Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եւ» որոնման արդյունք՝ 4539 բառահոդված · Էջ 240 / 454
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 412, սյունակ 1 Էջ 412
ԿՆՃ- (կի՞նճ, կու՞նճ, կնի՞ճ, կնո՞ճ) «հաստ բան, գունդ, ելունդ»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *gen- «սեղմել, գնդված բան, գունդ» (անմիջական նախաձեւ՝ *gendio-)
հ.-ե. արմատ՝ *geng- «գունդ, գնդվածք, գունձ, կոշտ կտոր» (անմիջական նախաձեւ՝ *gengi- / *gong-)
Աւելի քիչ հաւանական է` *gengi-` *geng- / *gong- «գունդ, գնդուածք, գունձ, կոշտ կտոր» արմատից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կնճակ, կնճափող, կնճիթ, կնճուտ, կնջութ, կնճքեղ, կնճթակերպ, կնճթանալ, կնճթադեմ, շնկնճիթ, շանակնճիթ, եղջերակնճիթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նորվ. kott «կարճ եւ հաստ բան» (<*gnet-)
հուն. γογγίλος «գնդաձեւ, կլոր»
լատ. gingiva «լինդ»
հ. իսլ. kokr «գունդ, գուրձ»
լիտվ. gùnga «գունդ, գնդվածք, գունձ»
լիտվ. gūzys «ազդրոսկրի գլուխ. կաղամբի գլուխ»
ռուս. гуз «հետույթ»
Էջ 412, սյունակ 1 Էջ 412
ԿՆՃԻՌ «կապանք, շղթա, հանգույց, դժվարություն, դավաճանություն, խարդավանք, կնճիռ, խորշոմ, խորհուրդ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gen- «սեղմել, ճնշել, գնդված բան, գունդ» (անմիջական նախաձեւ՝ *gendio-)
Արմատից. հմմտ. հայ. կնճ- «հաստ բան, գունդ, ելունդ», հ. վ. գ. knetan «ճմռել», ն. վ. գ. knoten «կապ, հանգոյց»:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. կնճ- «հաստ բան, գունդ, ելունդ»
հ. վ. գ. knetan «ճմռել»
ն. վ. գ. knoten «կապ, հանգույց»
Էջ 413, սյունակ 1 Էջ 413
ԿՆՁԱԿ «?»
Անստույգ (թերեւս)
Եթե նշանակում է «հաստ» (մարդու մասին), ապա, թերեւս, կապված է կնճ- արմատի հետ
Էջ 413, սյունակ 1 Էջ 413
ԿՆՏՆՏԵԼ (կնտռդել, կնդռդել, կտռդել, կընդըրդընդել) «ճնկացնել, ճնկճնկացնել»
Բնաձայնական
կրկնավոր կազմություն (կն-ը եւ տն-ը դիտում է որպես առանձին «բնաձայններ»)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կնտռնտոց
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 611
Էջ 413, սյունակ 1 Էջ 413
ԿՇԿՈՌ «հանգույց, կապ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ger-(s)- «պտտել, ոլորել, հյուսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gōrs-gōrs-) կրկնավոր
կրկնավոր՝ *gōrs-gōrs- *ger-(s)- «պտտել, ոլորել, հյուսել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կշկուտ, կշկոռտուն, կոչկոռտուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նորվ. karra «կծկվել, ոլորվել, միահյուսվել»
Էջ 413, սյունակ 1 Էջ 413
ԿՇՈՇ «էտոց, էտելու դանակ»
Անստույգ (թերեւս)
կապված է կշտել «ժխտել» բայի հետ, բայց ի՞նչ է -ոշ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 413, սյունակ 1 Էջ 413
ԿՇՏԱՄԲԵԼ «հանդիմանել, կշտամբել»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ խեթ. kušdu-āi (թերեւս) «կշտամբել, նախատել»
կազմված է անկախ չգործածված *կուշտն բառի գործիականից (կշտամբ), որ իր հերթին կարելի է բխեցնել խեթ. kušdu-āi «կշտամբել, նախատել» բայից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կշտամբիչ, կշտամբանք, կշտամբութիւն, ինքնակշտամբելի
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀՀՀԼ 155
Էջ 413, սյունակ 1 Էջ 413
ԿՇՏԱՊԱՆԱԿ (-ի) (սխալմամբ՝ կշտամբանակ) «մի զարդ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *kušt(a)pānak
Փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ *kušt(a)pānak` kušt «կող» եւ pānak «պահպանակ»
Մատենագիտություն
H. AG 172; Աճ. ՀԱԲ 612
Էջ 413, սյունակ 1 Էջ 413
ԿՈԳԻ (-գւոյ, -ւով, -եաց, -ւովք) «կարագ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gʷou- (անմիջական նախաձեւ՝ *g"o"iio-)
արմատից, որից նաեւ՝ կով (տե՛ս)
Տե՛ս նաեւ
Էջ 414, սյունակ 1 Էջ 414
ԿՈԶ «կողակ»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
Աղբյուր՝ վրաց. kozaki (թերեւս) «ուղտի ձագ»
Աճառյանի ենթադրությունը (ՀԱԲ 2, 614) կոզեռ(ն) «անչափահաս, մանուկ» բառի հետ միասին (տե՛ս) ակկադերենից ծագելու մասին անհավանական է։ Թերեւս պետք է առանձնացնել կոզ- ընդհանուր արմատը, որի համար հմմտ. նաեւ վրաց. kozaki «ուղտի ձագ»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոզոակ, կոզակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց. kozaki «ուղտի ձագ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 614
Տե՛ս նաեւ