կալոտի,
կալատեղ,
կալապետ,
կալսել,
կալածեւ,
կալամէջ,
կալատէր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ.
khala
«կալ»
Մատենագիտություն
Mayrhofer, KEWA 305
Էջ 376, սյունակ 1
ԿԱՂՆ
-ոյ
«պնդուկ, տկողին, կաղին, կաղնու պտուղ, խոզակաղին, կաղնի (ծառ)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոզակաղին,
կաղնատունկ,
կաղնապտուղ,
կաղնահար,
կաղնահատուն,
կաղնի
Էջ 378, սյունակ 1
ԿԱՄԱՀԵԼ
(կամահարել)
««քամահել, քամահրել» (ԲՀ` նաեւ «արտահարել», «կա(բ)բահարել», «հարբահարել»)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
բուն աղբյուրը չի հավաստված
Տե՛ս նաեւ
Էջ 379, սյունակ 1
ԿԱՅ
(-ի, -ից)
«կայան, տեղ, վիճակ»
Ստուգաբանություն ()
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կայան,
կայանալ,
կայանանալ,
կայանաւոր,
կայարան,
կայեան,
կայուն,
կայկայել,
կակայիլ,
կայական,
մշտակայ,
հարակայ,
չկայ,
արեւկայ,
պարզկայ,
ոտնկայ,
մերձակայ,
մատտակայ,
նաւակայք,
ջրկայ,
բացակայ,
ներկայ,
ենթակայ,
երեւակայել,
գերակայ,
դիմակայ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։