Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ական» որոնման արդյունք՝ 4658 բառահոդված
· Էջ 247 / 466
Էջ 432, սյունակ 1
ԿՍԱՒ
(-ոյ)
«վուշ, վուշից պատրաստված կտոր, կտավից հագուստ, պարան, կտավեղեն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
կուտ բառից (տե՛ս), որը տարածվել է ողջ Առաջավոր Ասիայում եւ Եւրոպայում՝ տալով զանազան ածանցյալներ։ Հայտնված է նաեւ հակառակ կարծիքը, ըստ որի բոլոր ձեւերի աղբյուրն է սումեր. gada, որից՝ ակկադ. kitū(m), սրանից էլ մյուս ձեւերը․ սակայն այս ձեւերից ոչ մեկը հայերենի ձեւը չի բացատրում՝ ասոր. gəttau «բամբակ» ձեւը ոչ թե ակկադերենից է (Von Soden, AHW 1, 495), այլ հայերենից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կտաւագործ,
կտաւավաճառ,
կտաւեայ,
կտաւի,
կտաւեղէն,
կտաւատ,
հատկտաւ,
կտաւագործութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սումեր.
gada
ակկադ.
kitū(m)
ասոր.
gəttau «բամբակ»
Մատենագիտություն
H. AG 360;
Աճ. ՀԱԲ 675-676;
Von Soden, AHW 495
Տե՛ս նաեւ
Էջ 432, սյունակ 1
ԿՍՏԵԼ
«պատառոտել, ցտել, կետ-կետ նշաններ դնել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geid-
«ծակել, խուտուտ ածել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gid-)
արմատից․ հմմտ. հայ. կետ, կծանել, հ. խլ. citla, հ. վ. գ. kizzilōn «խուտուտ ածել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կստել (կստոտ),
կտկտել,
կուտկուտիլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
կետ
հայ.
կծանել
հ. խլ.
citla
հ. վ. գ.
kizzilōn «խուտուտ ածել»
Էջ 432, սյունակ 1
ԿՍՏԻ
«կեղեւ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kei-t-
«կտրել, անջատել»
քքիւ, քքուել ձեւերը նախնական են, եւ կարելի է բխեցնել հնդեւրոպական *(s)kei-t- «կտրել, անջատել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կստուել,
քքուել,
քքիւ անել
Էջ 433, սյունակ 1
ԿՏԻՏ
II
((բրբ.) մանր պտուղ)
«կլոր մանր կտորներից բաղկացած կղկղանք (այծի, ոչխարի, ուղտի)․ (բրբ․) մանր պտուղ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
«ծռել, թեքել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gudo-)
*-d ածականով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կտտոր,
կտտորենի,
կտտկենի,
կտտենի,
կտտորել,
կտտահոտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ․ գերմ․
kötel «կտիտ»
Մատենագիտություն
Ջահ․ ՀԼՊ 126
Տե՛ս նաեւ
Էջ 433, սյունակ 1
ԿՏՂԻԼ
«սեռական խիստ ցանկություն զգալ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *geid-
«խայթել, կծել, խուտուտ ածել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gid-il-)
Հայ-գերմանական զուգաբանություն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կտղանք,
կտղուցք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ․ իսլ․
kitla
հ․ անգլ․
citelian
հ․ սաքս․
kitilōn
հ․ վ․ գերմ․
kizzilōn «խուտուտ ածել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 433, սյունակ 1
ԿՏՈՒՏ
(կտիտ)
«չարչարանք»
Ստուգաբանություն (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *geid-
«կծել, խայթել, խուտուտ ածել»
Հավանաբար կրկնավոր ձեւ՝ կտ- արմատից, որ, թերեւս, առկա է նաեւ կտկտել բայի մեջ, որը հավանաբար կապված է հնդեւրոպական *geid- արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կտտել,
կտտումն,
կտտանք,
կտտամահ,
նորակտուտ,
չարակտտուտ,
բազմակտտուտ
Էջ 433, սյունակ 1
ԿՏՈՒՏԵԼ
«կծկվել, գալարված նստել (օձի մասին)»
Ստուգաբանություն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
«ծռել, կամար կազմել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gud-)
Կրկնավոր ձեւ՝ կտ- արմատից, որ հավանաբար առկա է նաեւ կտուտիլ բայի մեջ, այսինքն՝ ծագում է հնդեւրոպական *gud- ձեւից՝ *geu- «ծռել, կամար կազմել» արմատից։
Էջ 433, սյունակ 1
ԿՏՈՒՐ
I
«հարթ տանիք»
Ստուգաբանություն (հավանաբար)
Նույնն է կտտոր-ի տարբերակ կտուր-ի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բարակտուր
Էջ 433, սյունակ 1
ԿՏՈՒՐ
II
-ոյ
«կտոր, խուզում, խուզվածք, բուրդ»
Ծագումն անհայտ է
Հմմտ. կտտոր արմատի մասին ասվածը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կտրել,
կտրոց,
կտրոցիկ,
կտրան,
կտրած,
կտրատել,
միջակտուր,
կիսակտուր,
կարճակտուր,
մատակտուր,
շրջակտուր,
հատակտուր,
բացակտուր,
երկակտուր,
երկաթակտրություն
Նոր՝
կտրականապես, կտրականորեն
կտրականապես, կտրականորեն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 434, սյունակ 1
ԿՐԱԿ
(-ի)
«կրակ, հուր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
«այրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gu-ro- կամ *gu-lo-)
հուր-ի ազդեցությամբ
Սակայն հնարավոր է կրակ բանի իրանական ծագումը հ. վրաց. kerak «օջախ» բառի հետ միասին:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կրակաբեր,
կրակակալ,
կրակարան,
կրակետող,
կրակատուն,
կրակապաշտ,
կրականի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
իռլ.
gúal «ածուխ»
հ. իսլ.
kol «փայտածուխ»
մ. վ. գ.
kole «փայտիլել, առկայծել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 399;
Климов, ЭСКЯ 180
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։