Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«որ» որոնման արդյունք՝ 4475 բառահոդված · Էջ 244 / 448
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 447, սյունակ 1 Էջ 447
ՀԱՇԻՒ (-ի) «հաշիվ, կռիվ, վեճ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արամ. ḥəšīb
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաշուել, հաշուընկեր, հաշուակից, անհաշիւ, հեշտահաշիւ
Նոր՝
հաշուապահ, հաշուապահական, հաշուապահութիւն, հաշվառել, հաշվառում, հաշվարկում, հաշուեկշիռ, հանրահաշիւ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 43; Ջահ. ՀԼՊ 477, 481
Էջ 448, սյունակ 1 Էջ 448
ՀԱՊ
Ստուգաբանություն (թերեւս)
թերեւս նոյնն է հապ(ա) «հետո, անմիջապես հետո» բառի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հապա, հապճեպ, հապճեպել, հապշտապ, հապօն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 448, սյունակ 1 Էջ 448
ՀԱՊԱՂԱՆՑ «մի գործիք»
Ծագումն անհայտ է
Անստոյգ բառ:
Էջ 448, սյունակ 1 Էջ 448
ՀԱՊԱՂՓԱԿ (հապալակ) «մի դեղաբոյս»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. habb-ul-γār «habb «հունդ» բառից»
Նոյն ծագումն ունեն նաեւ հապըլխոր, հապըլմիթ, հապըլմուք, հապըլնիլ, հապըլպան դեղաբոյսերի անունները:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հապըլխոր, հապըլմիթ, հապըլմուք, հապըլնիլ, հապըլպան
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 45
Էջ 448, սյունակ 1 Էջ 448
ՀԱՍ I (-ի, -ից) «հասնելը, հասունություն, հասակ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *enek- «հասնել»
բայց կան հնչիւնական կողմի մեկնաբանութեան դժուարութիւններ. թերեւս պէտք է ենթադրել կոկորդային նախաձեւ եւ հայերենի *-ne- ներածանցով ձեւ, այլապէս կապը հասանեմ-ի եւ հ. հնդկ. asnoti «հասնում է» բառի հետ անհաւանական է (Mayrhofer-ը, KEWA 1, 66, ժխտում է այդ կապը):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հասանել, հասակ, հասակակից, հասակաչափ, հասուն, հասու, հասույթ, հասկանալ, բարեհասակ, անհասակ, երագահաս, տհաս, ձեռնհաս, վերահաս, կարճահասակ, վաղահաս, վաղահասակ
Նոր՝
հասութաբեր, հասունություն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. asnoti «հասնում է»
Մատենագիտություն
KEWA 66
Տե՛ս նաեւ
Էջ 448, սյունակ 1 Էջ 448
ՀԱՍԱԶԱՐԴ «պահանորդ» (ԲՀ)
Անստույգ
Բառաձեւը խիստ աղաւաղուած է, եւ -զարդը պարզապէս գրչական կամայական վերականգնում է (տե՛ս ԲՀ 395), բուն ձեւը առայժմ անվերականգնելի է:
Էջ 448, սյունակ 1 Էջ 448
ՀԱՄԱՐԱԿ (-ի, -աց) «կես, ընդհանուր, հավասար, համապատասխան, սովորական»
Ստուգաբանություն
Էջ 449, սյունակ 1 Էջ 449
ՀԱՍԱՐԱԿ
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական hasār
Փոխառություն իրանական աղբյուրից: հմմտ. մ. պ. hasār
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հասարակել, հասարակաց, հասարակիկ, հասարակորդ, հասարակախառն, հասարակակշիռ
Նոր՝
հասարակապետական, հասարակապետություն
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 530
Էջ 449, սյունակ 1 Էջ 449
ՀԱՍԱՖ «կորեկանման մի բույս» (բուսաբանություն)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. hasf
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 48
Էջ 449, սյունակ 1 Էջ 449
ՀԱՍՏ (-ի, -ից) «հաստատուն, հաստ. հաստատություն, ամրություն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pasto- «հաստատուն, ամուր»
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *pasto- «հաստատուն, ամուր» հիմքից: Այստեղից են նաեւ հաստորբ, հաստատ, այլեւ, թերեւս, Աճառյանի կողմից (ՀԱԲ 1, 85) ազդ-ի տակ դրվող աստի, աստին, աստոյ, «հաստատուն» եւ աստոյ, աստա «զորեղ» բառերը: Հնարավոր է, որ մասամբ խառնված լինի *ost- «ոսկր» արմատի (>հայ. ոսկոր) ածանցական իմաստի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաստել, հաստանալ, հաստիչ, հաստոց, հաստումն, հաստաբեստ, հաստակաշի, հաստակապ, հաստահարուստ, հաստահեղույս, հաստահիմն, հաստամագիլ, հաստամետ, հաստանդամ, հաստապինդ, հաստարմատ, հաստույժ
Նոր՝
հաստաբուն, հաստագլուխ, հաստամարմին, հաստավիզ, հաստափոր, հաստորբ, հաստատ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. pastyá- «տուն, բակ, բնակարան» (իբրեւ հաստատուն բնակություն)
հ. իսլ. fastr «հաստատուն, ամուր»
հ. անգլ. fast «հաստատուն, ամուր»
հ. վ. գ. festi «հաստատուն, ամուր»
խեթ. hastai-, hasti- «ոսկոր, դիմացկունություն, դիմադրողականություն»
Մատենագիտություն
H. AG 464; Աճ. ՀԱԲ 49
Տե՛ս նաեւ