Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«բաղ» որոնման արդյունք՝ 3993 բառահոդված · Էջ 242 / 400
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 503, սյունակ 1 Էջ 503
ՄԱՂԽԱԶ (մալխազ) «թիկնապահապետ»
Փոխառություն
Բաղադրութիւն՝ մաղխազութիւն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մաղխազութիւն
Էջ 503, սյունակ 1 Էջ 503
ՄԱՂԿԱՏ «ցավ, կսկիծ» (ԲՀ)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *mel- «մանրել, փշրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ml-du) -ատ ածանցով
ԲՀ՝ մաղկատել «ծակել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մաղկատել, մաղկտալ, մաղկատութիւն, մաղկատիչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. mardati «փչացնում է» (<*mel-d-)
հ. հնդկ. mardayati «ջարդում է, տանջում է»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 503, սյունակ 1 Էջ 503
ՄԱՂՁ (-ոյ, -ի, -ից) «մաղձ, լեղի, դառնություն, բարկություն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *melg'h- «ուռչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mlg'h-) որպես «ուռած բան»
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 240) կասկածելի է համարում։ Աւելի կասկածելի է միացնել (մաղաս-ի հետ միասին) գոյնանիշ (մփին, կեղտոտ գոյների համար) *mel արմատին
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մաղձատել, մաղձայոյզ, մաղձախառն, մաղձութիւն, բազմամաղձ, մաղձոտ, մելամաղձիկ, մելամաղձոտ, մելամաղձութիւն
Մատենագիտություն
Pok. IEW 723; Աճ. ՀԱԲ 240
Տե՛ս նաեւ
Էջ 504, սյունակ 1 Էջ 504
ՄԱՃ (-ոյ, -ի, -ից, ուշ՝ նաեւ -աց) «արորի կամ գութանի բռնակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *māč
Փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ *māč. հմմտ. պ. *āmāj
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մաճակալ, մաճակալություն, մաճհոր(ն)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ. *āmāj
Մատենագիտություն
H. AG 191; Աճ. ՀԱԲ 241; Bailey, DKS 326
Էջ 504, սյունակ 1 Էջ 504
ՄԱՄ «տատ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *mam(m)a (անմիջական նախաձեւ՝ *mā) բոբովաբառ է (մանկական բառ)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *mam(m)a նախաձեւից, որ ունի նաեւ ոչ կրկնավոր *mā ձեւը եւ բոբովաբառ է (մանկական բառ)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մամխոտայ, նախամամ, երկմամ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ. mām(ā,-i) «մայր»
հուն. μάμμη «մայր, տատ»
լատ. mamma «ստինք, մայր»
լիտվ. māmā «մայր»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 604; ՀԱԲ 242
Էջ 505, սյունակ 1 Էջ 505
ՄԱՄՈՒԽ «վարդազգի մի բույս, կոպն» (բուսաբանություն)
Ստուգաբանություն (՞)
Կապ ունի՞ արդեոք մուխ- (մխել) արմատի հետ որպես կրկնավոր կազմություն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մամխի, մամխենի
Էջ 505, սյունակ 1 Էջ 505
ՄԱՄՈՒՌ I «մամուռ, բաղեղ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *meu- «խոնավ. բորբոսնած. անմաքուր հեղուկ. կեղտոտել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mō-musro-) *-s- աճականով
արմատից, որտեղից *-s- աճականով՝ «մամուռ»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մամռախնդիր, մամռարմատ, մամռակալել, մամնռակալել, մամռապատ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ. —
անգլ. mos «մամուռ, ճահիճ»
լիտվ. musos «բորբոս»
ռուս. мох «մամուռ»
Մատենագիտություն
Pok. 792
Էջ 505, սյունակ 1 Էջ 505
ՄԱՅԵԼ «մայել, բառաչել (ոչխարի մասին)»
Բնաձայն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *mei- «բնաձայնական արմատ»
Բնաձայնական կազմություն, որի հիմքերը, թերեւս, հասնում են մինչեւ հնդեւրոպական շրջանը։ Քանի որ հնից չի ավանդվել, Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 245) հայ. եւ հ. հնդկ. բառերի նմանությունը համարում է պատահական։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մայյիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. māyú- «մայուն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 245
Էջ 505, սյունակ 1 Էջ 505
ՄԱՅԹ «մայթ»
Ստուգաբանություն (թերեւս)
Արհեստական նորակազմություն Նորայր Բյուզանդացու կողմից, թերեւս, մույթ բառի նմանությամբ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մայթածիր, մայթային
Տե՛ս նաեւ
Էջ 505, սյունակ 1 Էջ 505
ՄԱՅԻՍ «մայիս (ամիս)» (օրացուցային)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. μάϊος < լատ. maius
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մայիսեան