Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 218, սյունակ 1
ԵՌ
«եռում, եռացող բան, եռք, մարմաջ, բորբ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ers-
«եռալ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եռալ,
եռանդն,
եռանդնանալ,
եռանդնաբար,
եռանդնալից,
եռանդնոտ,
եռանդնումն,
սրտեռանդն,
ջերմեռանդ(ն),
զեռալ,
զեռուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
arsati
«հոսում է»
խեթ.
ahšaniia
«նախանձել, խանդել»
լատ.
errō, -are
«մոլորվել, թափառել»
գոթ.
airripa
«մոլորություն»
հ. սաքս.
irri
«զայրացած»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 30;
Pok. IEW 336
Էջ 218, սյունակ 1
ԵՌԱՆԴ
I
«երեկվա նախորդ օրը»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Կազմված է եռ եւ անդ բաղադրիչներից: Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 32) մերժում է այս մեկնութիւնը այն պատճառաբանութեամբ, որ եռ-ով բաղադրված բառերը հետոսկեդարյան են. սակայն ոսկեդարյան եւ հետոսկեդարյանի նման հակադրութիւնը օրինաչափ չէ. հետոսկեդարյան համարված շատ ձեւեր հանդիպում են «ոսկեդարյան» կոչված շրջանում:
Մատենագիտություն
Աճառյան (ՀԱԲ) 32;
Վ. Առաքելյան, ԱՀԳԼՊ 91-106
Էջ 219, սյունակ 1
ԵՐԱԽ
I
(բրբ. ռեխ)
«բերան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան.
Փոխառություն իրանական աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երախանք,
երախակալ,
երախաձգութիւն,
բրտերախ,
փափկերախս,
փրփրերախս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սողդ.
ray’h
յաղնոբ.
rax
«բերան, երախ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 525
Էջ 222, սյունակ 1
ԵՐԳԵՀՈՆ
(-ի, -աց, -ից)
(երգիոն, երգետոն, որկանոն, որգան, որղեն, որգեն)
«երգեհոն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. όργανον
ձեւափոխված հայ. երգ բառի ազդեցութեամբ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երգեհոնահար,
երգեհոնային,
երգեհոնիկ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 44
Էջ 223, սյունակ 1
ԵՐԵԿԻՆՔ
«գափսի խալանջ (հավամրգազգի մի բույս)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ερείκινη
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 46
Էջ 224, սյունակ 1
ԵՐԵՔ
(-ից)
«երեք (3)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *treies-
«երեք»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tri-)
բաղադրություններում
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *treies-, *tri- (բաղադրություններում)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երեքամեայ,
երեքիկին,
երեքկնիկ,
երեքտասան,
երեք(հ)արիւր,
երեքսաւրեայ,
երեքակ,
երեքլեզուեան,
երեքբզեան,
երեքպայծառ,
երեքապայծառ,
երեքսրբեան,
երեքայարկ,
երեքայարմար,
երեքնուկ,
երեքնուկի,
երիցս,
երիր,
երրորդ,
երրորդութիւն,
երրակի,
երրակ,
երեքեան,
եռայարկ,
եռանկեան,
եռավանկ,
եռանկիւն,
եռաժանի,
եռափ,
եռակայմ,
եռահատոր,
եռապատիկ,
եռապատկել,
եռապետ,
եռապետութիւն,
եռապետական,
եռաստիճան,
եռատամ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
trayā
հուն.
τρεῖς
լատ.
trēs
հ. խլ.
tri
գոթ.
þreis
պրուս.
tris
խեթ.
tri
««3»»
Մատենագիտություն
H. AG 444;
Աճ. ՀԱԲ 50;
Pok. IEW 1090-1091
Էջ 225, սյունակ 1
ԵՐԻԶ
(ճիշտ` երէզ)
«կտավաշերտ (որպես կապ), կտավ, երիզ, ժապավեն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *rei-g(')-
«կապել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *rei-g'h-)
*-g(h)-ն աճական է
հնարավոր *rei-g'h- (*-g(h)-ն աճական է) զուգահեռ ձեւից. այս *reig(')-ն առկա է միայն կելտական եւ գերմանական խմբերում (որոնց միջոցով քմայնութիւնը հնարավոր չէ պարզել):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երիզափինդ,
երիզապնդել,
երիզապատ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. վ. գ.
ric
«կապ»
Էջ 227, սյունակ 1
ԵՐԿԻՐ
(-ի, -աց, այլն՝ -իւ)
«երկիր, աշխարհ, երկրամաս, գետին, հող, բնակչություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *er-
«երկիր»
(անմիջական նախաձեւ՝ *erdu(°)-)
*er-t-, *er-u-
Նախաձեւի *erdu վերականգնումը (հմմտ. *meldui > մեղկ) հեղինակային է: Պեդերսենը (KZ 38, 197) ենթադրում է *er-u- > երգ > (երկին-ի ազդեցությամբ) երկ-:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երկրպագել,
երկրպագելի,
երկրավոր,
երկրագործ,
երկրածին,
երկրակալ,
երկրական,
երկրակեաց,
երկրաչափ,
երկրեայ,
երկրատես,
երկրաբան,
երկրաբանություն,
երկրագունդ,
ստորերկրեայ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ερα
(°) (<*erpō, *erō>)
գոթ.
airþa
հ. վ. գ.
erda
«երկիր»
կիմր.
erw
«դաշտ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 332;
KZ 197
Էջ 227, սյունակ 1
ԵՐԿՆ
(-ան, -ունք, -անց)
«երկունք, երկունքի ցավ, տառապանք, տագնապ, վախ, սարսափ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ed-
«ուտել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ed-udn(°))
(°)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երկնել,
երկնիչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
οδυνη
հուն.
εδυνα
«ցավ, տառապանք»
(էոլ.)
Մատենագիտություն
Pok. IEW 289;
Աճառյանը ՀԱԲ 64
Էջ 229, սյունակ 1
ԵՒԹԱՆԱՍՈՒՆ
(եաւթանասուն, եօթանասուն, եւթանասուն, իւթանասուն, ութանասուն (մի տեղում), օխթանասուն)
«յոթանասուն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *septmk'omtə-
հետագա ձեւափոխությամբ
հետագա ձեւափոխությամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եւթանասունեկին,
եթանասունեմի,
եւթանասուներորդ,
նորեօթանասունամեակ,
եօթանասունամեայ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
septuaginta
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 74
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։