Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«աղ» որոնման արդյունք՝ 5731 բառահոդված · Էջ 245 / 574
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 361, սյունակ 1 Էջ 361
ԾԵՐ I ««ծերացում» (ծեր, -ոյ «ծեր, ծերունի»)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'er- «հասունանալ, ծերանալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'ero-)
«հասունանալ, ծերանալ» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծերանալ, ծերունի, ծերակոյտ, ծերոյթ, ծերութիւն, դառնաձեր, չարաձեր, միջաձեր, յետնաձեր, ծերունազարդ, ծերունական, ծերակուտական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. jārant «ծեր, թույլ, ծերունի»
հուն. γέρων «ծեր. ծերունի»
ռուս. зреть «հասունանալ»
Մատենագիտություն
H. AG 456; Աճ. ՀԱԲ 452
Էջ 361, սյունակ 1 Էջ 361
ԾԵՐ II «տարածում»
Անստույգ
հ.-ե. արմատ՝ *ag'-e-r- (անմիջական նախաձեւ՝ *g'er-) ըստ Bailey-ի
կապ ունենա հ. հնդկ. jarate «շարժվում է», ավ. zarš «քշել» (հ.-ե. *g'er- < *ag'-e-r-) բառերի հետ (Bailey):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծերիլ, ծերք
Էջ 361, սյունակ 1 Էջ 361
ԾԵՐՊ -ի, -ից «ծերպ, ճեղք»
Անստույգ
հ.-ե. արմատ՝ *g'ep(h)- «ծնոտ, բերան» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'ebh-)
կապը հնդեւրոպական *g'ep(h)-, *g'ebh- «ծնոտ, բերան» արմատի հետ (հմմտ. ավ. zafar/n «բերան, երախ»), ինչպես կարծում է Հյուբշմանը, KZ 23, 389 (չի ընդունում Աճառյանը ՀԱԲ 2, 453):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծերպել, քարածերպ, որմածերպ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. zafar/n «բերան, երախ»
Մատենագիտություն
KZ 389; Աճ. ՀԱԲ 453
Էջ 361, սյունակ 1 Էջ 361
ԾԵՓ -ոյ, -աւք «ծեփում, ծեփանյութ»
Բնաձայն (հավանաբար)
Աղբյուր՝ վրաց. cebo (հավանաբար) «սոսինձ»
Աղբյուր՝ վրաց. cebeba (հավանաբար) «սոսնձել»
բնաձայն կազմութիւն՝ ծափ-ի ձայնդարձային ձեւ։ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 453) կապում է վրաց. cebo «սոսինձ», cebeba «սոսնձել» ձեւերի հետ՝ փոխառութիւն համարելով մեկ ընդհանուր աղբյուրից՝ թերեւս ուրարտերենից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծեփել, ծեփած, ծեփկել, ծեփուկ, ծեփելիք, բրուծեփ, կավածեփ, ծեփան, ծեփիկ
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 453
Էջ 362, սյունակ 1 Էջ 362
ԾԵՔ «ծուռ»
Ծագումն անհայտ է
ծեն(ն)թենայ-ն հեգենայ-ի նմանությամբ է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծեքել, ծեքաբանել, ծեքածուռ, ծեքական, ծեքծեքել, ծեն(ն)թենայ
Էջ 362, սյունակ 1 Էջ 362
ԾԷՍ (-ի) «ծես, արարողություն»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ վրաց. cesi (թերեւս) «կարգ, ծես»
հնարավոր է, որ հայերենը եւ վրացերենը ծագում են մի երրորդ աղբյուրից` թերեւս ուրարտերենից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծիսական, ծիսակատարություն
Էջ 362, սյունակ 1 Էջ 362
ԾԻԱԾԱՆ (ծիածանդ «օդերեւույթ») «ծիածան»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'ēi- «ծլել, ծաղկել»
Կապ ունի՞ արդյոք հնդեւրոպական արմատի հետ, որտեղից ծագում է լիտվերեն բառը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծիածանածավալ, ծիանածավալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ. ziedas «ծաղիկ, օղակ, մատանի»
Էջ 362, սյունակ 1 Էջ 362
ԾԻԹՆԱՑ «տաշտաթաղ անելու ճյուղ (՞)»
Ծագումն անհայտ է (՞)
Անստույգ բառ:
Էջ 362, սյունակ 1 Էջ 362
ԾԻԼ (-ոյ) (ծիղ, ձեղ, ծիլդ «խոխիվ») «ծիլ, ընձյուղ, բողբոջ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *g'ēi- «ծլել, ծաղկել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'l-lo-)
այլեւ թերեւս ծլիկ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծլել, ծլարձակություն, ծլածել, զարեձեղ, հաստաձեղ, ծղոտ, ծլիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ. keinan «ծիլ արձակել, բողբոջել»
լատվ. ziēdi «ծաղկել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 355-356
Էջ 362, սյունակ 1 Էջ 362
ԾԻԾ «ստինք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'eid- «ծծել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'idio-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծծել, ծծումն, ծծինք, ծծակ, ծծկեր, ծծմայր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. τιτθός «ծիծ»
լիտվ. žisti (žindù) «ծծել»
Տե՛ս նաեւ