Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«աղ» որոնման արդյունք՝ 5731 բառահոդված · Էջ 240 / 574
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 353, սյունակ 1 Էջ 353
ԽՏՈՒՏ I «մագանման լեզվապտեր, բծեր»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
խստուտ(իկ)-ի հնչյունափոխված ձեւը. հմմտ. խստուտի ծաղիկ = խստուտիկ։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 353, սյունակ 1 Էջ 353
ԽՐԱԽ -ի, -ից «ուրախ, ուրախություն, խնջույք»
Փոխառություն
հ.-ե. արմատ՝ *skr- «ցատկել, ցատկոտել» (անմիջական նախաձեւ՝ *skr-es-)
Աղբյուր՝ իրանական *xrāx
Աճառյանը բխեցնում է ուրախ-ի սաստկական *հուրախ ձեւից՝ խուրախ > խրախ անցումով. այս դեպքում դժվար բացատրելի է խրախճան-ը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խրախանալ, խրախամոտ, խրախանք, խրախունք, խրախութիւն, խրախարար, յարախճան
Մատենագիտություն
Bailey, DKS 476; Աճ. ՀԱԲ 429
Տե՛ս նաեւ
Էջ 354, սյունակ 1 Էջ 354
ԽՐԱԽՃԱՆ(-Ք) (-Ք) (րախճան-ք) «ուրախություն, խնջույք»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական xraxčan-
հմմտ. խրախ եւ ճան:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խրախճանութիւն, խրախճանակից, խրախճանալ, րախճան, րախճանաբար, րախճանիլ, րախճական
Տե՛ս նաեւ
Էջ 354, սյունակ 1 Էջ 354
ԽՐԱԽՈՅՍ «խրախույս, քաջալերություն»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ իրանական (՞) (թերեւս, բուն աղբյուրը չի հավաստված)
թեեւ բուն աղբյուրը չի հավաստված:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խրախուսել, խրախուսանք, խրախուսութիւն, կենսախրախույս
Էջ 354, սյունակ 1 Էջ 354
ԽՐԱՂՏ «անարգ, մրգուզ»
Անստույգ
ԲՀ. ձեռագրային տարբերակ՝ խրախույզ «մրգաղոյզ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 430
Տե՛ս նաեւ
Էջ 354, սյունակ 1 Էջ 354
ԽՐԱՄ (ի խրամի) «պատի կամ պարսպի ճեղք, փլվածք, պարսպի շուրջը փորված փոս, առու»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «կտրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khrem- (°))
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խրամակարկատ, խրամապահ, խրամատ, խրամատել, խրամատութիւն, խրամապատել
Նոր՝
խրամատային
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. վ. գ. schram «ժայռաճեղք, ծերպ, անցք»
Մատենագիտություն
Ջհաուկյան, ՕԻԴՊԱՅ 121
Էջ 354, սյունակ 1 Էջ 354
ԽՐԱՏ (-ու, -ոց, ուշ՝ նաեւ -ի, -ից) «հորդոր, խրատ, կրթություն, խորհուրդ, պատիժ, կարգ, օրենք, հրաման»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ավ. xratu
Աղբյուր՝ մ. պ. xrat
հմմտ. ավ. xratu, մ. պ. xrat
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խրատել, խրատիչ, խրատագիր, խրատ(ա)տու, խրատատուական
Մատենագիտություն
H. AG 162; Աճ. ՀԱԲ 430
Էջ 354, սյունակ 1 Էջ 354
ԽՐԱՑ (-ից) «կոշկաթել, բաճկոնի թել, բուղ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «պտտել, ծռել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khrokso- (°))
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խրացել, խրացատեսակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. սլավ. so-kričiti «ի մի ձգել»
ռուս. крячить «պտտել-ամրացնել»
նորվ. herkja «իրար կապել»
Մատենագիտություն
Ջհաուկյան, ՕԻԴՊԱՅ 121
Էջ 354, սյունակ 1 Էջ 354
ԽՐԵԼ «խրել, մխել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «կտրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khēr-)
Կապ ունի՞ խոր բառի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խրուտ(ք), աւազախիր, աւազախիտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ. skera «կտրել, ծակել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 354, սյունակ 1 Էջ 354
ԽՐԹԻՆ -ոյ «մութ, տձեւ, խրթին, դժվարիմաց»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ker- «մթնագույն, գորշ, կեղտոտ» (անմիջական նախաձեւ՝ *k'er-) *k>*kh անցումով
հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *ker- (*k'er-) «մթնագույն, գորշ, կեղտոտ» արմատի հետ` *k>*kh անցումով.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խրթնանալ, խրթնութիւն, խրթնի, խրթնազգեստ, խրթնածածուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. karata «մութ, կարմիր»
հ. սաքս. hrot «սուր»