Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«աղ» որոնման արդյունք՝ 5731 բառահոդված
· Էջ 249 / 574
Էջ 367, սյունակ 1
ԾՈՒԽ
-ոյ
«ծուխ, մուխ, գոլորշի, շոգի»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ խեթ. tuhhu(uā)i
(թերեւս)
«ծուխ»
թերեւս բ/ծ հերթագայութեամբ ծագում է խեթերէն բառից։ Աճառեանը բխեցնում է «կովկասեան» (վրացերէն) աղբիւրից, բայց բերած օրինակները համոզիչ չեն (բուն «ծուխ» իմաստի համար կա վրաց. kvamli):
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
cuxva «ցավ, տրտմություն»
վրաց.
mcuxri «աղջամուղջ, երեկո»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 470
Էջ 367, սյունակ 1
ԾՈՒԾ
-ոյ
«ծուծ, ծծելիք. մի հարկ (°), ոսկրածուծ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
թերեւս հնդեւրոպական ծագման ծիծ բառի ձայնդարձային ձեւը։ Աճառեանը համարում է «կովկասեան» (քարթվէլական) ծագման բառ՝ բերելով մի շարք բառեր։ Մեր օրերում առանձնացւում է քարթվէլական *cow- «ծծել» արմատ, որի համար նշւում են նախիյան - դաղստանյան զուգահեռներ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծուծ-ք,
ծծել,
ծծինք,
քարախածուծ,
ուղղածուծ,
կաթնածուծ,
կովածուծ,
մեղրածուծ
Նոր՝
ծծան
ծծան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
juju «ծիծ»
վրաց.
cov(n)a «ծծել, ծծում»
վրաց.
cucna «ծծել, ծծում»
վրաց.
cucva «խոնավացնել, թրջել»
վրաց.
cici «ծիծ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 471;
Կլիմով, ԷՍԿՅ 246
Տե՛ս նաեւ
Էջ 368, սյունակ 1
ԾՈՒՂԱԿ
(ծողակ, ծաւղակ, ծաղուկ, ծաղաղակ, ծատղակ, ծալալակ, ծղուղակ, ծաղ)
«ծուղակ, որոգայթ, բակարդ»
Ծագումն անհայտ է
բխեցնել հնդեւրոպական *geu-l- ձեւից՝ *geu- «ծռել» արմատի քմայնացած *g'eu- տարբերակից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծուղարկել
Նոր՝
ծուղակել, ծուղակում
ծուղակել, ծուղակում
Էջ 368, սյունակ 1
ԾՈՒՆԳ
(-ի, -աց)
(ծուն-ք, -աց, ծունգ/կն, -ան, -անց)
«ծունկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *g'enu-
«ծունկ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g'on-ui-)
երկակի թիվ կամ, թերեւս, *g'on-g
հիմքից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծնկակապ,
ծնկել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
jānu
հուն.
γόνυ
լատ.
genū
գոթ.
kniu
խեթ.
génu
Մատենագիտություն
H. AG 457;
Աճ. ՀԱԲ 473;
Pok. IEW 381
Տե՛ս նաեւ
Էջ 368, սյունակ 1
ԾՈՒՆԿ-
«ընտանիք, սերունդ»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
ծունկ բառի փոխաբերական առումը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծնկասեր
Էջ 368, սյունակ 1
ԾՈՒՆՐ
(ուշ՝ ծունդր)
«ծունկ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'enu-
«ծունկ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g'onu-r-)
մի այլ ձեւ
Բնիկ հնդեւրոպական՝ ծունգ բառի (տե՛ս) մի այլ ձեւ՝ *g'onu-r-` *g'enu- հիմքից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծունրդրութիւն,
ծնրադրութիւն,
ծնրադրական,
ծնրել
Մատենագիտություն
H. AG 457;
Աճ. ՀԱԲ 473;
Pok. IEW 381
Տե՛ս նաեւ
Էջ 368, սյունակ 1
ԾՈՒՌ
(-ոյ)
«ծուռ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'ers-
«պտտել, ծռել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g'orsos-)
որտեղից նաեւ ծուռ, ծառայ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծռել,
ծռութիւն,
ծռութիք,
ծռավիզ,
ծուռումուռ,
ծամածուռ,
ծամածռել,
ծեքածուռ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γέρρον «հյուսված վահան»
մ. վ. գ.
kerren «շուռ տալ, դարձնել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 392;
H. AG 457;
Աճ. ՀԱԲ 474
Էջ 368, սյունակ 1
ԾՈՒՓ
(ծուպ)
«ծփանք, ալեծածանություն, ներքին անհանգստություն, խուզարկություն, քննություն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'eub-
«ծփալ, ալեկոծվել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g'ub-)
եթե ճիշտ է համեմատությունը ռուս. зыбь «ալեծածանություն, ծփանք» բառի հետ։ Հնարավոր է պատկերավոր-բնաձայնական կազմություն լինելը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծփել,
ծփանք,
ծփանի,
ծփալի,
ծփալից,
ծփական,
ծփին,
ծփումն,
ծփոց,
անծուփ,
բազմածուփ,
գեղածփիլ,
երկրածուփ,
յարածուփ,
հեղեղածուփ,
ծովածփանք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
зыбь «ալեծածանություն, ծփանք»
Մատենագիտություն
Սարաջեւա, ԱՍԼՍՊ 24
Էջ 369, սյունակ 1
ԾՐԱՐ
(-ի, -ի)
«կապոց, փաթեթ, քսակ, ծրար»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. sərārā
«քսակ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծրարել,
ծրարոց,
ծրարասէր
Նոր՝
ամպածրար, վերմակածրար
ամպածրար, վերմակածրար
Մատենագիտություն
H. AG 306;
Աճ. ՀԱԲ 475
Էջ 371, սյունակ 1
ԿԱԳ
-ոյ
«կռիվ, վեճ»
Բնաձայն
հ.-ե. արմատ՝ *gōu-
«կանչել, ճչալ, գոռալ»
ծագումը հնդեւրոպական *gōu- «կանչել, ճչալ, գոռալ» բնաձայնական արմատից՝ (*gōu- > *կագ՞)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կագիլ,
կագասէր,
կագազարթոյց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γοος «հեկեկանք, ողբ»
հ. իսլ.
kýta «նախատել»
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։