Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«որ» որոնման արդյունք՝ 4475 բառահոդված · Էջ 240 / 448
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 439, սյունակ 1 Էջ 439
ՀԱԿՋՆԵԼ (հակճնել) «վիճել, վիճաբանել»
Ստուգաբանություն
Կազմված է հակ- նախածանցից եւ ջնել (ճնել) բայից, որ առանձին չի ավանդվել
Էջ 439, սյունակ 1 Էջ 439
ՀԱՀԱՆԴ (հահանտ, հարհանդ) «հանդարտ»
Ստուգաբանություն
Կրկնավոր կազմություն՝ *հանդ անհայտ արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հահանդել, հահնդութիւն
Էջ 439, սյունակ 1 Էջ 439
ՀԱՂ I «կից, միասին, հար»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pel-n- «կապել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pol-na-)
«կապել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաղորդ, հաղորդակից, հաղորդեմ (-իմ), հաղորդակցութիւն, դիւահաղորդ, զուգահաղորդութիւն, զուարճահաղորդ, հաղորդութիւն, հաղորդատուփ
Էջ 440, սյունակ 1 Էջ 440
ՀԱՂԲ (խաղբ), -ից «թակարդ, բոկ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. xawlā «թոկ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաղբակել
Մատենագիտություն
H. AG 308; Աճ. ՀԱԲ 14
Էջ 440, սյունակ 1 Էջ 440
ՀԱՃԱՐ I -ոյ (բ. աճար) «հաճար (հացաբույս)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ad- «հաճար» (անմիջական նախաձեւ՝ *ades/ados-) *-io- ածանցով՝ *adio -> ած- (+ -ար ածանց)
նախաձեւի *ad- արմատից՝ *-io- ածանցով՝ *adio -> ած- (+ -ար ածանց)։ Կովկասյան մերձիմաստ ձեւերը, որոնք Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 15-16) կասկածով դիտում է որպես հայերենի աղբյուրը, պետք է համարել հայերենից փոխառված
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. ador «հաճար»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 15-16
Էջ 440, սյունակ 1 Էջ 440
ՀԱՃԵԼՔ «հարս ու փեսայի բազմելու տեղ, գահավորակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ թրք. hačle
հարմարեցված հայ. -ելք ածանցին
Էջ 440, սյունակ 1 Էջ 440
ՀԱՄ I -ոյ «համ, կարգուկանոն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *sap- «համ առնել, ընկալել» (անմիջական նախաձեւ՝ *sapmo-) եթե վերջինը չի տալիս *հատմ
արմատից, որի անածանց ձեւն է *sap'b- «համ առնել, ընկալել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
համեղ, համեղահամ, համահամ, համտեսել, համեստ, համեստաբարոյ, անհամ, անհամիլ, քաղցրահամ, բարեհամ, սրբահամ, գինեհամ, դառնահամ, լեղահամ
Նոր՝
համեստափայլ, անհամեստութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. sapio «ճաշակ ունենալ կամ զգալ, լինել խելացի, բանական»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 880; Ջահ. ՀԼՊ 146, 189
Էջ 440, սյունակ 1 Էջ 440
ՀԱՄ II -ի, -աց «սեռական օրգան»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *sap/b- «համ առնել, ընկալել»
ինչպես կարծում է Լիդենը (AS 67), հ. հնդկ. sάpa- եւ լատ. sōpiō «առնանդամ» բառերի հետ միասին կապված է հնդեւրոպական *sap/b- «համ առնել, ընկալել» արմատի հետ, որից ծագում է նաեւ համանուն համ «ճաշակ» բառը
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. sάpa- «առնանդամ»
լատ. sōpiō «առնանդամ»
Մատենագիտություն
AS 67
Տե՛ս նաեւ
Էջ 440, սյունակ 1 Էջ 440
ՀԱՄ- (հան-, հոմ-, հունաբան ձեւերում՝ ան-, ամ-) «միեւնոյն, համայն, ամբողջովին, շատ»
Փոխառություն (՞)
Աղբյուր՝ իրանական ham- (թերեւս)
Աղբյուր՝ իրանական han- (թերեւս)
թերեւս մասամբ խառնված բնիկ ձեւերի հետ, մասամբ՝ ձեւափոխված հուն. άμός-ի ազդեցությամբ: Իրան. եւ հուն. ձեւերը գալիս են հնդեւրոպ...
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
համալսել, համաչափ, համապայծառ, համարձակ, համբարձումն, համբերել, համբերութիւն, համայն, հանդէպ, հանդիպիլ, հանդիսակ, հանուր, հանրական, ընդհանուր, հոմերամ, հոմազգի, հոմասեռ, հոմատոհմ, հոմատեսակ, հոմացել, հոմահայր, հոմիլ, ամփոփ, համազգեստ, համակարծիք, համակիր, համապատասխան
Էջ 441, սյունակ 1 Էջ 441
ՀԱՄԱԴԵՌ (համդեռ, համբդեռ) «հակառակորդ»
Ծագումն անհայտ է