Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 761 բառահոդված (էջ 25/77)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 273, սյունակ 1 Էջ 273
ԹՈՒԹԻ (թութիայ) «ծարիր, ծարրաթար»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
բուն աղբիւրը չի հաւաստուած
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
թութիա
«մի ծաղիկ (որպէս աչքի դեղ գործածուող)»
Էջ 280, սյունակ 1 Էջ 280
ԺԱՆԳ -ոյ (ժանկ) «ժանգ, քարամամուռ, բոյսի մի հիւանդութիւն՝ երկիլ, քաղցկեղ, թոյն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *žang
փոխատու լեզու՝ պ. žang, zang
Հմմտ. պ. žang, zang:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժանգաբեր, ժանգառ, ժանգառած, ժանգախառն, ժանգակեր, ժանգահար, ժանգատր, ժանգոտիլ, ժանգել, անժանգ, երկաթաժանգ
Մատենագիտություն
H. AG 156; Աճ. ՀԱԲ 226
Էջ 280, սյունակ 1 Էջ 280
ԺԱՆԳԱՌ (ժանկառ) «պղնձի ժանգ, ժանգաներկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *žangār
փոխատու լեզու՝ պ. žangār, zangār
Հմմտ. պ. žangār, zangār:
Մատենագիտություն
H. AG 156; Աճ. ՀԱԲ 226
Էջ 280, սյունակ 1 Էջ 280
ԺԱՆՈՒԱՐ -ի, -աց «գահաւորակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *žanvar
փոխատու լեզու՝ պ. žanbar, zanbar
Հմմտ. պ. žanbar, zanbar:
Մատենագիտություն
H. AG 156; Աճ. ՀԱԲ 227
Էջ 280, սյունակ 1 Էջ 280
ԺԱՆՏ -ի, -ից, -աց (ժանդ) «դաժան, խիստ, չար, վատ, զզուելի, ժանտախտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *žant
փոխատու լեզու՝ ավ. gainti
փոխատու լեզու՝ մ. պ. gand «ժանտահոտութիւն»
փոխատու լեզու՝ սողդ. γantāk «վատ, հոռի»
Հմմտ. աւ. gainti, մ. պ. gand «ժանտահոտութիւն», սողդ. γantāk «վատ, հոռի»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժանտագործ, ժանտագինի, ժանտութիւն, ժանտկեն, ժանտախոշ, ժանտահոտ, ժանտամահ, ժանտախտ, ամաժանտ, ժանտաժուռ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 227
Էջ 280, սյունակ 1 Էջ 280
ԺԱՊԱՒԷՆ (ժապաւինի) «երիզ, եզրակար, ժապաւէն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Հաւանաբար փոխառութիւն իրանական աղբիւրից, բայց բուն աղբիւրը չի հաւաստուած:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժապաւինել, ժապաւենագործ, ժապաւենազարդ, ժապաւենակապ
Էջ 280, սյունակ 1 Էջ 280
ԺԱՌԱՆԳ -ի, -աց «ժառանգորդ, ժառանգութիւն, եկեղեցական, կղեր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *žaradāng «բաժին ստացող»
փոխատու լեզու՝ հիմն. *ĵara(t)- «վերցնել, ստանալ»
փոխատու լեզու՝ հիմն. dā(y) «բաժանել, բաժին հանել»
Թերեւս *žaradāng «բաժին ստացող» (<ժառանգ )< *ĵara(t)- (ĵar- վերցնել, ստանալ) եւ dā(y) «բաժանել, բաժին հանել»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժառանգել, ժառանգութիւն, ժառանգակից, ժառանգաւոր, թագաժառանգ, գեհենաժառանգ, երկնաժառանգ, ժառանգական, ժառանգականութիւն
Մատենագիտություն
Периханян, МЭСДЯ 90-99
Էջ 285, սյունակ 1 Էջ 285
ԻՄՈՎՍԱՆՆ «իմ տկար կարողութեամբ, ուժերս ներածին չափով»
Ստուգաբանություն ()
Կազմուած է իմով+ս+ան-ն ձեւով, ինչպէս իւրեանցանն․ հետագայում համաբանութեամբ կազմուել են մերովսանն, ձերովսանն, իւրովսանն ձեւերը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մերովսանն, ձերովսանն, իւրովսանն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 242
Էջ 286, սյունակ 1 Էջ 286
ԻՆՆ (-ունք (իննունք), -ունց, -ուք (-ամբք), ուշ՝ ինան(ն), յինան) «ինը»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *enun- (անմիջական նախաձեւ՝ *eneun, *neun-) ձեւերի կողքին
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իննամսեայ, իններորդ, իննետասան, իննուտասան, իննեքեան, իննհարիւր, իննամեակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
náva
ավ.
nava
հուն.
εννέα
գոթ.
niun
«9»
Մատենագիտություն
H. AG 450; Աճ. ՀԱԲ 243-244
Էջ 286, սյունակ 1 Էջ 286
ԻՆՔՆ (-եան (ուշ՝ ընթ-)) «ինքը»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sue- «անդրադարձ դերանուն» (անմիջական նախաձեւ՝ *s(e)ue-) քե-հիմքից
Կազմուած է բնիկ հնդեւրոպական քե-հիմքից (*sue- (*s(e)ue- անդրադարձ դերանուն)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
այսինքն, ինքնին, ինքնեակ, ինքնեկ, ինքնանեղել, ինքնակալ, ինքնաբաղխ, ինքնակամ, ինքնիշխան, ընթնագիր, ընթնի, ինքնագոհ, ինքնավարութիւն, ինքնավստահ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
իւր
«իր, յուր» <*seuoro-
հ. հնդկ.
svá
ավ.
hva
«իր, յուր»
լատ.
suus
ռուս.
свой
«իր, յուր»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 882
Տե՛ս նաեւ