Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«տի» որոնման արդյունք՝ 2894 բառահոդված · Էջ 247 / 290
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 676, սյունակ 1 Էջ 676
ՍԵՐ I ուշ՝ -ի, -ոյ «սերունդ, ցեղ. սեռ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *k'er- «աճել, աճեցնել, սնել»
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *k'er- «աճել, աճեցնել, սնել» արմատից. հմմտ. հայ. սերմ(ն), սերտ, սեռն «խիստ», լատ. cresco «աճել»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սերել, սերունդ, սերուն, բազմանսեր, զավակասերություն, եղեգնասեր, մանկասերություն, բոլորասեր
Նոր՝
սերնդագործություն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. սերմ(ն), սերտ, սեռն «խիստ»
լատ. cresco «աճել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 201
Էջ 676, սյունակ 1 Էջ 676
ՍԵՐ II «կաթի սեր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *k'er- «աճել, աճեցնել, սնել»
Կապ ունի հնդեւրոպական *k'er- «աճել, աճեցնել, սնել» արմատի հետ (հմմտ. սեր «սերունդ, սերում»):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
Նոր՝
սերակալել, սերզատ, սերուց(ք), սերքաշ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. սեր «սերունդ, սերում»
Էջ 677, սյունակ 1 Էջ 677
ՍԵՐԵԿ «կաշի, սեկ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *k’er- «հյուսվածքի թել, հյուսել, կցել»
Կապ ունի՞ հնդեւրոպական *k’er- «հյուսվածքի թել, հյուսել, կցել» արմատի հետ, որից սարի-ք:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 677, սյունակ 1 Էջ 677
ՍԵՐՄՆ (-ան, -անք, -անց) «սերմ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *k’er- «աճել, աճեցնել, սնել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սերմնակաթ, սերմնընկալ, սերմնարկութիւն, մանկասերմութիւն, չարասերմն, սերմունք, սերմնաքաղ, սերմանել, սերմանիչ, սերմանարկու, սերմանական, սերմակրել, սերմահեղձութիւն, սերմատել, բարեսերմութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. սերունդ
հայ. սեռ
լատ. creō «ստեղծել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 206
Էջ 677, սյունակ 1 Էջ 677
ՍԵՐՏ (-ի, -ից) «սերտ, պինդ, ստույգ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *k’er-di- *k’er- «աճել, աճեցնել, սնել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սերտել (-անալ), սերտաշէն, գերասերտիլ, նախասերտեալ, սերտողութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. creber «խիտ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 132
Էջ 677, սյունակ 1 Էջ 677
ՍԵՒԵՌ I (ուշ` -ի) «բեւեռ, գամ, մեխ»
Ծագումն անհայտ է
Առաջարկված հնդեւրոպական ստուգաբանութիւնները հավաստի չեն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սեւեռել, սեւեռակայ, սեւեռապինդ, սեւեռումն
Էջ 677, սյունակ 1 Էջ 677
ՍԷԳ (սեգ) «սեգ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *kēi-gh- «արագ, ուժգին»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սիգալ, սիգութիւն, սեգութիւն, սիգանք, սիգաքայլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. śīghrá- «արագ»
անգլ. hie «շտապել»
ռուս. сигать «ցատկել, թռչել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 207
Էջ 677, սյունակ 1 Էջ 677
ՍԷՐ (-ոյ) «սեր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *k'ēi- «պառկել» (անմիջական նախաձեւ՝ *k'ēi-ro-)
արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սիրել, սիրիչ, սիրուն, սիրելի, սիրելութիւն, սիրապէս, սիրահարիլ, բարեսէր, գինեսէր, դիցասէր, կենսասէր, եղբայասէր, զարդասէր, զբաղասէր, թշնամասէր
Նոր՝
սիրաբանութիւն, սիրակարօտ, սիրակէզ, սիրահար, սիրահարութիւն, սիրայօժար, սիրաշահել, սիրասուն, սիրավէպ, սիրատոչոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. սիղեղ
լատվ. siēva «կին»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 208; Pok. IEW 540; H. AG 420
Էջ 679, սյունակ 1 Էջ 679
ՍԻԿ «ցեխ, տիղմ»
Ծագումն անհայտ է (՞)
Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 212) բխեցնում է իրանական *sik «ավազ» նախաձեւից (՞)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սկախառն, սկանալ, սկիլ, մանրասիկ, տղմասիկ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 212
Էջ 679, սյունակ 1 Էջ 679
ՍԻՂԵՂ (-ի, -աց) (սեղեղ, սիղիղ, սիղեխ, սեղիխ, սիղիխ) «սիրեկան»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *k'ei- «պառկել, հանգրվան, տուն, սիրելի» (անմիջական նախաձեւ՝ *k'ei-lo-, *k'ei-) *-ro- ածանցով
Աճառյանը, ՀԱԲ 4, 213, սիղեղ-ից առանձին, սեղեխաբար։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սիղեղաւոր, սեղեխաբար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. śila- «սովորություն, բնավորություն»
հայ. սէր (*-ro- ածանցով)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 213; Ջահ. ՀԼՊ 131