Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 57, սյունակ 1
ԱՆԻՀԱՆԳ
«դժվար»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն (բնիկ հայերեն)
ան- (ժխտական)-ի հանգ:
Էջ 58, սյունակ 1
ԱՆԻՏԱԿ
«Հայկի համաստեղության մի աստղի անուն»
(աստղաբաշխական)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Տե՛ս նաեւ
Էջ 58, սյունակ 1
ԱՆԻՒ
(-ոյ, հազվադեպ՝ -ի, -աց)
«անիվ, կառքի ակ, սռնի, առանցք, տանջելու մի գործիք, խաղալիք, երկնային մարմնի գունդ, ուղտափշի սերմ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *snēu-
«պտտել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *snēuo-)
այս արմատից է նաեւ հայ. նեարդ բառը (<*sneurt-)` իմաստային այլ զարգացմամբ. անիւ բառի ա- նախահավելվածի համար հմմտ. ամիս *mensos ձեւից։ Ավելի քիչ հավանական է համեմատությունը *enebh- «պորտ» արմատից ծագող ձեւերի հետ, որ նշում է Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 196)` նմանությունը համարելով պատահական:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անուաջալութիւն,
անուաձեւ,
անուաւոր,
միջնանիւ,
չորեքնանիւ,
երկանիւ,
հեծանիւ,
հեծանորդ,
քառանիւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իռլ.
snua
«ոլորել, հյուսել»
հ. իռլ.
snútigr
«պտտվող (ջրաղացաքարի մասին)»
նորվ.
snaa
«շտապել»
<*snāwēn
լատվ.
snaujis
«օղակ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 149;
ԲԷՀ 49;
Աճ. ՀԱԲ 196
Տե՛ս նաեւ
Էջ 58, սյունակ 1
ԱՆԾՈՂ
(անծոխ)
«կավատ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Թերեւս ինչ-որ բայի (*անծել) -ող-ով դերբայական ձեւ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անծողութիւն
Էջ 58, սյունակ 1
ԱՆԿ-
(անգ-)
«ընկնելը, անկում, պատահմամբ հայտնվելը, հասնելը, ապավինում, վերջ, ավարտ, հարում, պատշաճություն, հյուսում, գործում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sengu-
«ընկնել, իջնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *sngu-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անկանիլ,
անկած,
անկածութիւն,
անկումն,
անկաստեղ,
անկաւոր,
անկելանոց,
անկիչ,
անկուած,
անկուածոյ,
տնանկ,
ոստայնանկ,
սարդանկոյ,
ստորանկիլ,
վայրակեալ,
անզատոյլ,
անզուրդ,
յանգիլ,
յանգակից,
յանգաւոր,
յանգատրիլ,
յանգել,
ցանկ,
ցանկել,
ցանկորդել,
ցանկութիւն,
զանգել,
զանգուած,
արիւնազանգ,
զանգութիւն,
անզանգ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ.
sigqan
հ. անգլ.
sincan
հ. վ. գ.
sinkan, sinken
հուն.
εάφθη
«ընկավ»
Մատենագիտություն
H. AG 419;
Աճ. ՀԱԲ 198-199
Էջ 58, սյունակ 1
ԱՆԿԱՆ
I
(բբ)
«սիւն կոպի (՞), նետ, փքին, բոփ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
թերեւս անկ արմատից:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 59, սյունակ 1
ԱՆԿԻՂ
««մանգաղ» (բբ)»
(բարբառային)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀγκύλη
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀγκύλος
Էջ 59, սյունակ 1
ԱՆԿԻՒՆ
I
(անգիւն), -եան, յ-է, -ք, -եանց
«անկիւն, եզր, խորշ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ang-
«ծռել, թեքել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ang/k-)
-իւն ածանցով
«ծռել, թեքել» արմատից՝ -իւն ածանցով։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անկիւնահատ,
անկիւնակալ,
անկիւնաւոր,
անկիւնաքար,
երեքանկիւն,
չորեքանկիւն,
վեցանկիւն,
եռանկիւն,
եռանկիւնի,
քառանկիւն,
քառանկիւնի,
բազմանկիւն,
ուղղանկիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
anka
«անկիւն, ծռուածք»
հուն.
αγκών
«արմունկ»
լատ.
angulus
«անկիւն, խորշ, ծայրաւմաս»
հ. վ. գ.
ango
«կարթ, խայթ»
հ. վ. գ.
angul
«կարթ, խայթ»
Մատենագիտություն
H. AG 419;
Աճ. ՀԱԲ 200
Էջ 59, սյունակ 1
ԱՆԿԻՒՆ
II
«աթոռի կամ բազկաթոռի թեւ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀγκών
հունական բառը հայերենում նախ դարձել է *անկո(վ)ն, ապա անկիւն բառի հետ բաղարկվելով՝ անկիւն։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 200
Էջ 59, սյունակ 1
ԱՆԿՂՏԱՆԱԼ
«վատ բան տենչալ, տոփալ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
կազմված է ան- սակաւ գործածական նախածանցով՝ կտղիլ բայի հիմքից, կտիղ > կղիտ դրափոխությամբ։
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։