Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
ԱՒԾ
«յուղ, քսուք, օծելու նյութ, օծող, պարարտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ongʷ-
«օծել, զօծել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ngʷ-)
«օծել, զօծել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւծանել,
աւծելութիւն,
աւծութիւն,
ոսկեզաւծ,
արծաթազաւծ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
anákti
«օծել, քսել»
լատ.
unguo
«օծել, քսել»
հ. վ. գ.
ancho
«կարագ»
Մատենագիտություն
H. AG 426;
Աճ. ՀԱԲ 611
ԱՒՁ
(-ի)
«օձ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *aughi-
բայց նախաձեւի վերականգնումը դժվարություններ է հարուցում: Թերեւս կարելի վերականգնել *aughi- նախաձեւը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւձախառն,
աւձահալած,
աւձահար,
աւձամարտ,
աւձապաշտ,
աւձաձուկ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 112;
Աճ. ՀԱԲ 611-612
ԱՒՁԻՔ
(-եաց)
«օձիք, պարանոցը կապող զգեստաշերտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *augh-
«պարանոց, վիզ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *aughiiā)
«պարանոց, վիզ» արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
αυην
«պարանոց, վիզ»
հ. հնդկ.
usniha
*ugh-s-ighā
Մատենագիտություն
Pok. IEW 87
ԱՒՂԻ
(ուղի, եաղի)
«օղի, գինի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *au(e)-
«հոսել, թաց, ջուր»
(անմիջական նախաձեւ՝ *aulio-)
«հոսել, թաց, ջուր» արմատից, որտեղից` *(a)ued-> հայ. գետ, ռուս. вода «ջուր», водка «օղի»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մեղրաւղի,
ամբրաւաւղի,
օղեվաճառ,
բարկօղի,
խնձորօղի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
вода
«ջուր»
ռուս.
водка
«օղի»
ԱՒՈՅ
«հեռու»
(ԲՀ` «արտաքս, ի բաց»)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *au-
«ցած, հեռու»
*-lo- ածանցով
հին կազմություն` հնդեւրոպական *au- «ցած, հեռու» արմատից` *-lo- ածանցով
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ
այցտել
ավ.
avarə
«ցած»
հուն.
αυ
լատ.
au
«հեռու, դենը»
ԱՒՃ
«պատասխան, պատգամ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *aued-
«խոսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *au-)
*auēd-io > *աւիճ>աւճ
Եթե բնիկ հայերեն է, ապա թերեւս ծագում է հնդեւրոպական *aued- (*au-) «խոսել» արմատից` *auēd-io > *աւիճ>աւճ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւճումն
ԱՒՆ
I
«սեփականություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *op-
(անմիջական նախաձեւ՝ *opno-)
այստեղ է պատկանում նաեւ հայ. ունիմ, թէեւ այն բխեցնում են *ēr- (ōr-) արմատից՝ ōr-n > ուն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւնոյտէր,
գերաւնեալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
árpas
«ունեցուածք»
խեթ.
happina
«հարուստ»
լատ.
opulentus
<*openont
ԱՒՇ
I
(օշ)
«երանի, երանի թէ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *au-
«սիրել, ցանկանալ, նպաստել»
*-sk ածանցի *-skh տարբերակով (՞)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ávas
«նպաստում, ուրախութիւն, ցանկութիւն, պահանջ»
աւ.
avah
«օգնութիւն»
հայ.
աւիւն
լատ.
aveō
«փափագել»
հ. լիտվ.
austi
«թարմանալ, կազդուրվել»
թերեւս նաեւ
ԱՒՐ
II
(-ոյ)
«մաղձ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *au-
«թացացնել, խոնավացնել, հոսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *au-ro-)
Արմատից. հմմտ. h. հնդկ. vár(i) «ջուր», հայ. գայռ, լատ. urina «մեզ», կիմր. gwer «ճրագու»:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vár(i)
«ջուր»
հայ.
գայռ
լատ.
urina
«մեզ»
կիմր.
gwer
«ճրագու»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
ԱՒՐ
III
(աւուր, յօրէ, աւուրք, աւուրբ, աւուրց, աւուրբք)
«օր, գիշեր եւ ցերեկ միասին, ցերեկ, ցերեկվա տեւողութիւնը, ժամանակ, կեանք, տարի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *āmōr-
«օր»
Արմատից։ հայ-հունական զուգաբանութիւն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւրհաս,
հանապազաւր,
առաջաւրեայ,
այսաւր,
երկաւրեայ,
երկաւուրդ,
օրագիր,
օրավարձ,
օրացույց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἡμέρα
«օր»
հուն.
ἄμαρα
«օր»
Մատենագիտություն
H. AG 426;
Աճ. ՀԱԲ 616
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։