Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ետ» որոնման արդյունք՝ 1892 բառահոդված · Էջ 25 / 190
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 126, սյունակ 1 Էջ 126
ԲԵՐԿՐԻԼ «ուրախանալ, հրճվել, զվարճանալ»
Ծագումն անհայտ է
Թեեւ հնարավոր է բերկր- հիմքի հնդեւրոպական ծագումը, բայց առայժմ հավաստիորեն չի որոշված։ Դյումեզիլի կարծիքը բերկրիլ եւ բարկ ձեւերի՝ *bheru- եւ *bhru- «արագ շարժվել, հուզվել» նախաձեւերից ծագելու մասին խիստ կասկածելի է (Pok. IEW 1, 144), եւ որեւէ հնչյունական հիմք չկա կապելու հ. հնդկ. *bhad-ra «բարություն, երջանկություն, լավ, երջանիկ, ուրախ» եւ գոթ. batira «ավելի լավ» ձեւերի հետ, որոնց համար վերականգնվում է *-a ձայնավորով *bhad-a- «լավ» արմատը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բերկրական, բերկրություն, բերկրումն, բերկրել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. *bhad-ra «բարություն, երջանկություն, լավ, երջանիկ, ուրախ»
գոթ. batira «ավելի լավ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 144; Pok. 106
Էջ 127, սյունակ 1 Էջ 127
ԲԵՒԵՌ (-ի, -աց) «գամ, մեխ, բեւեռ, շրջանակի կենտրոն»
Ծագումն անհայտ է
տեսնել *bhe-bher-s- (կրկնավոր) կամ *bhi-bher-s- (*bhi- նախածանցով եւ *bher- «ծակել»՝ *-s աճականով) կազմություն, թեեւ բարբառներում կան *բեբեռ եւ *բեւեռ (*բիբեռ եւ բիւեռ) «գամ, մեխ» տիպական ձեւեր
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բեւեռել, բեւեռակապ, բեւեռայինդ, բեւեռիչ, բեւեռաստղ, բեւեռաքաշ, ոսկեբեւեռ, բեւեռագիր, բեւեռագրական, բեւեռագրություն, բեւեռախույզ, բեւեռային, բեւեռագետ
Էջ 127, սյունակ 1 Էջ 127
ԲԷՔ (-ի, -աց) (բէք, բաք) «մեծ. ավագ. ի՜նչ զարմանալի, ի՜նչ հիանալի (ձայնարկություն)»
Անստույգ
Աղբյուր՝ հուն. Βάκκε «ո՛վ Բաքոս»
Կապ ունի՞ հուն. բաքոսական երգի Βάκκε «ո՛վ Բաքոս» ձեւի հետ, թե՞ նմանությունը պատահական է: Թեեւ Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 444) նույնն է համարում ԲՀ-ի Բէոզ բառի հետ, բայց այն սրանից տարբեր է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բաքոսական
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 444
Տե՛ս նաեւ
Էջ 127, սյունակ 1 Էջ 127
ԲԵԵՂԶԵԲՈՒՂ (-այ) (բեհեղզեբուղ, բեղզեբուղ, պէլզեպուպ, կրճատմամբ՝ բազու, զեբուղ) «բեհեղզեբուղ, սատանայապետ» (հատուկ անուն՝ հասարակացած)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. βεελζεβούλ < եբր. be'elzebūl. փխնկ. ճիշտ be'ezebub ընթերցման
փխնկ. ճիշտ be'ezebub ընթերցման
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 445
Էջ 128, սյունակ 1 Էջ 128
ԲԵՈՒՄԵՏ (պէումէտ) «անհույս»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. bēmid
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 447
Էջ 128, սյունակ 1 Էջ 128
ԲԵՏ (բեր) «մեծ, հաստ» (ԲՀ եւ բբ.)
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
հնագույն վկայությունը թերեւս սեպագիր Bittiariga տեղանվան մեջ (հետագա Բբ-առիճ «մեծ Առիճ»):
Էջ 128, սյունակ 1 Էջ 128
ԲԵՏԱՐ «արթուն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. bēdār (bīdar)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 447
Էջ 128, սյունակ 1 Էջ 128
ԲԺԻՇԿ (-ի, -աց) «բժիշկ, բուժարար»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական (՞)
Աղբյուր՝ մ. պ. bīzišk
Փոխառություն իրանական աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բժշկել, բժշկիչ, բժշկութիւն, բժշկարան, բժշկանոց, բժշկապետ, բժշկական, բժշկուհի
Մատենագիտություն
H. AG 120; Աճ. ՀԱԲ 448
Էջ 128, սյունակ 1 Էջ 128
ԲԻԲ (-ի, -աց) «աչքի բիբ, ակնակապիճ»
Բնաձայն (հավանաբար)
Պատկերավոր-արտահայտչական, հավանաբար, մանկական կազմություն (հմմտ. բրբ. բիբ, պիպիկ, փիփի), որ իբրեւ այդպիսին կարելի է համեմատել (ըստ Պետերսոնի) հ. հնդկ. bimba «սկավառակ, գնդակ», պ. bubuk «բիբ», հուն. βέμβιξ «հոլ», լիտվ. bybis, bibus «պորտ» տիպի բառերի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բբջ(ջ)իլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. bimba «սկավառակ, գնդակ»
պ. bubuk «բիբ»
հուն. βέμβιξ «հոլ»
լիտվ. bybis, bibus «պորտ»
Էջ 129, սյունակ 1 Էջ 129
ԲԻԼՍ «կամարի միջնաբար (՞)»
Ծագումն անհայտ է (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel-k'- «գերան, տախտակ»
Հազիվ թե կապ ունենայ հնդեւրոպական *bhel-k'- «գերան, տախտակ» արմատի հետ (*bhēlkh (՞)> բիղխ):
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 451
Տե՛ս նաեւ