Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Արդյունք՝ 11298 բառահոդված (շտեմարանում ընդհանուր՝ 11298) · Էջ 240 / 1130
Արտահանման համար ընտրեք որեւէ զտիչ (լեզու, ծագում, կասկածելիություն կամ բառ)
Էջ 204, սյունակ 1 Էջ 204
ԴՈՒՐ II ««հողի չափ (՞)» կամ «հարթ» (երեք դուր երկիր արտահայտության մեջ)»
Ծագումն անհայտ է (՞)
Առաջին իմաստի դեպքում ծագումն անհայտ է. երկրորդի դեպքում նույնն է դիր բառի հետ։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 204, սյունակ 1 Էջ 204
ԴՈՒՐԳՆ -ան «բրուտի անիվ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dhregh- «վազել, պտտվել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhōrgh-)
Բնիկ հնդեւրոպական *dhōrgh- (ավելի քիչ հավանական է *dhrgh-, որովհետեւ հայերենին *r- > ուր անցումը հատուկ չէ) *dhregh- «վազել» (եւ «պտտվել»)։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. τροχός
հ. իռլ. drooh «անիվ»
Մատենագիտություն
H. AG 440; Աճ. ՀԱԲ 687; Pok. IEW 273
Էջ 204, սյունակ 1 Էջ 204
ԴՈՒՐՃ I (թրք. դրուճ) «տուփ, արկղ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. durj
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 687
Էջ 204, սյունակ 1 Էջ 204
ԴՈՒՐՃ II «խանձարուր (՞)»
Անստույգ (՞)
թերեւս ուղղելի է «տուփ, արկղ»։ Եթե Ն. Բյուզանդացու ֆրանսերեն-հայերեն բառարանի layette բառի
Էջ 205, սյունակ 1 Էջ 205
ԴՈՒՔՍ (-ի) «դուքս, իշխան, մահմեդական կրոնապետ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. δούξ < լատ. dux
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դքսութիւն
Նոր՝
դքսական, դքսուհի
Մատենագիտություն
H. AG 346; Աճ. ՀԱԲ 688
Էջ 205, սյունակ 1 Էջ 205
ԴՈՓԵԼ «դոփել, ոտքը գետնին խփել, կոփել, բախել»
Բնաձայն (թերեւս)
տոփել բայի (տե՛ս) բարբառային ձայնեղացած ձեւը: Աճառյանը համարում է բնաձայնական կազմութիւն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դոփիւն, դոփումն
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 688
Տե՛ս նաեւ
Էջ 205, սյունակ 1 Էջ 205
ԴՊԵԼ «վրացական մի մակդիր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ վրաց. tbeli «սրբեցի»
գիւան դպելն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 688
Էջ 205, սյունակ 1 Էջ 205
ԴՊԻՐ (-ի, -աց) «դպիր, ատենադպիր, քարտուղար, գրագիր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. dipīr
Աղբյուր՝ պ. dabīr
Փոխառութիւն իրանական աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դպրութիւն, դպրապետ, դպրանոց, դպրոց, դիւանադպիր, ատենադպիր
Նոր՝
դպրատուն, դպրոցական, դպրոցաւարտ
Մատենագիտություն
H. AG 347; Աճ. ՀԱԲ 689
Էջ 205, սյունակ 1 Էջ 205
ԴՌԱԿՈՆ (դռակոն(ռռ)այն) «վիշապ, վիշապաձուկ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. δράκων
Աղբյուր՝ հուն. δρακαινα
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 689
Էջ 205, սյունակ 1 Էջ 205
ԴՌԱԿՈՆԱՌ (-ի, -ից) «վիշապաձուկ, խայտաբղետ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. *δρακονάριον
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 689