Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«բաղ» որոնման արդյունք՝ 3993 բառահոդված
· Էջ 243 / 400
Էջ 506, սյունակ 1
ՄԱՅՐ
I
(-աւր, -արբ, -արբք)
«մայր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *māter-
արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մայրաբար,
մայրակեր,
մայրակնութիւն,
մայրաքաղաք,
մայրաքոյր,
մայրեղբայր,
մայրեղբայբորդի,
անմայր,
գորովամայր,
եղբարամայր,
մանկամայր,
մատաղամայր,
կնքամայր,
ոսկեմայր,
կուսամայր,
համամայր,
միամայր,
միամաւրաց,
մայրատ,
մերատ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
mātar
ավ.
mātar
հուն.
μήτηρ (դոր. μάτηρ)
լատ.
māter
հ. իռլ.
máthir
հ. վ. գ.
muoter
Մատենագիտություն
H. AG 472;
Աճ. ՀԱԲ 246
Էջ 506, սյունակ 1
ՄԱՅՐ
II
«անտառային մի ծառ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *māter
«մայր, մայր (պտղաբեր) ծառ, ծառանյութ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մայրի,
մայրակոկի,
մայրակոփեայ,
մայրարուսակ,
մայրագերան,
մայրատոր,
մայրետրութիւն,
մայրիփայտեայ,
թաւամայրի,
թանձրամայրի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
māteria «պտղաբեր ծառի շառավիղ, փայտանյութ, նյութ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 247
Էջ 506, սյունակ 1
ՄԱՅՐ
III
«մթություն, խավար»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *mer-
«առկայծել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mrio- կամ *morio-)
թերեւս կապված կամ բաղարկված է *mer- «սեւացնել, մթագույն, կեղտոտ բիծ» արմատի հետ
(ի մայր մտանել, ի մայրն դառնալ «մայր մտնել», դարձվածքներում՝ ժողովրդական ստուգաբանությամբ վերաիմաստավորված որպես մայր «մայրիկ»)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արեւմայր,
արեւմարք,
մարիլ,
անմար,
մարմրիլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
мара «մառախուղ, մշուշ»
հ. սլավ.
mryj «մշուշոտ, մռայլ»
հ. սլավ.
merknotí «մթնել»
ռուս.
меркнуть «աղոտանալ, մարել, մթնել, խավարել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 138
Տե՛ս նաեւ
Էջ 506, սյունակ 1
ՄԱՆ
I
«պտույտ, ոլորք, կոր»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *mōn-
«պտտել(?)»
որ Pok. IEW-ում չկա
որ Pok. IEW-ում չկա, բայց Pok. IEW 1, 747-748-ում կա *mono- «ծոծրակ, պարանոց» հիմքը. հայտնի է, որ «պարանոց» իմաստը սովորաբար կապված է «թեքել», «պտտել» իմաստների հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մանել,
մանելիք,
մանոց,
մանուած,
մանուածապատ,
մանուածոյ,
ոսկեման,
չուանաման,
բազմաման,
բարակաման,
խառնամանել,
կտաւամանութիւն,
մագմանոց,
շարամանել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
պարանել «շուռ տալ, շրջել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 747-748
Էջ 507, սյունակ 1
ՄԱՆԱՒԱՆԴ
«մանավանդ, հատկապես»
Փոխառություն
բաղադրություն՝ նամանաւանդ. (իրանական՞)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նամանաւանդ
Էջ 507, սյունակ 1
ՄԱՆԳԱՂ
(մանկաղ)
«մանգաղ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. mag-gəlā
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մանգաղակ,
մանգաղաձեւ,
մանգաղամատն
Մատենագիտություն
H. AG 311;
Աճ. ՀԱԲ 251
Էջ 507, սյունակ 1
ՄԱՆԵԱԿ
«վզնոց, նավահանգիստ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. μανιάκης
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մանեկաձեւ,
մանեկաւոր,
քառամանեակ
Մատենագիտություն
H. AG 363;
Աճ. ՀԱԲ 253
Էջ 508, սյունակ 1
ՄԱՆԻ
III
«մի ծառ»
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրություն՝ մանիքեղ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մանիքեղ
Էջ 508, սյունակ 1
ՄԱՆԻԱ
«զառանցանք, խելագարություն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. μανια
Բաղադրություն՝ մանիակ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մանիակ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 253
Էջ 508, սյունակ 1
ՄԱՆԿ
(-ի, -աց)
(ՄԱՆԿ/Գ)
«նենգություն, խորամանկություն. խորամանկ»
Փոխառություն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *meng-
(անմիջական նախաձեւ՝ *mng-)
Աղբյուր՝ պ. mang
(հաւանական, թերեւս)
«նենգություն, խորամանկություն»
Հաւանական փոխառութիւն իրանական աղբիւրից: Մանկ-ը կարող էր ինքնուրոյն կերպով գալ հնդեւրոպական *mng-ից (*meng-, որտեղից իրան. mang-ը) եւ բաղարկվել իրանական ծագման մանգ-ի հետ, եթե ռնգայինից հետո գ/կ-ի սովորական տատանում չէ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մանկաւոր,
մանկաւորել,
մանկաւորապէս,
անմանկ,
խորամանկ,
խորամանկել,
չարամանկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
mang «նենգություն, խորամանկություն»
Մատենագիտություն
H. AG 191, 513;
Աճ. ՀԱԲ 254
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։