Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«նա» որոնման արդյունք՝ 5512 բառահոդված · Էջ 240 / 552
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 373, սյունակ 1 Էջ 373
ԿԱԼ II (-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի) «կալ, կալսելու տեղ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել, թեքել, կորանալ, կամար կազմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gᵘ̯i-lo-)
նման է հ. հնդկ. khala «կալ» բառին, բայց դժվարութիւն է հարուցում հնչիւնական անհամապատասխանութիւնը, եթե մենք գործ չունենք կաղ-խեղ տիպի համապատասխանութեան հետ՝ *(s)kel- «ծռել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կալորայ, կալոտի, կալատեղ, կալապետ, կալսել, կալածեւ, կալամէջ, կալատէր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ. khala «կալ»
Մատենագիտություն
Mayrhofer, KEWA 305
Էջ 373, սյունակ 1 Էջ 373
ԿԱԼՈՒԼ (-կալել, ուշ՝ կալնուլ, կալլուլ) «բռնել-կալել, հրամ. կա՛լ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել, թեքել, կորանալ, կամար կազմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gu̯ol-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կալանք, կալական, կալանաւոր, ակնկալել, ակնկալութիւն, ոխակալ, ձերբակալ, ժուժկալ, խնամակալ, բռնակալ, երախակալ, ինքնակալ, թագակալ, գործակալ, դարանակալ, դիմակալ, ետեղակալ, ընկալուշ, ուշակալ, կալուածագիր, կալուածատէր, կալուածատիրական, ընկալագիր, թերթակալ, հերակալ, մոմակալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. ἐγγυαλίζω «հանձնել, ընձեռել»
լատ. vola «ձեռքի ափ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 484; Pok. IEW 397
Էջ 373, սյունակ 1 Էջ 373
ԿԱԼԻ «մի բոյս, օշնան»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. qalīy
արաբ. qalīy:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարաքար, կալե-քար, կալաքարային, կալախոտ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 486
Էջ 373, սյունակ 1 Էջ 373
ԿԱԽԱՐԴ (-ի, -աց) «կախարդ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *kaxvarda
իրանական աղբիւրից՝ *kaxvarda:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կախարդանք, կախարդինք, կախարդութիւն, կախարդական, կախարդակից, դիակախարդ, դիւթակախարդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. kaxvarəda- «դիվական արարած»
Մատենագիտություն
H. AG 162; Աճ. ՀԱԲ 486-487; Ջահ. ՀԼՊ 527
Էջ 374, սյունակ 1 Էջ 374
ԿԱԽԱՐԴԱՍԱՐ (-ի, -աց) «կախարդ, կախարդական»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. *kaxvardasara
հմմտ. *kaxvarda > հայ. կախարդ եւ sara «գլուխ»
Մատենագիտություն
H. AG 236; Աճ. ՀԱԲ 487
Էջ 374, սյունակ 1 Էջ 374
ԿԱԽՐԱՀԱՆ (կահրա «բռնի, իզուր») «վայրահաչություն»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ իրան. (՞) (թերեւս, բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Էջ 374, սյունակ 1 Էջ 374
ԿԱՄ «փուշի մնացուկ, խձուձ»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 374, սյունակ 1 Էջ 374
ԿԱԾԱՆ (-ի, -աց) «նեղ անցք, նեղ ճանապարհ, արահետ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'ā-g'- «գնալ, գալ»
«գնալ, գալ» արմատից: հմմտ. մակեդ. gaz, սերբախորվ. gȁz «անցահուն», սլովեն. gâz «ձյան մեջ բացվող արահետ», այլեւ հ. հնդկ. gātá, հուն. γαδος «ուղի, ճանապարհ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կածանել, կածնել, նրբակածան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մակեդ. gaz
սերբախորվ. gȁz «անցահուն»
սլովեն. gâz «ձյան մեջ բացվող արահետ»
հ. հնդկ. gātá
հուն. γαδος «ուղի, ճանապարհ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 487
Էջ 374, սյունակ 1 Էջ 374
ԿԱԾԱՆՔ «կանացի մի զարդ»
Ծագումն անհայտ է
Հազիվ թե կապ ունենա *geng'- (*geng-) «գունդ» բառի ոչ ռնգային ձեւի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կածնել
Էջ 374, սյունակ 1 Էջ 374
ԿԱԿԱԶ «կակազ, ընդհատախոս, բոթով»
Բնաձայն
հ.-ե. արմատ՝ *gang-
Բնաձայնական կրկնավոր կազմություն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կակազել, կակազոտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս. гугня «կակազ»
հ. հնդկ. gúñjati «բզզում է»
հ. հնդկ. gañja «արհամարհանք, ծաղր»
հուն. γογγυζω «բրթմնջալ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 352