Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եւ» որոնման արդյունք՝ 4539 բառահոդված · Էջ 243 / 454
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 417, սյունակ 1 Էջ 417
ԿՈՂՈԲ (կողո(բ)բոնայ), -ի, -աց ««անթեւ կարճ զգեստ» (կոլոփ «գլխարկ»)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. κολόβον
Աղբյուր՝ հուն. κολόβή
Մատենագիտություն
H. AG 359; Աճ. ՀԱԲ 622
Էջ 417, սյունակ 1 Էջ 417
ԿՈՂՈՊՈՒՏ -ոյ, -ի, -ից «ավար, թալան, մեռելի թողած գույք, կողոպտված»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gel-b- «սեղմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gleb-)
կապ ունենայ հնդեւրոպական *gel-b-/*gleb- «սեղմել» արմատի հետ, որից անգլ. dasp (<*glaps-) «սեղմել», լիտվ. glėbti «գրկել, շրջապատել, բռնել»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կողոպտել, կողոպտիչ, կողոպտած, դիակողոպուտ, դիրակողոպուտ, դժվարակողոպուտ, գանձակողոպուտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
անգլ. dasp (<*glaps-) «սեղմել»
լիտվ. glėbti «գրկել, շրջապատել, բռնել»
Էջ 417, սյունակ 1 Էջ 417
ԿՈՂՈՎ (կողոփ, կողոբ), -ոյ «կողով, խմորագնդիկ, գնդիկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gel- «գնդ(վ)ել» (անմիջական նախաձեւ՝ *golob(h)-) ձեւից, որ ծագում է *gel- «գնդ(վ)ել» արմատից
բնիկ հնդեւրոպական՝ *golob(h)- *gelb(h)-, *glb(h)- «սեղմել» ձեւից, որ ծագում է *gel- «գնդ(վ)ել» արմատից։ Աճառեանը (ՀԱԲ 2, 623) բխեցնում է «ասորական անծանօթ մի բարբառից»՝ բերելով եբր. kəluw «պտղակողով», ասոր. kullāšā, արաբ. gilf «կողով» զուգահեռները։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. globus «գունդ, խումբ, հրոսախումբ»
հ. վ. գ. klāftra
ն. գ. klafter «տարածուած ձեռքերի ընդգրկման չափ, սաժեն»
շվեյց. chlupfel «խուրձ»
լիտվ. glėbti «գրկել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 623
Էջ 417, սյունակ 1 Էջ 417
ԿՈՂՈՔՈՅ «վեգ, կոճ»
Փոխառություն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gel- «գնդ(վ)ել» (անմիջական նախաձեւ՝ *goblp(h)-) նախաձեւից
Աղբյուր՝ հուն. κολοφών (թերեւս) «գագաթ, խաղագնդակ»
հայերենին հարմարեցված (°), եթե կողով (կողոփ) բառի հետ միասին *goblp(h)- նախաձեւից չի գալիս՝ *gel- «գնդ(վ)ել» արմատից։
Էջ 417, սյունակ 1 Էջ 417
ԿՈՂՐ -եր «ճյուղ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gol- «ճյուղ» (անմիջական նախաձեւ՝ *goler- (°))
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս. голья «ճյուղ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 625
Էջ 417, սյունակ 1 Էջ 417
ԿՈՃ «գնդաձեւ բան, գնդվածք, ծառի բուն (կտրտված ճյուղերով), կաղամբի կոթ, գերան, ծեծելու գործիք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել, թեքել, կամար կազմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *goᵘodi-, *gouədi-) *-d ածանցանով
բնիկ հնդեւրոպական՝ *goᵘodi-, *gouədi- (*geu- «ծռել, թեքել, կամար կազմել» *-d ածանցանով) արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոճակ, կոճղեզ, կոճղիզ, կոճողիզ, կոճողէզ, կոճապղպեղ, կոճկեն, կոճկենիկ, կոշկոճել, կոճկոճել, կոճոպել, կոճռտիլ, կոճկցել, կոճիկ, կոճկամբ, կոճկորակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. ֆրիզ. kāte (kaut) «կոճ»
ն. վ. գերմ. kote, köte «կոճ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 418, սյունակ 1 Էջ 418
ԿՈՃԻ (գոճ(ի)) «խոզ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ բարբառային *goji
աղբյուրից՝ *goji:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոճան, գոճան, գոճանամիս, գոճեմայր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մեգր. yeji
ճան. yeji
վրաց. γoji
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 626; Ջահ. ՀԼՊ 591, 595-596
Տե՛ս նաեւ
Էջ 418, սյունակ 1 Էջ 418
ԿՈՄՍ (կոմիտոս), -ի, -ից, -ունք ««կոմս» (կոմէս «հունահայքի կառավարիչ»)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. qōms < հուն. κόμης) (եւ կոմէս < հուն. κόμης
(եւ կոմէս < հուն. κόμης):
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 628
Էջ 418, սյունակ 1 Էջ 418
ԿՈՅ I -ի, -ից (ուշ՝ կու, -ոյ) «թրիք, բակոր, անասնաղբ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gʷōu- «փակոր, թրիք, կղկղանք, զզվելի բան» (անմիջական նախաձեւ՝ *gʷōu-to- կամ *gʷōu-so-)
արմատից. հմմտ. հ. հնդկ. gū-tha «կղկղանք», ռուս. говно «կղկղանք»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոյանոց, կոյաջուր
Նոր՝
կոյուղի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. gū-tha «կղկղանք»
ռուս. говно «կղկղանք»
Մատենագիտություն
H. AG 461; Աճ. ՀԱԲ 628
Էջ 418, սյունակ 1 Էջ 418
ԿՈՅԶ ուշ՝ -ի, -ից «ողկույզ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել, կորացնել, կամար կապել» (անմիջական նախաձեւ՝ *geu-gh-)
արմատից. հաւանաբար սրանից են կազմուած ըն-կոյզ եւ ողկոյզ. Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 629) համարում է ողկոյզ բառի կրճատումը ստուգաբանութեամբ՝ խաղող(ոյ) ողկոյզ > խաղողոյ կոյզ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոյզկապ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ. guzak «ոտքի կոճ» ((°))
լիտվ. gùžas «կոճ, կոնգոմ, պիստակ»
լիտվ. gaužĕ «գլուխ»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 629
Տե՛ս նաեւ