Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 388 բառահոդված (էջ 24/39)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 465, սյունակ 1 Էջ 465
ՀՈՂԵԼ II ««գցել» (ԲՀ՝ հողեալ «ընկեցեալ»)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Կապ ունի՞ արդեօք հեղուլ բայի հետ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 465, սյունակ 1 Էջ 465
ՀՈՅԼ (-ի, -ից) (հոյլ) «խումբ (անձերի, կենդանիների), բազմութիւն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pel- «թափել, լցնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *polio, *pol-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հոլել, հոլոնել, միահոյլ, բազմահոյլ, երկնահոյլ, մարդահոյլ, յոգնահոյլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
հեղուլ
հայ.
լի
Տե՛ս նաեւ
Էջ 467, սյունակ 1 Էջ 467
ՀՈՒԼԱԲ (հուլապ) «մի բույս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. hulb
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 12
Էջ 467, սյունակ 1 Էջ 467
ՀՈՒԼՊԱՅ «հացհամեմ (բույս)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. hulba
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 121
Էջ 467, սյունակ 1 Էջ 467
ՀՈՒՄԵԼ (հմել, հմուլ, խմել, խմէլ) «գայլուկ» (բբ)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Հայերենի տարբերակները թերեւս տարբեր աղբյուրներից են:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 122
Էջ 468, սյունակ 1 Էջ 468
ՀՈՒՌՆ ««քղանցք» (°)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ser «իրար մոտ շարել, կցել»
Եթե հուռն-ը նշանակում է «հյուս», ապա հնարավոր է կապը յեռուլ «ըղդելուզել» արմատի հետ, որ ծագում է հնդեւրոպական *ser «իրար մոտ շարել, կցել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ոսկեհուռն, ոսկեհուռազարդ, ոսկեհուռակապ, մարգարտահուռն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 474, սյունակ 1 Էջ 474
ՁԵՂՈՒՆ -ուան «ձեղուն, առաստաղ, քիմք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 148) սրան միացնում է ձողունք «առաստաղ, կտուր» բառը (որպէս ձայնդարձային ձեւ), որ ՆԿԲ-ն դիտում է ձող բառի հոգնակի (հաւաքական) ձեւ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձեղունանալ, դուն, ձեղունահանբ, բարձրաձեղուն, հաստաձեղուն, եռաձեղուն, հրաձեղուն, երեքձեղեայ, չորեքձեղունեայ, երկնաձեղուն, սրահաձեղուն, կարծրաձեղուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
χείλος
«շրթունք»
հ. յուլ.
giolnar
«ծնոտ»
Մատենագիտություն
Pok IEW 436; Աճ. ՀԱԲ 148
Էջ 475, սյունակ 1 Էջ 475
ՁԵՒ (-ոյ, ուշ նաեւ` -ի) «ձեւ, արտաքին տեսք, կերպարանք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'heu- «լցնել, թափել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'heuo-)
արմատից. հմմտ. հայ. ձոյլ, ձագար:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձեւանալ, ձեւողանալ, ձեւիչ, տձեւ, տձեւութիւն, անձեւ, կաքաւաձեւ, կամարաձեւ, ծաղկաձեւ, գրածեւ, դաշտաձեւ, բոլորաձեւ, լեռնաձեւ, ձեւաբանութիւն, ձեւապաշտ, ձեւափոխել, ձեւափոխութիւն, ձուաձեւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
χέω
«լցնել, թափել»
հ. շուեդ.
giuta
«ձուլակաղապար»
Մատենագիտություն
H. AG 469; Աճ. ՀԱԲ 150; Pok. IEW 447
Էջ 476, սյունակ 1 Էջ 476
ՁԼԵԼ «հողը պատռել, ակոսել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'hel- «կտրել»
ծագում է հնդեւրոպական *g'hel-ից` *g'hel- «կտրել» արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
halá-
«գութան»
գոթ.
giltha
«մանգաղ»
հայ.
ձող
Մատենագիտություն
Pok. IEW 434
Էջ 476, սյունակ 1 Էջ 476
ՁՈՒԽԼ (ձուլիլ) «շեղվել, խոտորվել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'huel- «շեղվել»
Ներկայացնում է ձախել (ձախ) բառի ձայնդարձը եւ ձուլիլ-ի հետ միասին ծագում է հնդեւրոպական *g'huel- «շեղվել» արմատից` լ > ղ > խ վաղ անցմամբ: