Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«հետ» որոնման արդյունք՝ 1179 բառահոդված
· Էջ 24 / 118
Էջ 192, սյունակ 1
ԴԵՀ
II
«կիզում, այրում»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *dhegu̯h-
«այրել»
Կապ ունի՞ արդյոք հնդեւրոպական *dhegu̯h- «այրել» արմատից ծագող որեւէ ձեւի հետ։ հայերենին մոտ է հ. հնդկ. dāhā «հրդեհ» ձեւը, բայց ինչպե՞ս կարող էր այն հայերենի աղբյուր լինել
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հրդեհ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
daxša «հրդեհ»
հ. հնդկ.
dāhā «հրդեհ»
Էջ 193, սյունակ 1
ԴԵՂՏԱՅ
«սատանայապետ, վհկապետ» կամ «դեղատու»
Ծագումն անհայտ է (հավանաբար)
կապված է հուն. դելտա տառի անվան հետ, բայց ի՞նչ ձեւով
Էջ 194, սյունակ 1
ԴԵՌ
«դեռ, տակաւին, նոր միայն, ժամանակ, տարիք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dher-
«պահել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhers- / *dher-)
արմատից, որտեղից` դարել, դադար։ Հյուբշմանը (AG 438) եւ Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 654) համեմատում են լիտվ. dar «դեռ, տակաւին» բառի հետ, բայց սա լիտվ. dābar «դեռ, տակաւին» բառի կրճատ ձեւն է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեռեւս,
դեռադեռ,
դեռաբողբոջ,
դեռաբոյս,
դեռահաւատ,
դեռընտիր,
մինչդեռ,
դեռահաս,
դեռատի
Մատենագիտություն
AG 438;
Աճառյան (ՀԱԲ) 654;
Fraenkel, LEW 79
Տե՛ս նաեւ
Էջ 195, սյունակ 1
ԴԵՐՁԱՆ
«թել»
Փոխառություն
հ.-ե. արմատ՝ *dhergh-
«պտտել, դարձնել, ոլորել»
Աղբյուր՝ իրանական darzīk
Աղբյուր՝ պ. darz, darza
«կար»
Աղբյուր՝ պ. darzmān, darzan
«թել, ասեղ»
Աճառյանը հնարավոր է համարում դերձակ բառի հետ միասին համարել բնիկ հնդեւրոպական՝ միեւնույն *dhergh- «պտտել, դարձնել, ոլորել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դերձանիլ
Մատենագիտություն
H. AG 140;
Աճ. ՀԱԲ 656-657
Էջ 198, սյունակ 1
ԴԻ
I
(-ոյ)
«դիակ, շաղիղ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dheu-
«անհետանալ, մեռնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhuīto-/*dhuēi-)
հիմքից, որ գալիս է արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիտապաստ,
դի(ա)թաւալ,
դիազերծ,
դիակալ,
դիակապուտ,
դիահանք,
դիակն
Նոր՝
դիազննություն, դիակառք, դիահերձել, դիահերձում
դիազննություն, դիակառք, դիահերձել, դիահերձում
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ.
dīth «վերջ, մահ»
հ. անգլ.
dwīnan «հանել, անհետանալ»
լիտվ.
dīsti «հանգչել, մարել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 666;
Pok. IEW 261
Էջ 199, սյունակ 1
ԴԼՈՒԿ
«բծավոր զինագոխ»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *dhel-
Հավանաբար կապված է դեղ, դալար խմբի հետ՝ *dhel- ձեւից, միայն եթե ճիշտ է Ռ. Ղազարյանի «Բուսանունների բառարանի» (էջ 26) աղբյուրը:
Էջ 201, սյունակ 1
ԴՄԴԵԼ
««ի գլուխ ելանել» (ԲՀ)»
Անստույգ (թերեւս)
թերեւս կապ ունի դնդել «ի գլուխ դնել» բառի հետ (ԲՀ)
Տե՛ս նաեւ
Էջ 201, սյունակ 1
ԴՆԴԵՂ
(դնդող-)
««ալիք, ծփանք» (բրբ.)»
(բրբ.)
Անստույգ (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dhel-
«դողալ, դողդողալ»
Հնարավոր է կապը հնում ավանդված դնդղանք անստույգ բառի հետ («ալիք, ծփանք» կամ «վեճ, հակադրություն»): Բացառված չէ կապը հնդեւրոպական *dhel- «դողալ, դողդողալ» արմատի հետ, որից ծագում են դող-ը եւ, թերեւս, դդ-որդ բառի դդ- բաղադրիչը:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 202, սյունակ 1
ԴՈՅՆ
սեռ. դորին, տր. դմին, գործ. դովին/-իմբ, հգն. ուղղ. դոքին, սեռ.-տր. դոցին, դոցուն(ց), գործ. դովիմբք, դոքիմբք
«այդ, այդ նույն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *to-
-ին վերջածանցով կազմված
ցուցական դերանվանական *to- արմատից՝ -ին վերջածանցով կազմված։ Հայերենում կապվել է 2-րդ դեմքի հետ եւ զուգահեռ է սոյն, նոյն ձեւերին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ta-
հուն.
to
գոթ.
þa
հ. սլ.
to-
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 679;
Ջհ. ՍԳԱՅ 147-150
Էջ 203, սյունակ 1
ԴՈՒԱՐԵԼ
«հետեւել»
(ԲՀ)
Ծագումն անհայտ է
Անստույգ բառ: Ծագումն անհայտ է:
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։