Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 574, սյունակ 1
ՆՊԱՏԱԿ
(-ի, -աց)
«նպատակ, նպատակակետ, մտադրություն, օրինակ, հաղթանակ, մրցանակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *ni-patak
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նպատակել,
նպատակակետ,
նպատակայարմար,
նպատակատոր,
աննպատակ,
աննպատակայարմար,
բարենպատակ,
նպատակատոդրել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
խոտ.-սակ.
para
pat-ի համար
ou.
fat
յաղնոբ.
pāt
«նետ»
Մատենագիտություն
Bailey, DKS 261;
Ջահ. ՀԼՊ 537
Էջ 581, սյունակ 1
ՇԱՆԹ
(շանթ), -ի
«կայծակ, երկնքից թափվող կրակ, կրակի կայծ, մետաղաձույլ մի կշռաչափ, տաք, հրավառ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'unt-
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շանթահար,
շանթընկեց,
շանթեռանդն,
շանթառաք,
շանթարգել,
շանթահարել
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 132
Էջ 583, սյունակ 1
ՇԱՐԱՒԱՆԴ(Ն)
«ոտքի կապ, կապ, չվան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
որտեղից, ըստ Աճառյանի (ՀԱԲ 3, 502), փոխառված է նաեւ խեթ. šarāwanzi «կապ» բառը, որ չկա J. Friedrich-ի Hethitisches Wörterbuch-ում։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
խեթ.
šarāwanzi
«կապ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 502
Էջ 583, սյունակ 1
ՇԱՐԻԱՏ
(-ի)
(շարյատ, շարէտ, շարատ, բ.՝ շառատ, այլեւ շահադ)
«տոկոս, վաշխ, տուրք, հողահարկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. šarī‘at
«օրենք»
փոխատու լեզու՝ արաբ. šahad
«վկա»
բայց արաբ. šarī‘at «օրենք» բառը չունի հայերենի այս իմաստը. բ. շահադ ձեւը բաղարկված է արաբ. šahad «վկա» բառի հետ:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 504
Էջ 586, սյունակ 1
ՇԷՋ-
«շիջում, մարում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'ueit-
«լուսավորել, լուսավոր, սպիտակ»
«առկայծել» իմաստի զարգացմամբ
բնիկ հնդեւրոպական՝ *k'ueit- «լուսավորել, լուսավոր, սպիտակ» հիմքից՝ «առկայծել» իմաստի զարգացմամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շիջանիլ,
շիջուցիլ,
շիջելափառ,
շիջանուտ,
անշէջ,
դիւրաշէջ,
հրդեհաշէջ,
հրշէջ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
śvit-
«փայլել»
ավ.
spaēta-
«սպիտակ»
Էջ 587, սյունակ 1
ՇԻՂԱՅ(Ք)
«սատանա, այս»
((ԲՀ))
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ասոր. šīlāšā
«աքիս»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 518
Էջ 587, սյունակ 1
ՇԻՃ-
I
«քամում, բորբում, մզում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skei-d-
«կտրել, անջատել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *skhidio-)
Աւելի քիչ հաւանական է բխեցնել *kuei- «տիղմ, կեղտ, կեղտոտել» արմատից (ըստ Պետերսոնի)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շճել,
շճուկ,
շիճուկ,
շիճուկաբուժութիւն,
շիճուկային
Տե՛ս նաեւ
Էջ 593, սյունակ 1
ՇՈՒԿԱՅ
«փողոց, հրապարակ, վաճառատեղի, շուկա»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ասոր. šūqā:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շուկայմէջ,
շուկայական,
շուկայատեղի,
շուկայիկ
Մատենագիտություն
H. AG 314;
Աճ. ՀԱԲ 533
Էջ 599, սյունակ 1
ՈԳՈՐԻԼ
«կռվել, մարտընչել, դիմակայել»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
կազմված է -որ վերջածանցով եւ ոգ- արմատով, որ հազիվ թե կապ ունենա հ.-ե. *seu- «ծռել, կտրել, քշել» արմատի հետ (*sou-nq-):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ոգորական,
ինքնոգոր
Էջ 599, սյունակ 1
ՈԶՈՐ
«ճյուղ, բարակ ճյուղ, ճիպոտ, խրձակապ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 550) համեմատում է հուն. ὄσχος եւ մ. պ. azg (>հայ. ազգ) «ճյուղ» բառերի հետ եւ վերականգնում հնդեւրոպական *ozg'ho- ձեւը, սակայն նախ` հնդեւրոպական *ozgho-ի *g-ն քմայնացած չէ, երկրորդ` անբացատրելի է մնում -ր-ն, երրորդ` չի բացատրվում կապը բարբառային ձեւերի հետ, եթե նախնական իմաստը «ծռել»-ն է:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ὄσχος
մ. պ.
azg
«ճյուղ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 550
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։