Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 800 բառահոդված (էջ 24/80)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 204, սյունակ 1 Էջ 204
ԴՈՒՌՆ (դրան, դրունք), դրանց, դուրք, դուրս, դրաց «դուռ. լեռնանցք, պալատ, սպասավոր, գրքի գլուխ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhuer- «դուռ»
Բնիկ հնդեւրոպական *dhuer- «դուռ» հիմքից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դռնապան, դռնպան, դռն(ա)բաց, դռնբացեք, դռնակ, բազմադուռն, անդրուռն, նախադուռն, վերնադուռն, մայրադրունք, դրանիկ, դրանդ(ի), դրաց-ի, դրակից, ի դրուստ, դրսեցի, դրսեւորել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dvára
հզն. հյց.
dúrah
հուն.
θύρα
h. բրետ.
dor
կոռն.
dor
հ. վ. գ.
turi
լիտվ.
durìs
հ. սլ.
dvьri
«դուռ»
Մատենագիտություն
H. AG 440; Աճ. ՀԱԲ 685
Էջ 204, սյունակ 1 Էջ 204
ԴՈՒՐՃ II «խանձարուր (՞)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
թերեւս ուղղելի է «տուփ, արկղ»։ Եթե Ն. Բյուզանդացու ֆրանսերեն-հայերեն բառարանի layette բառի
Էջ 205, սյունակ 1 Էջ 205
ԴՌՆՉԵԼ (-իլ) «թնդացնել, դողդոջացնել», «ականջը կանչել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhrēn- (անմիջական նախաձեւ՝ *dhrēnkiō-)
Աճառյանը համարում է հայկական բնաձայնական կազմութիւն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դռնչիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իռլ.
drēch
««երգ, պատմութիւն»» <*dhrenkta
սլովեն.
drok
««սանդղակոթ, թակ»»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 256; Աճառյանը (ՀԱԲ) 689
Էջ 205, սյունակ 1 Էջ 205
ԴՌՈՅԹ (դռութ, դռոթ, դրուդ, գրոհ-ի ազդեցութեամբ՝ դրոհ) «խմբային հարձակում, գրոհ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhers- «համարձակվել, հանդգնել, հարձակվել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhērs >դր) -ոյթ ածանցով
Աւելի քիչ հաւանական է բխեցնել *dher- «քրթմնջալ, թնդալ» բնաձայնական արմատից՝ r-ի սաստկական բնոյթի փոփոխութեամբ ու-ի:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դրոթել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dharṣati
««համարձակ է, հանդգնում է»»
հուն.
θάρσος
««համարձակութիւն»»
գոթ.
gadaursan
««համարձակվել»»
հ. անգլ.
gedyrst
««համարձակութիւն»»
հուն.
θόρυβος
««աղմուկ, ճիչ»»
գոթ.
drauhts
««արշաւանք»»
Էջ 206, սյունակ 1 Էջ 206
ԴՐԱՍԱՆԳ -ի, -աց «դռան ծաղկյա զարդ (տոնի ժամանակ)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Թերեւս բաղադրված է հայ. դր- «դռան» (հմմտ. դր-անդի) բաղադրիչով, բայց հայտնի չէ սանգ-ի ծագումը
Էջ 207, սյունակ 1 Էջ 207
ԴՐՈՇՄ -ի, -աց (°) «հետք, նշան, կնիք, խարան, օծում»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան.
բուն աղբյուրը չի հավաստված:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դրոշմել, դրոշմիչ, դրոշմաբար, դրոշմատրութիւն, անդրոշմ, խաչադրոշմ, ձուլադրոշմ, նկարադրոշմ, նշանադրոշմ, դրոշմաթուղթ, դրոշմանիշ, նամականիշ
Էջ 208, սյունակ 1 Էջ 208
ԴՐՈՒԱՐ «խոյ» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Աճառեանը (ՀԱԲ 1, 695) համեմատում է անդրուար բառի հետ:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 695
Տե՛ս նաեւ
Էջ 211, սյունակ 1 Էջ 211
ԵԼԵՓԱՆՏ (եղեփանդ, եղափանդ) «փիղ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἐλέφας
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղեփանդական, եղափանդական, եղեփանդեան
Մատենագիտություն
H. AG 348; Աճ. ՀԱԲ 10
Էջ 211, սյունակ 1 Էջ 211
ԵԿԱԶՆԵԼ ««որոշել» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն ()
Ուղղելի է երկազնել, որ կա գործածված նաեւ երկազնեալ «որոշեալ» ձեւով (ԲՀ 94), այսինքն` համարել երկազն «երկտեսակ» բայական ձեւը, մանավանդ որ կա երկազնեալ տարբերակը
Էջ 212, սյունակ 1 Էջ 212
ԵԿՈԾԱՆ (եկուծան, եկոյծան) ««զանկ/զուածաբար» (= գ-անկուած «գործվածք, հյուսվածք», + -արար «անող», այսինքն՝ «ջուլհակ»)» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
ավանդված է հյց. զեկոծան (զեկուծան, զեկոյծան) ձեւով: Թերեւս ինչ-որ *անկուածան բառի կամ անկուծարար-ի աղավաղումը: