Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«որ» որոնման արդյունք՝ 4475 բառահոդված · Էջ 245 / 448
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 449, սյունակ 1 Էջ 449
ՀԱՍՏԱՏ I «հաստատ, ամուր, պինդ, ստույգ»
Ստուգաբանություն
Կազմված է հաստ արմատից՝ -ատ ածանցով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաստատել, հաստատանալ, հաստատիչ, հաստատուն, հաստատական, անհաստատ
Նոր՝
հաստատակամ, հաստատամիտ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 50
Էջ 449, սյունակ 1 Էջ 449
ՀԱՍՏԱՏ II «նիզակավոր զինվոր» (ռազմական)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ֆրանս. hastat < լատ. hastatus
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 50
Էջ 449, սյունակ 1 Էջ 449
ՀԱՍՏԵԱՅ «խմորեղեն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pa-/pā- «կերակրել, սնել, արածեցնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pa-sti- կամ *pā-sti-) + -եայ
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *pa-sti- կամ *pā-sti (+ -եայ)՝ *pa-/pā- «կերակրել, սնել, արածեցնել» արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. panis «հաց»
լատ. pastillus «ալյուրագնդակ»
Էջ 449, սյունակ 1 Էջ 449
ՀԱՍՏՈՒ «կարճավճիռ» (ԲՀ)
Անստույգ (հավանաբար)
Հավանաբար հստու բառն է, որ բացատրված է «սուր կամ կարճավճիռ»:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 450, սյունակ 1 Էջ 450
ՀԱՏ (-ոյ, ուշ նաեւ՝ -ի, -ից) «հատուկտոր, հատիկ, սերմնահատիկ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ խեթ. hattāi- (թերեւս) «հատել, ծակել, պատռել»
խեթերենից կամ մերձավոր լեզվից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հատանել, հատուցանել, հատուցումն, հատած, հատուած, հատու
Նոր՝
հատուկտոր, հատիկ, հատոր, հատկիլ, յատկիլ, վարձահատոյց, անհատոյց, անհատ, վիմահատ, երկաբահատ, տահեկանահատ, դեղահատ, կապարահատ, հատուկտոր, հատուածակողմ, ականատ, ականջատ, հերատ, միջատ, փայտատ, կտավատ, գունատ, բացատ, խրամատ, ծայրատել, գլխատել, քարատել, զատ(ան)ել, զատչիլ, զատական, ընդհատ, անընդհատ, ընդհատել, նհատ, աննհատաբար
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 314
Էջ 450, սյունակ 1 Էջ 450
ՀԱՍԱՏ «դարբին, երկաթագործ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. haddād
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 52
Էջ 450, սյունակ 1 Էջ 450
ՀԱՐ- «խփում, զարկում»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *per- «խփել, զարկել» ունի նաեւ *-g- եւ *-t- աճականներով ձեւեր
արմատից, որն ունի նաեւ *-g- եւ *-t- աճականներով ձեւեր
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հարուլ, հարուստ, հարուած, հարիչ, հարեւանցի(կ), հարուկ, հարհարել, ոտնահար, խորշակահար, կողահարել, խոյահարել, կացնահար, դիահար, եղջերուահար, երկնահար
Նոր՝
ամսաթահար, հարեւանցիարեն, զարկանել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ. perti «ավելով խփել (բաղնիքում), լողացնել»
հ. հնդկ. prt-
ավ. pərət- «պայքար»
հ. իռլ. orgaim «խփել, սպանել, ավերել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 53-54; Pok. IEW 819
Էջ 450, սյունակ 1 Էջ 450
ՀԱՐԱԶԱՏ (-ի, -աց, ուշ նաեւ՝ -ից) «հարազատ, ազգակից»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական մ. պ. *haδazat < *haδazata «համածին»
իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հարազատութիւն, անհարազատ
Նոր՝
հոգեհարազատ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. haδōzāta
Մատենագիտություն
H. AG 180; Աճ. ՀԱԲ 55
Էջ 450, սյունակ 1 Էջ 450
ՀԱՐԱՒ (-ոյ) «հարավ, հարավակողմ, հարավային քամի»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *per- «առաջ» (անմիջական նախաձեւ՝ *perə-uo-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հարաւային, հարաւակողմ, հարաւակոյս, հարաւացոյց
Նոր՝
արեւելահարաւ, արեւմտահարաւ, հարաւ-արեւելք, հարաւ-արեւմուտք, հարաւահայաց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. paurva- «առաջին, հարավային»
Էջ 451, սյունակ 1 Էջ 451
ՀԱՐԱՎՈՒՆՔ (բ. հարմունք) «վարուցանք, արտ, սերմ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ar(ə)- «վարել» (անմիջական նախաձեւ՝ *arəu-)
«վարել» արմատից, որտեղից նաեւ արատ. հմմտ. լատ. arvus «վարել», arvum «արտ», կիմր. erw «դաշտ»:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. arvus «վարել»
լատ. arvum «արտ»
կիմր. erw «դաշտ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 63; Ջահ. ՀԼՊ 113; Աճ. ՀԱԲ 57