Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«տի» որոնման արդյունք՝ 2894 բառահոդված
· Էջ 246 / 290
Էջ 672, սյունակ 1
ՍԱՐՍԵԼ
(ԲՀ՝ սարս «երկյուղ»)
«դողալ, սոսկալ, սարսափել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *k'er-
(անմիջական նախաձեւ՝ *k'r-k'-)
Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 191) սարսափ «սարսափ» բառը դիտում է որպես կրկնավոր արմատ եւ բխեցնում *սափ արմատից, բայց -սափ-ով ձեւերը կարող են լինել նաեւ -սափ արմատով կազմված:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սարսելի,
սարսումն,
սարսափ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
սառն
հայ.
կարկել - կարկափել
հայ.
թարթել - թարթափել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 191
Էջ 673, սյունակ 1
ՍԱՐՏՆՈՒԼ
(սարտչիլ)
«խրտնել, փախչել, բաժանվել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *kerd-
«սիրտ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *k'rd-, *kerd'-, *kerd-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *k'rd-, *kerd'-, *kerd- «սիրտ» արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
сердиться «բարկանալ»
Էջ 673, սյունակ 1
ՍԱՍ
I
-ի, -ից, այլեւ -ոյ
(սօսոյ)
«սոսի»
Անստույգ (թերեւս)
Չունի հավաստի ստուգաբանություն: Կասկածելի է կապը հ. սլ. sosna, ռուս. сосна, «եղնի» բառերի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սասի,
սասսարաս,
սասինաբագ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. սլ.
sosna «եղնի»
ռուս.
сосна «եղնի»
Էջ 673, սյունակ 1
ՍԱՍԱՓ
«սոսափյուն»
Բնաձայն
Բաղադրություններ՝ սասափիւն, սասափիմ, սոսոփիլ (սօսափիլ): Բնաձայնական կրկնավոր կազմություն՝ սափ- արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սասափիւն,
սասափիմ,
սոսոփիլ,
սօսափիլ
Էջ 674, սյունակ 1
Էջ 675, սյունակ 1
ՍԵՂԱՆ
(-ոյ, -աւք)
«սեղան, հացկերույթ, զոհասեղան, խաչ»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *k'el-
«ծածկել, պատել կամ թեքել, հակել»
հազիվ թե բնիկ հնդեւրոպական՝ *k'el- «ծածկել, պատել» կամ *k'el- «թեքել, հակել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սեղանաւոր,
սեղանակից,
սեղանայարդար,
սեղանագերծ,
համասեղան
Նոր՝
սեղանապետ, սեղանատամ, սեղանատուն
սեղանապետ, սեղանատամ, սեղանատուն
Էջ 675, սյունակ 1
ՍԵՂՄ
I
«սեղմ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *k'el-
«ծածկել, պատել»
ՆԲՀ-ում սեղմել բառն ունի նաեւ «ծածկել» իմաստը («զգածել», «ծածկել» կամ «ամրացնել»), այսինքն՝ այս արմատով հանգում է *k'el- «ծածկել, պատել» արմատին
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սեղմել,
սեղմանալ,
սեղմութիւն
Նոր՝
սեղմագիր, սեղմակ, սեղմիչ, սեղմում
սեղմագիր, սեղմակ, սեղմիչ, սեղմում
Էջ 675, սյունակ 1
ՍԵՆԵԱԿ
(-ի, -աց)
(սենեկ)
«սենյակ, շտեմարան, կանանոց, հարճ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *sk'i-
«թոյլ փայլել, ստուեր»
կապ ունի հնդեւրոպական *sk'i- «թոյլ փայլել, ստուեր» արմատի հետ, բայց հնչյունական հարաբերությունը պարզ չէ: հմմտ. հատկապես մի կողմից՝ հուն. σκηνή «վրան, բեմ, սրահ», մյուս կողմից՝ ռուս. сень «հովանի», сени «սրահ, նախասենյակ»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սենեկապան,
սենեկապետ,
սենեկիկ,
սենեկապետություն
Նոր՝
առանձնասենյակ, գրասենյակ, հյուրասենյակ, ննջասենյակ
առանձնասենյակ, գրասենյակ, հյուրասենյակ, ննջասենյակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
σκηνή «վրան, բեմ, սրահ»
ռուս.
сень, сени «հովանի, սրահ, նախասենյակ»
Էջ 676, սյունակ 1
ՍԵՌ
-ի, -ից
«սեռ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *k'er-
«աճել, աճեցնել, սնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *k'er-s-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *k'er-s- `*k'er- «աճել, աճեցնել, սնել» արմատից. հմմտ. հայ. սեր-ել, սերմ, սերունդ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սեռական,
սեռային,
սեռաբար,
սեռակոտոր,
սեռանալ,
եռասեռեան,
կիսասեռ,
յոգնասեռ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
սեր-ել, սերմ, սերունդ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 203
Էջ 676, սյունակ 1
ՍԵՌՆ
II
«խիստ, սերտ, պինդ, զուտ, մաքուր, պարզ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *k'er-
«աճել, աճեցնել, սնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *k'er-no-)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *k'er-no- `*k'er- «աճել, աճեցնել, սնել» արմատից. հմմտ. հայ. սերտ, լատ. cresco «աճել»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սեռնութիւն,
սեռնիլ,
սեռնել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
սերտ
լատ.
cresco «աճել»
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։