Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«նա» որոնման արդյունք՝ 5512 բառահոդված · Էջ 246 / 552
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 380, սյունակ 1 Էջ 380
ԿԱՅԾ (-ի, -ից) «կայծ, խարույկ, կարկեհան, նռնաքար»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *gʷhēi- (անմիջական նախաձեւ՝ *gʷēidi-) *-d ածականով
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 506) հնարավոր է համարում բխեցնել հնդեւրոպական *gʷhēi- արմատի *gʷēi- հնարավոր տարբերակից` *-d ածականով (gʷēidi- > կայծ)։ Կասկածելի է նաեւ համեմատությունը *skāi-(d)- «լուսավոր» արմատից ծագող խայտ արմատի հետ` կ/խ հերթագայությամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կայծակն, կայծակել, կայծքար, կայծի, կայծոռիկ, կայծակ, առկայծել, եռանդնակայծակ, կիծուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ. gaidrùs
հուն. φαιδρός «պայծառ, լուսավոր, զվարթ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 506
Տե՛ս նաեւ
Էջ 380, սյունակ 1 Էջ 380
ԿԱ(Յ)ՆՈՒԱԾ (կայնուած) «շիճուկ» (ԲՀ)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
Թերեւս կանգնել բայի բարբառային կայնուած ձեւից` իմաստի մասնակիացմամբ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 380, սյունակ 1 Էջ 380
ԿԱՅՈ I «վիճակ»
Ծագումն անհայտ է
Կեղծ բառ` ստացված ո-ի հավելագրությամբ (կայոն փոխանակ կային ձեւի)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 507
Էջ 380, սյունակ 1 Էջ 380
ԿԱՅՍՐ (-եր, -երաց) (կեսար, -ու, կեսառ, կեսառոս, կիսառոս) «հռոմեական ինքնակալ, կայսր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. καῖσαρ < լատ. Caesar
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կայսերագիր, կայսերական, կայսերակերպ, կայսերալուր, կայսերազարմ, կայսրուհի, կայսրանալ, կեսառութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 354; Աճ. ՀԱԲ 509
Էջ 380, սյունակ 1 Էջ 380
ԿԱՅՏ II «բարավոր, դռան շրջանակի վերնամաս» (ԲՀ)
Ծագումն անհայտ է
Էջ 380, սյունակ 1 Էջ 380
ԿԱՅՏ III «աշխուժություն, առույգություն, եռանդ. ուրախություն, ցատկոտուք. կենդանի, անասուն»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 381, սյունակ 1 Էջ 381
ԿԱՅՏ
Բնիկ հնդեւրոպական
հնարաւոր է կապը կայթ կամ խայտ (վերջինս՝ կ/խ հերթագայութեամբ) արմատների հետ (տե՛ս)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կայտառ, կայտիր, կայտառական, կայտառութիւն, կայտռալ, կայտռական, կայտռունակ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 381, սյունակ 1 Էջ 381
ԿԱՅՏՈ «տագնապ, նեղութիւն»
Անստույգ
հ.-ե. արմատ՝ *g"ei- «գանգատվել, ողբալ»
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հուլ. kwīda «տագնապ»
հ. անգլ. cwīdan «գանգատվել, տրտնջալ»
Էջ 381, սյունակ 1 Էջ 381
ԿԱՆ I «պտոյտ, շրջան»
Ծագումն անհայտ է
Հնարաւոր է կապը գերմ. եւ սլավ. gengh- «պտտել, ոլորել, հիւսել» արմատի հետ, եթե ենթադրենք *gen-gh` *-gh աճականով կազմութիւն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կանել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գերմ. gengh- «պտտել, ոլորել, հիւսել»
սլավ. gengh- «պտտել, ոլորել, հիւսել»
Էջ 381, սյունակ 1 Էջ 381
ԿԱՆ II «գիծ կամ նիզակ»
Ծագումն անհայտ է
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 510) բերում է որպէս ԲՀ-ի բառ. չկայ ԲՀ-ի քննական հրատարակութեան մէջ։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 510