Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եւ» որոնման արդյունք՝ 4539 բառահոդված · Էջ 249 / 454
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 425, սյունակ 1 Էջ 425
ԿՈՒԼ «կլանում, կուլ տալը»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gʷel- «կլանել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gʷl̥-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կլանել, աշխարհակուլ, ծովակուլ, ջրակուլ, ջրհեղեղակուլ, դժոխակուլ, ամենակուլ, գիշերակուլ, դժուարակլանելի, լեռնակուլ
Նոր՝
ձկնկուլ, ընկլնուլ, ընկլումն, ընկլուզումն, ընկլուզիչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. δέλεαρ «խայծ»
լատ. gula «կոկորդ, որկրամոլութիւն»
ռուս. глоток «կում»
Մատենագիտություն
H. AG 460; Աճ. ՀԱԲ 655
Տե՛ս նաեւ
Էջ 426, սյունակ 1 Էջ 426
ԿՈՒԾԱԿ «մի տեսակ փշաքեղ»
Անստույգ
Եթե կայծուկ (բրբ. կիծուկ) բառի տարբերակը չէ, ապա պետք է առանձնացնել -ակ վերջածանցը եւ կուծ-ը կապել կոծոծ, կոծիկ բառերի կոծ-ի հետ։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 656
Տե՛ս նաեւ
Էջ 426, սյունակ 1 Էջ 426
ԿՈՒԾՈՒՌԻ «երիցուկ դեղատնային» (բուսաբանական)
Անստույգ (թերեւս)
նույնն է կուծակ բառի կուծ-ի հետ։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 426, սյունակ 1 Էջ 426
ԿՈՒԿՆԱՐ «մի ծառ (եղեւնի՞)» (բուսաբանական)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ թրք. köknar
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 656
Էջ 426, սյունակ 1 Էջ 426
ԿՈՒՂ «ծալք, ոլորք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել, կամար կազմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gu-lo-)
Ավելի քիչ հավանական է *gōl- < *gel- «գնդ(վ)ել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երեքկուղ, երեքկղի, չորեքկուղի, քառակղեան, կղել, կղան, կղացու
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. γυλον «խոռոչ, ուռուցիկություն»
հ. վ. գ. kiulla «գրպան»
հ. իսլ. kyll «պարկ, տոպրակ. գրպան»
Էջ 426, սյունակ 1 Էջ 426
ԿՈՒՂԹ I (կղութ) «մետաղյա աման»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gel- «գնդ(վ)ել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gōl-th-)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. jatháram «փոր, ընդերք»
հ. հնդկ. jartú «արգանդ»
գոթ. kilpei «արգանդ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 426, սյունակ 1 Էջ 426
ԿՈՒՂԽ «շատակեր, որովայնամոլ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gᵘʰel- «կլանել»
որտեղից նաեւ՝ կուլ-, կլանել:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 426, սյունակ 1 Էջ 426
ԿՈՒՃ (-ոյ, ի կճէ) (կիճ` բառարանային ձեւ՝ սխալ վերականգնմամբ) «մարմար»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել, կամար կազմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gud'o-)
Հազիվ թե կապ ունենա կոճ բառի հետ (տե՛ս), այսինքն՝ ծագել հնդեւրոպական *gud'o- նախաձեւից՝ *geu- «ծռել, կամար կազմել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կճայատակ, կճասալ, կճեայ, կճետարած, կճեայարկ, կճեապաճոյճ, ջրկիճ
Նոր՝
լուսնակուճ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 426, սյունակ 1 Էջ 426
ԿՈՒՄ (հգն.) այտ «մեկ ումպ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gem- «բռնել, սեղմել, ճնշել, ժխտել, լցնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gom-)
Քիչ հավանական է նաեւ համեմատությունը հնդեւրոպական *kᵘem- «կուլ տալ, խաչստել» արմատի հետ՝ որպես մի այլ հնդեւրոպական լեզվի ազդեցություն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կմել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. γεμω «լցված լինել»
հուն. γεμος, γομος «բեռ»
լատ. gumia «շատակեր, որկրամոլ»
լիտվ. gãmalas «ձնագունդ, մի կտոր հաց, միս»
սերբ. gòmolja «պանրի կտոր»
Էջ 427, սյունակ 1 Էջ 427
ԿՈՒՄԲ «ուռուցք, ուռած մաս»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել, կամար կազմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gumbh-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կմբեայ, կմբաւոր, կմբրաւոր, կմբբաւոր, ոսկեկմբեայ, ոսկիկմբեայ, ոսկեկնբեայ, ոսկիկմբե
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ. gumbed «գմբեթ, կամար»
հ. անգլ. cumb «աման, թաս»
լիտվ. gumbas «ելունդ, կոճղոմ»
լատվ. gumba «ուռուցք»
հ. սլ. goba «սպունգ. սունկ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 658; Pok. IEW 396