Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 132, սյունակ 1
ԲՈԼՈՃ
II
(բողոճ, պոլոճ, պողոճ, բլոճ, պլոճ, բղոճ, բոլոճճ, բոլո, պոլո (պոլոճ ձեւով գրի է առնվել 18-րդ դարում)
«միջատ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel-
«փայլել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bholodio-)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *bholodio- ` *bhel- «փայլել» արմատից, որից ծագում են նաեւ կենդանական անուններ։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
fuliea
«սեւ փարփար, կերկեր»
լատ.
fulix
«սեւ փարփար, կերկեր»
հ. վ. գ.
beliha
«սեւ փարփար, կերկեր»
Էջ 133, սյունակ 1
ԲՈԼՈՐ
(–ի, –ից, –ոյ)
«բոլոր, ամբողջ, կլոր, բոլորակ, լուսնաշրջան, երկնաբեւեռ, կոկոն, գնդաձեւ զարդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel-
«փչել, ուռչել, բխել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhol-)
*bhol- + -որ ածանց
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բոլորել,
բոլորակ,
բոլորակութիւն,
բոլորաձեւ,
բոլորշի,
բոլորովին,
բոլորովիմբ,
բոլորեքին,
բոլորեքեան,
բոլորապատել,
երեքբոլորաձեւ,
ծրաբոլոր,
բոլորանուէր,
բոլորագիր,
բոլորտիք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
բլուր
մ. վ. գ.
bole
«բողբոջ»
մ. վ. գ.
boln
«հաստ, մեծ»
հ. վ. գ.
ballo
գ.
Ball
«գնդակ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 461
Էջ 134, սյունակ 1
ԲՈՀԲԵԼ
II
«խաբել, դավաճանել»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
փոխատու լեզու՝ իրան. հր-
փոխատու լեզու՝ թրք. բոհրել
«խորովել, աղանձել»
Ենթադրվում է իրանական ծագում (հմմտ. հր-), բայց իրանական այդպիսի ձեւ չի հավաստված: Աճառյանը հնարավոր է համարում դիտել որպես թրք. բոհրել «խորովել, աղանձել» բայի մի առումը:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 464
Էջ 134, սյունակ 1
ԲՈՂՁ
«պալար, խաղավարտ, վերք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel-
«փչել, ուռցնել, բխել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bholdhio-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բղձուն,
բողզոց,
բողձոցուխ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. շվեդ.
bulde, bolde, byld
«ուռուցք, պալար»
շվեդ.
bulk
«ելունդ, ուռուցք, խույլ»
դան.
bulk
«ելունդ, ուռուցք, խույլ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 115
Տե՛ս նաեւ
Էջ 134, սյունակ 1
ԲՈՄԲԻՆ
(ըմբին)
«դղրդյուն, անդնդախոր ձայն, ծովի մռնչյուն, թմբուկի ձայն, քնարի թույլ ձայն»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
Բնաձայնական կազմություն:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 466
Էջ 134, սյունակ 1
ԲՈՅԺ
-ի, -աց
«դեղ, հնար, դարման, բուժում»
Ստուգաբանություն ()
Էջ 135, սյունակ 1
ԲՈՅՍ
-ոյ
«բույս, զարմ, սերունդ, ծնունդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bheu-
«աճել, բարգավաճել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhou-ko-)
Աճառյանը -ս-ն համարում է ածանցական, մինչդեռ *u-ից առաջ *k-ն դառնում է ս։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բուսանիլ,
բուսաբեր,
բուսարձակ,
բուսուկ,
ընդաբոյս,
մոլաբոյս,
ընդվայրաբոյս,
մայրաբուսակ,
ինքնաբոյս,
բնաբոյս,
բարեբոյս,
առատաբոյս,
խոտաբոյս,
բուսարան,
բուսաբանական,
բուսաբանութիւն,
բուսականութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
φυτόν
«բույս, բողբոջ, զավակ, սերունդ»
ռուս.
билье
«բույս»
Մատենագիտություն
H. IF. Anz. 47;
Աճ. ՀԱԲ 470
Էջ 137, սյունակ 1
ԲՈՐԲ
«այրում, բորբոքում, եռում, եռանդ. հորդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bher-
«հուզվել, բորբոքվել, եռալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bho-bhro-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բորբոք,
բորբոքել,
բորբոքախառն,
խաւարաբորբ,
յորդաբորբ,
լուսաբորբ,
հրաբորբոք,
կայծակնաբորբոք,
ջահաբորբոք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bhrati
«շարժվում է, ցնցվում է թայտում է»
լատ.
ferveo
«եռալ, եփել»
հայ.
բուռն
«սաստիկ»
թերեւս նաեւ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 476;
Ջահ. ՀԼՊ 116
Էջ 137, սյունակ 1
ԲՈՐԲՈՐԻԱՆՈՍ
(բորբորիտոնն, բորբորիտոս, բորբիոս, բորբորիտ, բորբիանոս, սխալով` բարբարիանոս)
««բորբորիտյան աղանդավոր, վավաշոտ, պղծասեր, կեղտոտ», բորբորիտոնն «տիղմ» (ԲՀ)»
(կրոն.)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. Βορβοριανός
«հգն. Βορβοριανοι»
փոխատու լեզու՝ հուն. Βορβοριτης
«հգն. Βορβοριται»
Բառախաղով կապվել է Βόρβορος «ցեխ, աղբ, կեղտ» բառին։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 477
Էջ 137, սյունակ 1
ԲՈՐԵՆԻ
(-ի, -ից)
(բորեան, բորայ, բորէ)
«բորենի, մարդագայլ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bher-
«փայլուն, թխասպույր»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhor-)
+ենի ածանց
*-n-ով կազմության համար (հայերենում հետագայում ձեւափոխված)։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bhalla-
հ. վ. գերմ.
bero
«արջ»
ավ.
bawri
«կուղբ, ջրշուն»
լիտվ.
beras
«աշխետ, շագատ»
ավ.
bawraini
«կուղբ, կղբային»
հուն.
φρύνη, φρύνος
«խլուրդ, գորտ»
լատ.
fibrinus
«կղբային»
հ. վ. գերմ.
brun
«շագանակագույն»
պրուս.
brunse
«մի տեսակ ձուկ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 476
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։